Хэнтий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Мал алдсан хохирлыг барагдуулж эвлэрэх гэрээний мөрдөгч үүрэг. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай малын хохирлыг барагдуулж, эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгохоор малын тоо болон мөнгөн дүнгээр тохиролцсон боловч хариуцагч нь тохиролцсон малын тоо болон мөнгөн дүнг бүрэн төлөөгүй тул үлдэгдэл малын үнэ болон мөнгөн дүнг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь тохиролцсон 120 толгой бог малын зарим хэсгийг болон мөнгөн дүнг төлөөгүй тул үлдэгдэл малын үнэ болон мөнгөн дүнг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Хохирлыг барагдуулж байгаа мэтээр цагдаагийн байгууллагаас шахалт үзүүлж, гэрээ байгуулсан тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус, мөн өмнө нь малын тоо болон мөнгөн дүнг төлсөн тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хэсгийг хагасаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн малын хохирлыг барагдуулж, 50 толгой бог мал болон 2,000,000 төгрөгийг төлсөн тул малын тоо болон мөнгөн дүнг нэхэмжилсэн нь үндэслэлгүй, учир нь өгсөн малын тоо нь 2018 оны төл байсан тул нэхэмжлэлийн шаардлага хүчин төгөлдөр бус байна.
• Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагын дагуу малын үнийн дундаж тооцоолол хийх нь үндэслэлгүй, учир нь малын жишиг үнийг тогтоох нь орон нутгийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын тогтоолол дээр үндэслэлтэй байх ёстой тул тухайн үнийн жишиг нь хэрэгт нотлох баримт болохоор бус байна.
• Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас малын үнэ болон мөнгөн дүнг нэхэмжлэх эрхтэй тул, хариуцагч нь 53 толгой бог малын үнийн дундаж тооцоолол (7,552,500 төгрөг) болон үлдсэн мөнгөн дүнг (3,667,500 төгрөг) гаргуулна гэсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөх ёстой тул хариуцагч нь 7,552,500 төгрөг гаргуулна гэсэн нэхэмжлэлийн шаардлагын хэсгийг хүлээн зөвшөөрөх ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хохирлыг барагдуулж эвлэрэх гэрээ байгуулсан боловч тохиролцсон үүрэг гүйцэтгэж чадаагүй тохиолдолд гэрээний дагуу үлдэгдэл үүрэгийг нэхэмжлэх эрхтэй (Иргэний хууль 492.1.1).
• Мэргэжлийн байгууллагын тогтоолол болон нотлох баримтаар үнэлгээ хийгдээгүй тохиолдолд малын жишиг үнийг тооцох нь үндэслэлгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 44.2, 44.4).
• Нэхэмжлэгийн шаардлага хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй бол улсын тэмдэгтийн хураамж нь улсын орлогод үлдэнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.1, 60.1).