Налайх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ — орон сууц хөлслөх гэрээний дагуу төлбөр төлөхгүй байсан тул гэрээ дуусгавар болгож, эд хөрөнгийг чөлөөлүүлэх болон төлбөр тооцоо хийх маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулсан боловч хариуцагч тал гэрээний дагуух төлбөрийг төлөөгүй, мөн орон сууцыг худалдаж авах нөхцөл бүхий хэлцэл биелүүлээгүй тул гэрээг дуусгавар болгох, төлбөр тооцоо хийх шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцыг албадан чөлөөлүүлж, ашигласны төлбөр болох ойролцоогоор 21,5 сая төгрөгийг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Орон сууцыг худалдаж авах зорилгоор нийт 36 сая төгрөгийн төлбөр шилжүүлсэн тул орон сууцыг чөлөөлөх шаардлагагүй, мөн засварын зардал нэхэмжлэх ёстой гэж сөрөг нэхэмжлэхэд үндэслэн маргаантай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагчийг орон сууцаас албадан чөлөөлүүлж, нэхэмжлэгчид 21,5 сая төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчээс хариуцагчид 14,5 сая төгрөг гаргуулж харилцан тооцоо хийхээр шийдвэрлэв.

• Хариуцагч тал гэрээнд заасан хугацаанд орон сууц худалдаж авах нөхцөл бүхий 45 сая төгрөгийн төлбөрийг төлөөгүй тул худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүсээгүй гэж үзнэ, учир нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газар бүртгүүлсэн гэрээ байгуулагдаагүй байна (Иргэний хууль 110.1).
• Хариуцагч тал орон сууцыг хөлслөх гэрээний дагуу төлбөр төлж, ашиглаж байсан тул орон сууц хөлслөх гэрээ сарын 300 мянгаар тодорхойгүй хугацаагаар сунгагдсан гэж үзнэ, учир нь нэхэмжлэгч тал ашиглалтыг татгалзаагүй байна.
• Хариуцагч талын засварын зардал нэхэмжлэх эрхтэй боловч засварын баримт, мөнгөн төлбөр нотлогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгоно.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрх хэлцлийн үндсэн дээр шилжих боловч бүртгэлээр баталгаажсан байх ёстой тул бүртгэгдээгүй гэрээг худалдах-худалдан авах гэрээ гэж хүлээн зөвшөөрөхгүй (Иргэний хууль 110.1).
• Орон сууц хөлслөх гэрээ дуусгавар болоход хөлслөгч нь эд хөрөнгийг хөлслүүлэгчид буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 295.1).
• Хөлслүүлэгчийн зөвшөөрөлгүйгээр эд хөрөнгөнд өөрчлөлт хийх нь хөлслөгчийн үүрэг тул зөвшөөрөлгүй хийсэн засвар нь нэхэмжлэх үндэслэл болно (Иргэний хууль 496.2).