Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хамтран ажиллах гэрээ — орон сууцны барилга барих үйл ажиллагааны явцад оруулсан хөрөнгө болон олсон ашгийг хуваах маргаан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар орон сууц барихаар тохиролцож, нэхэмжлэгч нь банк болон бусад этгээдээс зээлсэн мөнгөөр хөрөнгө оруулалт хийсэн боловч хариуцагч нар нь борлуулалтын орлого, татвар болон бусад зардлыг тооцохгүй байсан тул нэхэмжлэгч мөнгө гаргуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нар нь барилгын борлуулалтын орлого болон өөрийн оруулсан хөрөнгийг тооцохгүй, нягтлан бодох бүртгэлийн тайлан гаргахгүй байгаа тул оруулсан хөрөнгө болон татварын төлбөрийг гаргуулах ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь барилгын ажилд оруулсан хөрөнгө болон үйл ажиллагааны зардлыг тооцохгүй, зөвхөн өөрийн оруулсан мөнгөөрөө нэхэмжилж байгаа нь үндэслэлгүй, мөн барилгын үл хөдлөх хөрөнгө, ашиг нь нэхэмжлэгчийн мэдэлд шилжсэн гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчилэн хангаж, хариуцагч нар нэхэмжлэгчид ойролцоогоор 25 сая төгрөгийн хэмжээний мөнгө гаргуулахыг шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нар барилгын өдөр тутмын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, ажлын тайлан гаргадаг байсан тул хамтран ажиллах үйл ажиллагааны явцад оруулсан хөрөнгө, гарсан зардлыг талуудын аман тохиролцоо болон хийж гүйцэтгэсэн ажил үүргийн дагуу тэнцүү хувааж хариуцах нь зүйтэй гэж үзсэн.
• Нэхэмжлэгч татварын албанд хандаж татвараа төлөөгүй, мөн хариуцагч нараас татвар шаардах эрх бүхий этгээд биш байгаа тул татварын төлбөрийг хариуцагч нараас нэхэмжлэх нь үндэслэлгүй гэж дүгнэв.
• Борлуулалтын орлого, барилгын зардал болон бусад өглөгүүдийг тооцож үзэхэд үлдэгдэл хөрөнгө нь нэхэмжлэгчийн нэхэмжилсэн дүнгээс бага байгаа тул үлдэгдэл хөрөнгийг талуудад тэнцүү хуваах ёстой гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хамтран ажиллах гэрээний хүрээнд хийгдсэн хөрөнгө оруулалт, зарцуулалтын тооцоог талуудын хийж гүйцэтгэсэн ажил үүрэг, аман тохиролцоонд үндэслэн тэнцүү хуваах ёстой (Иргэний хууль 476.1, 476.2).
• Татварын төлбөрийг нэхэмжлэх эрх нь тухайн татварыг төлөх үүрэг хүлээсэн этгээдэд хамааралтай тул татварын албаны тайлан, баримтгүйгээр гуравдагч этгээдээс татвар нэхэмжлэх боломжгүй.
• Хөрөнгө оруулалтын үр шим болох үл хөдлөх хөрөнгө болон борлуулалтын орлогын үлдэгдлийг тооцохдоо барилгын зардал, өглөг болон бусад зардлыг хасаж, цэвэр үлдэгдлийг л хуваах үндэслэлтэй.