© 2026 ХуульTech

Нийтлэл Блог

Шүүхийн шийдвэр №171706 | ХуульTech

Иргэн хэрэг·Анхан шатны шүүх

Тогтоол №171706

Shuukh.mn дээр үзэх ↗

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

Үйл явдал: Орон сууц захиалан бариулах гэрээний дагуу төлбөр төлсөн ч барилга барьж дуусгах үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, төлбөр буцаан нэхэмжилсэн.
Нэхэмжлэгч: Орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, 55,000,000 төгрөг төлсөн иргэн.
Хариуцагч: Орон сууц барьж байгаа ХХК.

📌 НОТЛОХ БАРИМТУуд

Нэхэмжлэгч нь 2020 онд хариуцагч ХХК-тай орон сууц бариулах гэрээ байгуулж, 55,000,000 төгрөг төлсөн.
Хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, барилгыг хугацаанд нь барьж дуусгаагүй.
Нэхэмжлэгч нь гэрээг цуцлахаар эвлэрүүлэн зуучлалд хандсан боловч хариуцагч оролцоогүй.

🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

Өдөр: 2024-11-28, Дугаар: 101/ШШ2024/05627 Шүүх нэхэмжлэлийн хэсгийг хангаж, хариуцагчаас 55,000,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох, гэрээний улмаас учирсан хохиролтой холбоотой хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов. Нэхэмжлэгчээс төлсөн улсын тэмдэгтийн хураамжийн 510,000 төгрөгийг улсын орлогод үлдээж, хариуцагчаас 432,950 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгохыг тус тус шийдвэрлэв.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

Гэрээний холбогдох заалтууд (Иргэний хуулийн 343.1, 204.1, 205.1, 225.1, 227.1, 227.3) дагуу хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, төлбөр буцаан нэхэмжилэх эрх нээгдсэн.
Хариуцагчийн гэрээгээ биелүүлээгүй нь нотлогдсон тул нэхэмжлэгчийн төлбөрийн шаардлага хангагдах ёстой.
Нэхэмжлэгчийн хохиролын шаардлага баримтгүй тул хэрэгсэхгүй болгов.

