Тогтоол №126224

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: "Т" ХХК нь "Б" ХХК-ийн эсрэг бүтээгдэхүүн нийлүүлэх гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон алданги гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний үндсэн төлбөрийн 60%-ийг төлсөн боловч үлдэгдэл төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй. Нэхэмжлэгч нь гэрээгээр тохиролцсон барааг 100% хүлээлгэн өгсөн боловч хариуцагч нь төлбөр төлөхөөс татгалзаж, нэхэмжлэгч нь алданги тооцох эрхтэй гэж үзэж байна. Хариуцагч нь нэхэмжлэгч бараа нийлүүлэх хугацааг удаашруулсан тул алданги тооцох үндэслэлгүй, мөн өөрсдөө нэхэмжлэгчийн удаашруулсан хугацааны алдангийг тооцох ёстой гэж маргаж байна.

АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс нэхэмжлэлийн шаардлагаас 45,133,200 төгрөгийг хангаж, үлдэх 24,503,029 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Учир нь, талуудын хооронд байгуулагдсан худалдах, худалдан авах гэрээний үндсэн төлбөр 45,133,200 төгрөгийг нэхэмжлэгч хариуцагчаас шаардах эрхтэй боловч, гэрээний нөхцөл байдал, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн нэхэмжлэгч алданги шаардах эрхээ алдсан гэж үзсэн.

ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх нь талуудын хооронд байгуулагдсан бүтээгдэхүүн нийлүүлэх гэрээ нь Иргэний хуулийн худалдах, худалдан авах гэрээний төрөлд хамаарах, гэрээ хүчин төгөлдөр болохыг тогтоосон. Нэхэмжлэгч нь барааг гэрээнд заасан хугацаанаас хожимдуулж нийлүүлсэн нь гэм буруугүй, давагдашгүй хүчин зүйлээс шалтгаалсан болох нь тогтоогдсон тул нэхэмжлэгчийг хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй. Иргэний хуулийн 224 дүгээр зүйлийн 224.2, 224.2.3-т заасны дагуу мөнгөн төлбөрийн үүрэг ёсоор хүү, анз авах эрхээ алдах үр дагавар үүсэх тул хариуцагчаас төлбөр төлөх хугацаа хэтрүүлсний алданги шаардах эрх нэхэмжлэгчид үүсэхгүй гэж дүгнэсэн. Иймд, гэрээний үндсэн төлбөр 45,133,200 төгрөгийг гаргуулж, алдангийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.