Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ — гэрээний заалтыг хүчингүйд тооцуулах болон гүйцэтгэгч талын алданги төлөх үүрэг. Захиалагч нь орон сууцны төлбөрийн хөнгөлөлт эдлэх нөхцөлөөр гэрээ байгуулсан боловч гүйцэтгэгч тал нь барилга ашиглалтанд орох хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд хөнгөлөлт эдлэсэн захиалагч нарт алданги төлөхгүй гэсэн заалтыг гэрээнд тусгасан байна. Үүнээс үүдэн захиалагч нь уг заалтыг хүчингүйд тооцуулж, алданги төлүүлэхээр шүүхэд ханджээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний заалт нь хөнгөлөлт эдлэх захиалагчдыг төөрөгдүүлсэн, шударга ёс болон тэгш эрхийн зарчимд нийцэхгүй, мөн гүйцэтгэгчийн хариуцлагыг хязгаарласан стандарт нөхцөл тул хүчингүйд тооцогдох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээний заалт нь талуудын харилцан тохиролцосон нөхцөл бөгөөд захиалагч нь гэрээний санал болгосон нөхцөлийг зөвшөөрөн гарын үсэг зурсан тул хүчингүйд тооцох үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан.

• Гэрээний заалтуудыг талууд нэг бүрчлэн тохиролцсон тул энэ нь Иргэний хууль 200.2.8-д заасан "стандарт нөхцөл" биш, учир нь талууд гэрээний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох эрхтэй (Иргэний хууль 89.1).
• Нэхэмжлэгч нь гэрээ байгуулахдаа шахалтанд орсон, төөрөлдсөн гэж үзэх үндэслэл нотлогдоогүй тул гэрээг хүчингүйд тооцох үндэслэлгүй, учир нь нэхэмжлэгч нь хүсэл зоригоо илэрхийлэн гэрээнд гарын үсэг зурсан байна (Иргэний хууль 56, 58).
• Нэхэмжлэгч нь гэрээ байгуулахдаа хүссэн хэлцлээсээ өөр хэлцлийг зөвшөөрөн хийсэн нь хуулиар олгогдсон эрхийг хязгаарласан гэж үзэх үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 58.2.8).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд хуулийн хүрээнд гэрээний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох, чөлөөтэй байгуулах эрхтэй тул талуудын харилцан тохиролцсон заалт нь стандарт нөхцөл биш, харин талуудын хүсэл зоригоор тогтоосон нөхцөл гэж үзнэ (Иргэний хууль 89.1).
• Хэлцэл хийгч этгээд хүсэл зоригоо бичгээр илэрхийлж, гэрээнд гарын үсэг зурсан бол түүнийг шахалтанд орж эсвэл төөрөлдсөн гэж үзэх үндэслэлгүй, учир нь Иргэний хууль 57.1-д заасны дагуу хүсэл зоригоо илэрхийлсэн нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр болгоно.
• Гэрээний нэг тал нь ашигтай, нөгөө тал нь хариуцлагаас зайлсхийх нөхцөл бүрдүүлсэн байсан ч талууд түүнийг мэдснээр гэрээ байгуулсан бол энэ нь эрхээ хязгаарласан хэлцэл биш, харин талуудын тохиролцоо гэж үзнэ (Иргэний хууль 58.2.8).