Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ болон зээлийн гэрээний үүрэг, алданги гүйцэтгэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид орон сууц хөлслөх болон зээл олгох зорилгоор нийт ойролцоогоор 23 сая төгрөг шилжүүлсэн ба хариуцагч нь уг мөнгийг буцаан төлж дуусгасан боловч гэрээний нэмэлт нөхцөл болох хүү, алдангийг төлөхгүй байгаа тул нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу тохиролцсон хугацаа хэтэрсэн тул 18 хоногийн алдангийг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээ нь хууль бус, хүчин төгөлдөр бус тул алданги төлөх үндэслэлгүй, мөн нэхэмжлэгч мөнгийг шилжүүлсэн баримт нотлогдоогүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчилэн хангах шийдвэр гаргав.

• Хариуцагч нь үндсэн зээлийг төлж дуусгасан, хүүг орон сууц хөлслөх зардлаар тооцохоор харилцан тохиролцсон тул хүү шаардах эрхгүй, учир нь талуудын хөлсөлтийн төлбөр нь хүүгийн үүрэгтэй дүйцэхүйц байсан баримт тогтоогдсон.
• 2022 оны 9 дүгээр сарын 04-ний өдрийн гэрээ нь Иргэний хууль 282.4-т заасан заалтыг зөрчсөн тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх боловч, нэхэмжлэгч мөнгийг шилжүүлсэн баримт болон хариуцагч үндсэн зээлийг төлж дуусгасан нь батлагдсан тул алданги шаардах эрхтэй.
• Нэхэмжлэгч 18 хоногийн алдангийг тооцож нэхэмжилсэн боловч хариуцагч үндсэн зээлээс илүү төлсөн 100,000 төгрөгийг хасаж, үлдэгдэл 1,005,000 төгрөгийг гаргуулна гэж үзлээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нөхцөл нь хууль бус байсан тул тухайн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.1).
• Гэрээнд заасан хугацаа хэтрүүлсэн тал нь гүйцэтгээгүй үүрэг, хүүгийн үнийн дүнгийн 0,5 хувиас хэтрэхгүй хэмжээгээр алданги төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 232.6).
• Нэхэмжлэгч маргаантай холбоотой нотлох баримтыг (мөнгө шилжүүлсэн баримт) шүүхэд ирүүлж, хариуцагч тал үүргээ биелүүлээгүйг нотлох баримт ирүүлж чадаагүй тул нэхэмжлэлийн үндэслэл хангагдсан гэж үзнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).