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

ХуульGPT-ээс асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

Тогтоол №171707·Иргэн · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч хариуцагчтай байгуулсан орон сууц захиалан бариулах гэрээний дагуу төлбөр төлсөн боловч хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, төлбөр буцаан нэхэмжилж, хохирол шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан орон сууц захиалан бариулах гэрээний дагуу 55,000,000 төгрөг төлсөн боловч хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, төлбөр буцаан нэхэмжилж, хохирол шаардсан. - **Хариуцагч**: Хариуцагч нь нэхэмжлэгчтэй байгуулсан оронсууц захиалан бариулах гэрээний дагуу 55,000,000 төгрөг хүлээн авсан боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэх нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч хариуцагчтай 2020 оны 04 дүгээр сарын 28-ны өдөр орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, 2022 оны 04 дүгээр сарын 28-ны өдөр 55,000,000 төгрөг төлсөн. - Хариуцагч гэрээний дагуу 2022 оны 03 дугаар улиралд орон сууц барьж, ашиглалтад оруулах үүргээ биелүүлээгүй. - Нэхэмжлэгч хохирол шаардахдаа 2022 оны 10 дугаар сарын 31-нээс хойш хохирол шаардах эрхтэй гэж үзсэн боловч шүүх энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-11-28, **Дугаар**: 101/ШШ2024/05627 Шүүх хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 55,000,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлээс 15,400,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов. Улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч, хариуцагч хоёрын хооронд байгуулсан орон сууц захиалан бариулах гэрээ Иргэний хуулийн 343.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээ бөгөөд хүчинтэй. - Хариуцагч гэрээний дагуу орон сууц барьж, ашиглалтад оруулах үүргээ биелүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 355.2-т зааснаар нэхэмжлэгч гэрээг цуцлах эрхтэй. - Нэхэмжлэгч гэрээг цуцалж, төлбөр буцаан нэхэмжлэх эрхтэй бөгөөд Иргэний хуулийн 204.1, 205.1, 225.1, 227.1-д заасан үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч хохирол шаардахдаа 2022 оны 10 дугаар сарын 31-нээс хойш хохирол шаардах эрхтэй гэж үзсэн боловч шүүх энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь гэрээ цуцалсан өдрөөс хойш хохирол шаардах эрх үүснэ. - Нэхэмжлэгч хохирол шаардахдаа банкны хадгаламжийн хүүгээр тооцож 15,400,000 төгрөг шаардсан боловч энэ талаар бичгийн баримтгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон.
Тогтоол №189887·Иргэн · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай гэрээний маргаан үүсгэн, гэрээний нөхцөл биелээгүй, хохирол учирсан тул нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан гэрээний дагуу үүрэг хариуцлагаа биелүүлээгүй гэж үзэн, хохиролын нөхөн төлбөр шаардсан. - **Хариуцагч**: Хариуцагч нь гэрээний нөхцөл биелэгдсэн, хохирол учраагүй гэж үзэн, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу төлбөрийг хийсэн, харин хариуцагч нь ажил гүйцэтгээгүй. - Хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлсэн, нэхэмжлэгчийн хохирол нотлогдоогүй гэж мэдүүлсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-06-10, **Дугаар**: 192/ШШ2025/04396 Шүүх нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийг хохиролын нөхөн төлбөр төлөх үүрэгтэй гэж шийдвэрлэв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх гэрээний нөхцөл, талуудын үйлдлийг үнэлж, хариуцагч нь үүрэг хариуцлагаа биелүүлээгүй гэж үзсэн. - Гэрээний хууль (ГХХ-ийн 74.1) дагуу хариуцагч нь хохиролыг нөхөн төлөх үүрэг хүлээнэ. - Шүүх нэхэмжлэгчийн хохиролыг хууль ёсны дагуу үнэлж, нэхэмжлэлийг хангах нь зүйтэй гэж дүгнэв.
Тогтоол №173900·Иргэн · Анхан шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2025 оны 01 дүгээр сарын 13-ны өдөр Жаргалант сумын нутагт, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодож яваад замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль тогтоомж зөрчиж, зорчигч Б-г гэмтээсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Улсын яллагч - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Ж.Н нь согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодож, хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Шүүгдэгч Ж.Н нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодож яваад зам тээврийн осол гаргасан. - Хохирогч Б-гийн биед учирсан гэмтэл нь Эрүүгийн хуулийн 14.1-д зааснаар “хүндэвтэр” зэргийн гэмтэлд хамаарна гэсэн шинжээчийн дүгнэлт гарсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-01-17, **Дугаар**: 319/ШШ2025/00031 Шүүгдэгч Ж.Н-г Эрүүгийн хуулийн 27.10 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай. Ж.