Тогтоол №124797

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч компанитай байгуулсан гэрээний дагуу хийгдээгүй ажлын үнийн хөлс болон гэрээ хэтрүүлсэнтэй холбоотой алданги гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь ажлыг гүйцэтгэсэн, нэхэмжлэгч төлбөр хийх үүрэгтэй хэмээн маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид төлөх тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, харин алданги болон бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь, нэхэмжлэгч нь хэрэгсэхгүй болгосон хэсгийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэж, анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гүйцэтгэгдээгүй ажлын үнийн хөлс, алдангийг шаардах эрхийг хуулийн дагуу шийдвэрлэв. Гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх, мөн шүүгчийн захирамжид заасан ажлын гүйцэтгэл болон алдангийн талаарх нэхэмжлэлийг хууль, баримтад үндэслэн хэсэгчлэн хангасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Э ХХК нь Б ХХК-тай дулааны шугам угсрах гэрээ байгуулсан боловч Б ХХК нь ажлыг хугацаанд нь гүйцэтгээгүй, санхүүжилтийг илүү авсан тул гэрээг цуцалж, илүү авсан санхүүжилт болон алданги гаргуулахаар нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Э ХХК нь Б ХХК-аас 5,494,845,650 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, зарим хэсгийг татгалзсан. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Э ХХК нь Б ХХК-д нийт 15,172,694,377 төгрөгийн санхүүжилт олгосон боловч Б ХХК нь 75.9 хувь буюу 12,882,448,207 төгрөгийн ажил гүйцэтгэсэн. - Б ХХК нь 2,290,246,170 төгрөгийн илүү санхүүжилт авсан. - Нэхэмжлэгч нь гаалийн агуулахаас 531,302,428 төгрөгийн үнэ бүхий 26 ширхэг сильфон компенсаторыг татан авахад НӨАТ, хадгалалтын төлбөрт 121,104,531 төгрөг, шинжээчийн зардалд 15,000,000 төгрөг төлсөн. - Хариуцагч нь НӨАТ болон гаалийн агуулахын хадгалалтын төлбөр үүссэн нь нэхэмжлэгчийн буруугаас болсон гэж тайлбарласан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: [yyyy-mm-dd], **Дугаар**: [210/МА2025/00XXX] - Хариуцагч Б ХХК-аас 2,842,572,410 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 3,047,471,407 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн хариуцагчаас 14,370,812 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод оруулсан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 343.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүссэн. - Б ХХК нь гэрээний үүргээ ноцтой зөрчиж, авсан санхүүжилтийн хэмжээнд ажил гүйцэтгээгүй тул Иргэний хуулийн 355.1-д заасны дагуу нэхэмжлэгч гэрээг цуцалж, хохирлоо нөхөн төлүүлэх эрхтэй. - Хохирлын хэмжээг илүү олгосон санхүүжилт 2,290,246,170 төгрөг, НӨАТ болон гаалийн агуулахын хадгалалтын төлбөр 121,104,531 төгрөг, шинжээчийн зардал 15,000,000 төгрөгөөс гаалийн агуулахаас авсан 26 ширхэг сильфон компенсаторын үнэ 531,302,428 төгрөгийг хасаж, нийт 1,895,048,273 төгрөгөөр тогтоосон. - Алдангийг Иргэний хуулийн 232.4-д зааснаар гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрүүлэхгүйгээр 947,524,136 төгрөгөөр тооцсон. - Нэхэмжлэгч нь алдангийг гэрээний үнийн дүнгээс тооцож шаардсан нь хуульд нийцээгүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Худаг ухах ажил гүйцэтгэх гэрээний үлдэгдэл төлбөрийн маргаан. - **Нэхэмжлэгч**: А.Б - В ХХК-аас 9,000,000 төгрөг үлдэгдэл, 4,500,000 төгрөг алданги, 70,200 төгрөг зардал нийт 13,570,200 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: В ХХК - Ажил хүлээн аваагүй, өөр компанид өгсөн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-12-08, **Дугаар**: 102/ШШ2022/04334 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгожээ. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 227.3, 343.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57.1, 60.1-ийг үндэслэн нотлох баримт дутуу. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-02-15, **Дугаар**: 210/МА2023/00381 - **Гомдол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шат нотлох баримтыг буруу үнэлж нэхэмж хэрэгсэхгүй болгосон. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - А.