Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үлдэгдэл төлбөр гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч тал нь хариуцагч талд үрийн улаан буудай нийлүүлсэн боловч гэрээний дагуу төлөх ёстой нийт үнээс ойролцоогоор 96 сая төгрөгийн төлбөр дутуу төлөгдсөн тул уг үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулахаар хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал нь өөр бусад гуравласан гэрээний дагуу суутгал хийж төлбөрийг тооцож байгаа нь үндэслэлгүй, тухайн гэрээнүүд нь нэхэмжлэгч талтай байгуулсан гэрээ биш тул үлдэгдэл төлбөрийг төлөх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Өөр өр төлбөр шилжүүлэх, барагдуулах гэрээний дагуу нэхэмжлэгч талын үлдэгдэл төлбөрийг бусад өр төлбөрийн хүү болон бусад зардлуудаас суутган тооцож, гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг харгалзан үзэж, хариуцагчийн татгалзсан үндэслэлүүдийг хүлээн зөвшөөрөхгүйгээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг харгалзан үзэв.

Төлбөр шилжүүлэх, барагдуулах гэрээний дагуу шаардах эрх нь нэхэмжлэгч талд хамааралгүй гуравдагч этгээдэд шилжсэн байсан тул нэхэмжлэгч тал нь уг гэрээний дагуу төлбөрөө суутгагдах ёстой гэсэн үндэслэл нь хүчин төгөлдөр бус гэж үзэв. Мөн хариуцагч тал нь өөр санхүүгийн түрээс болон өр төлбөр шилжүүлэх гэрээнүүд дээр үндэслэн худалдах-худалдан авах гэрээний үүргээ тооцож дуусгавар болгохыг оролдсон нь нэхэмжлэгч талтай ижил төрлийн харилцан шаардлага тавьсан субъектуудын харилцан тооцоо хийх нөхцөл (Иргэний хууль 238.1) хангаагүй тул хариуцагчийн татгалзсан үндэслэл үндэслэлгүй байна. Хариуцагч талын дурдсан өр төлбөр шилжүүлэх гэрээний агуулга болон төлбөрийн дүн нь үрийн буудай худалдах гэрээний агуулгатай хамааралгүй байсан тул уг гэрээг үндэслэн төлбөрийг суутгах нь үндэслэлгүй гэж дүгнэв. Иймд нэхэмжлэгч нь худалдах-худалдан авах гэрээний үлдэгдэл төлбөрийг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 243.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өөр эрх зүйн агуулгатай, талуудын бүрэлдэхүүн өөр өөр гэрээний дагуу харилцан тооцоо хийх нь үндсэн гэрээний үүргийг дуусгавар болгоход хангалтгүй тул ижил төрлийн харилцан шаардлага тавьсан субъектуудын харилцан тооцоо хийх нөхцөл хангаагүй гэж үзнэ (Иргэний хууль 238.1).
• Төлөөлөх эрхгүй этгээд эсвэл хуульд заасан тохиолдолд зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байдаг (Иргэний хууль 56.1.8).
• Өөр гэрээний дагуу шилжүүлсэн шаардах эрх нь үндсэн гэрээний талуудын хоорондын төлбөрийн харилцаанд шууд нөлөөлөхгүй бол тухайн төлбөрийг суутган тооцох үндэслэл болдоггүй (Иргэний хууль 123.1).