Н-д 1500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 1,500,000 төгрөгийн торгох ял оногдуулж, түүнийг 1 жилийн хугацаагаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг хассугай. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ж.Н нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодож, зам тээврийн осол гаргасны улмаас хохирогчийн биед хүндэвтэр гэмтэл учирсан нь тогтоогдсон. - Шинжээчийн дүгнэлт, хохирогчийн мэдүүлэг, хэргийн газрын үзлэг, бусад нотлох баримтууд нь шүүгдэгчийн гэм бурууг нотолж байна. - Шүүгдэгчид оногдуулсан ял нь Эрүүгийн хуулийн 27.10 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хэмжээнд нийцсэн. - Шүүгдэгчийн хувийн байдал, гэр бүлийн байдал, үйлдсэн гэмт хэргийн шинж чанар, хор уршгийг харгалзан үзэж, торгох ял оногдуулсан. - Ж.Н нь өмнө нь ял шийтгэлгүй, хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал нь хохирогчийн биед хүндэвтэр гэмтэл учруулсан тул тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг хасах нь зүйтэй гэж үзсэн.
Тогтоол №14004·Иргэн · Давж шат
ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц захиалах гэрээний дагуу урьдчилгаа төлбөрөө хийсэн нэхэмжлэгч, орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй хариуцагч компаниас мөнгөө буцаан авахаар нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагч “Н” ХХК-аас 23 460 000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.Д-д олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүх гэрээг цуцлах талаар нэхэмжлэлд дурдагдаагүй зүйлийг хянан шийдвэрлэсэн, хүндэтгэн үзэх шалтгааныг үнэлээгүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний дагуу гүйцэтгэгч орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй, үүргээ зөрчсөн нь тогтоогдсон. Гүйцэтгэл хоцрох шалтгааныг нотлоогүй тул нэхэмжлэгч гэрээг цуцалж, урьдчилгаа төлбөрөө буцаан авах эрхтэй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хуульд нийцсэн.
Тогтоол №10780·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э.О нь “К” ХХК-тай орон сууц захиалгын гэрээ байгуулж, 105.32 м.кв талбай бүхий орон сууцыг 2013 оны 2 дугаар улиралд багтаан ашиглалтад оруулахаар тохирсон боловч хариуцагч гэрээний үүргээ зөрчиж, хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Э.О, орон сууц захиалгын гэрээнээс татгалзаж, гэрээний үүрэгт төлсөн 429 083 152 төгрөг болон гэрээ зөрчсөнөөс учирсан хохирол 51 726 777 төгрөг, нийт 480 809 930 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: “К” ХХК, нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, гэрээний үүргээ биелүүлсэн, харин нэхэмжлэгч ажлын үр дүнг хүлээн авах үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-08-14, **Дугаар**: 101/ШШ2018/02673 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 436 670 337 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 44 139 593 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 205.1, 227.1, 243.1-д зааснаар хариуцагч орон сууцыг гэрээнд заасан хугацаанд ашиглалтад оруулах үүргээ зөрчсөн тул нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзаж, төлбөр болон хохирлоо шаардах эрхтэй. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-10-18, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх талуудын харилцааг буруу тодорхойлсон, гэрээний үүрэг зөрчигдөөгүй, гэрээнээс татгалзах үндэслэлгүй, хохирлыг буруу тооцсон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд баригдаагүй байсан орон сууцыг худалдан авахаар тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 243.1-т заасан худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн нь зөв. - Хариуцагч нь орон сууцыг гэрээнд заасан 2013 оны 2 дугаар улиралд биш, 2013 оны 12 дугаар сарын 18-нд ашиглалтад оруулсан нь гэрээний үүргийг зөрчсөн. - Хариуцагч гэрээний 3.3-т зааснаар барилгын ашиглалтад оруулах хугацаа хойшилсон талаар худалдан авагчид мэдэгдээгүй, гэрээний хугацааг сунгах талаар тохиролцсон баримтгүй. - Хариуцагч барилгыг байнгын ашиглалтад хүлээн авснаас хойш худалдан авагчид 7 хоногийн дотор мэдэгдэх гэрээний үүргээ биелүүлсэн талаарх баримтыг гаргаж өгөөгүй. - Нэхэмжлэгч 2015 онд үүргийн зөрчлийн талаар мэдэгдэл хүргүүлж, үлдэгдэл төлбөрийн нөхцөлийг зөвшилцөхийг хүссэн нь гэрээг цуцлах хүсэлгүй байсныг нотлохгүй. - Гэрээний 5.4-т орон сууцыг хүлээлцэх акт үйлдэж, түлхүүрийг хүлээлцсэнээр орон сууцыг бүрэн хүлээлгэн өгсөнд тооцно гэж заасан тул түлхүүрийг шуудангаар хүргүүлсэн ч хүлээн аваагүй гэх тайлбар нь Иргэний хуулийн 206.1-д нийцэхгүй. - Иргэний хуулийн 225.1, 205.1-д зааснаар хариуцагчийн гэрээний үүргийн зөрчил үргэлжилсэн тул нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзаж, гүйцэтгэлийг буцаан шаардах эрхтэй. - Нэхэмжлэгчийн банкны зээлийн хүү төлсөн нь хариуцагчийн гэрээний үүрэг зөрчсөнөөс учирсан хохирол болохыг Иргэний хуулийн 227.1-ээр үндэслэн тооцсон нь зөв.