Б гэрээний үүргээ биелүүлж худаг ухсан, хүлээлцсэн акт, талуудын тайлбар, сумын Засаг даргын албан бичиг, худгийн паспорт нотолсон. - Хариуцагч 26,000,000 төгрөг урьдчилгаа төлсөн, үлдэгдэл 7,000,000 төгрөгийг Иргэний хуулийн 343.1-ээр төлөх үүрэгтэй. - Геофизикийн нэмэлт 2,000,000 төгрөгийг Иргэний хуулийн 345.2, 196.1.3-аар гэрээ өөрчлөөгүй тул үгүйсгэсэн. - Алдангийг гэрээний 6.3, Иргэний хуулийн 232.4, 232.6-аар 3,500,000 төгрөг (50%) тогтоосон. - Эрэн сурвалжлалын зардлыг Иргэний хуулийн 219.1-ээр 70,200 төгрөг хангасан, нийт 10,570,200 төгрөг олгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний төлбөр, алданги төлүүлэх болон гэрээний заалтыг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах маргаан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн шаардлагаас зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас 317,471,077 төгрөг гаргуулж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндэслэлгүй гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний үүргийг хугацаанд нь биелүүлээгүй, төлбөр хийх хугацаа хэтэрсэн тул Иргэний хуулийн дагуу алданги тооцох үндэслэлтэй. Гэрээний заалтыг хуурамчаар үйлдсэн гэх үндэслэл тогтоогдоогүй. Ажил гүйцэтгэгчийн ажлын гүйцэтгэлийг улсын комисст хүлээлгэн өгсөн боловч гүйцэтгэгч нь үндсэн гэрээнд тусгагдаагүй нэмэлт ажлыг хийсэн гэх нь маргаантай байсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: ******* ХХК нь Б.Эрдэнэдондогтой 2019.07.22-ны өдөр "Ажил гүйцэтгэх гэрээ" байгуулж, Багатэнгэрийн ам дахь 416 тоот амины орон сууцны гадна фасад, лифтний заслын ажлыг 2019.08.06-ны дотор хийж гүйцэтгэхээр, ажлын хөлс 13,332,250 төгрөгөөр тохиролцсон. Нэхэмжлэгчээс ажлын хөлсөнд 9,099,000 төгрөг төлсөн боловч хариуцагч ажлыг хугацаанд нь дуусгаагүй тул үлдсэн ажлыг гуравдагч этгээдээр (Н.Золзаяа) 8,200,000 төгрөгөөр гүйцэтгүүлж, нэхэмжлэгчид 3,966,751 төгрөгийн хохирол учирсан гэж үзжээ. - **Нэхэмжлэгч**: ******* ХХК нь гэрээний үүрэгт 7,776,441 төгрөг (3,966,751 төгрөгийн хохирол, 3,799,690 төгрөгийн алданги) гаргуулахаар нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Б.Эрдэнэдондог нь ажлын 70 орчим хувийг гүйцэтгэх явцад захиалагч үлдэгдэл ажлыг өөр хүнээр хийлгэхээр тохирч, өөрийг нь дараагийн ажил руу ор гэсэн тул гэрээ дуусгавар болсон гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-19, **Дугаар**: 184/ШШ2020/00879 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Б.Эрдэнэдондогоос 3,966,751 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч ******* ХХК-д олгож, үлдэх 3,799,690 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 355.1-д заасныг баримтлан хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тул хохирлыг төлөх ёстой. Гэрээ цуцлагдсан тул алданги нэхэмжлэх эрхгүй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-29, **Дугаар**: 1182 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.6, 355.1-д заасан үндэслэлгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Талууд харилцан тохиролцож ажлыг дуусгавар болгосон, нэхэмжлэгч нь хохирлоо нотлоогүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-07, **Дугаар**: 1182 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч О.Даваажаргал - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал үндэслэлгүй. Хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс хохирол учирсан тул анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээх. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2020 оны 05 дугаар сарын 29-ний өдрийн 1182 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, хяналтын журмаар гаргасан нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ажил гүйцэтгэх гэрээ хуулийн шаардлага хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл болох талаар хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 42.2, 343.1-д нийцсэн. - Нэхэмжлэгч хариуцагчийг гэрээгээр хүлээсэн үүргээ хугацаандаа биелүүлэх үүргээ зөрчсөн үндэслэлээр гэрээнээс татгалзсан болон гэрээнээс татгалзсанд хариуцагч буруутай болохыг нотолсон баримтгүй. - Иргэний хуулийн 225, 226 дугаар зүйлд заасан нэмэлт хугацаа тогтоох, урьдчилан сануулах шаардлагатай нөхцөл байдал хэрэгт тогтоогдоогүй. - Нэхэмжлэгчийн санал болгосноор хариуцагч Хая Монголиа хотпот рестораны И-март салбарын интерьер заслын ажлыг гүйцэтгэж эхэлсэн нь гэрээний үүрэг дуусгавар болсныг хариуцагчийн тайлбараар нотлогдсон. - Зохигчийн хооронд байгуулсан Ажил гүйцэтгэх гэрээ дуусгавар болж, нэхэмжлэгч Н.Золзаяагаар үлдэгдэл ажлыг гүйцэтгүүлж, ажлын хөлс төлсөнд хариуцагчийг буруутгах үндэслэлгүй. - Иймд хариуцагчаас хохирол болон гэрээнд заасан алдангийг хариуцуулах үндэслэлгүй гэсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт хэрэгт цугларсан баримтад үндэслэгдсэн, хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн байна. - Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн гүйцэтгэсэн ажил, түүнд олгосон ажлын хөлстэй холбогдуулан шаардлага гаргаагүй тул гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлсэн ажлын хөлсөнд төлсөн төлбөр хариуцагчтай байгуулсан гэрээний үнийн дүнгээс хэтэрч, энэ хэмжээгээр хохирсон гэх үндэслэлээр хохирол шаардсан нь үндэслэлгүй.