Тогтоол №111216

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашин түрээслүүлэгч нь түрээслүүлсэн хугацаанд учирсан гэмтэл, дагалдах зардлыг гаргуулахыг хүссэн. Түрээслэгч нь гэмтэл, зардлыг хүлээхгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Шүүхээс түрээслүүлэгчийн нэхэмжилсэн зардлын зарим хэсгийг (240,000 төгрөг) хангаж, үлдэх хэсгийг (560,000 төгрөг) хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хуулийн Эд хөрөнгө хөлслөх гэрээний холбогдох заалтыг үндэслэл болгон шийдвэрлэв. Гэрээний дагуу түрээслэгч нь эд хөрөнгийг ашигласны хөлсийг хугацаанд нь төлөх үүрэгтэй бөгөөд уг үүргээ биелүүлсэн гэж үзэв. Гэвч түрээслүүлэгч нь эд хөрөнгөө нэн даруй хүлээж аваагүйгээс учирсан хохирлыг түрээслэгч хариуцахгүй. Мөн түлшгүй болгосон нь ердийн элэгдэлд хамаарахгүй тул түлш, тээвэрлэлтийн зардлыг гаргуулах боломжгүй. Харин гэмтлийг засварласан 200,000 төгрөг болон замын хөдөлгөөний торгуулийн зарим хэсэг (40,000 төгрөг) нь түрээслэгчийн хариуцлагад хамаарна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашины санхүүгийн түрээсийн гэрээний үүрэг, засвар үйлчилгээний зардал, торгуулийн төлбөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 5 159 398 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах шийдвэр. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдаанд эрхээ хамгаалаагүй, автомашины үнэ цэнэ, үнэлгээ шаардлагатай, төлбөрийн зарим хэсгийг зөвшөөрч байгаа гэх гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээ, гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, гэрээг цуцалсан, автомашиныг буцаан авсан нь тогтоогдсон. Хариуцагчийн буруугаас үүссэн засвар үйлчилгээний зардлыг анхан шатны шүүх зөв тогтоосон. Хариуцагчийн эзгүйд хэргийг хянан шийдвэрлэсэн нь хууль зөрчөөгүй. Гомдлыг хангах үндэслэлгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Санхүүгийн түрээсийн гэрээний дагуу автомашин түрээслүүлэгч компани нь түрээслэгчээс түрээсийн төлбөр, засварын зардал, торгууль зэрэг нийт 5 181 284 төгрөг гаргуулахыг шаарджээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нь түрээсийн төлбөр болон торгууль 375 000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрч, засварын зардлыг хүлээн зөвшөөрөөгүй. Анхан шатны шүүх хариуцагчаас 375 000 төгрөг гаргуулан, нэхэмжлэлээс 4 806 284 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй танилцаж, засварын зардлыг үндэслэлгүй хэрэгсэхгүй болгосон гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг үнэлэхдээ алдаа гаргасан гэж үзэж, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Санхүүгийн түрээсийн гэрээний дагуу түрээслүүлэгч нь түрээслэгчийн буруугаас учирсан эвдрэл гэмтэл, элэгдлээс илүү муутгаснаас зайлшгүй солих шаардлага үүссэн эд ангиудын зардлыг нэхэмжлэх эрхтэй. Талуудын хооронд байгуулсан гэрээ, нэмэлт өөрчлөлт, автомашин хүлээлцэх акт, оношлогооны хуудсыг үндэслэн засварын зардлыг тодорхойлж, шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: “УБТТС” ХХК нь иргэн Ч.Х-тэй автомашины санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулж, түрээслэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул түрээсийн төлбөр, засвар үйлчилгээний зардал, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зарим төлбөрийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч автомашины эвдрэл, засварын зардлыг хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 312, 227 дугаар зүйлийг баримтлан хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн торгууль, нийт 1.168.000 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой гомдол гаргаж, түрээслэгч нь гэрээний хугацааны элэгдэл, хорогдлыг хариуцах хуулийн зохицуулалт байх тул засварын зардлыг бүхэлд нь гаргуулах, түүнчлэн эрэн сурвалжлах зардлыг хариуцагчаас гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх нотлох баримтыг хуульд заасан журмаар үнэлсэн, холбогдох хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй гэж дүгнэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Автомашины эвдрэл, гэмтэл нь хариуцагчийн буруутай үйлдлээс үүдэлтэй эсэхийг тогтооход эргэлзээтэй, түрээслэгчийг байлцуулж акт үйлдэж гарын үсэг зуруулаагүй тул засварын зардлыг бүхэлд нь хариуцуулах боломжгүй гэж үзсэн. Мөн эрэн сурвалжлах ажиллагааны зардлыг хариуцагчийн үүргээ биелүүлээгүйн улмаас учирсан хохиролд тооцох үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “У” ХХК нь Г.Э-тэй автомашины санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулсан боловч Г.Э гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гэрээг дуусгавар болгож, учирсан хохирлоо нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: "У" ХХК нь Г.Э-ээс засвар үйлчилгээний зардал, замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөний торгууль, түрээсийн орлогын үлдэгдэл өр, бусад өр авлага нийт 1,092,600 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Г.Э нь замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөний торгууль болох 50,900 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрч, бусад нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-29, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01893 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 771,100 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 321,500 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 312.1, 227.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-08-13, **Дугаар**: 1824 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 364,900 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-15, **Дугаар**: 1824 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх автомашины хохирлын үнэлгээ болон 4 хоногийн түрээсийн төлбөр, оношилгооны төлбөрийг буруу тооцож, орхигдуулсан. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэргийн оролцогчийн хуулиар олгогдсон эрхийг зөрчөөгүй. - Зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 312.1-д заасан санхүүгийн түрээсийн гэрээний эрх зүйн харилцаа үүссэн талаарх хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн. - Хариуцагч Г.Э нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул түрээслүүлэгч гэрээнээс татгалзаж, учирсан хохирлоо нэхэмжилсэн нь Иргэний хуулийн 317.1, 294.2.1, 227.3 дахь заалтыг зөрчөөгүй. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт цугларсан баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлж, хариуцагчийн төлбөл зохих хохирлыг үндэслэл бүхий тодорхойлсон. - Нэхэмжлэгчийн гомдолд дурдсан 2 ширхэг амортизаторын үнэ нь давж заалдах шатны шүүхийн тооцсон үнэлгээнд багтсан. - Нэхэмжлэгч нь 4 хоногийн түрээсийн төлбөр 100,000 төгрөг, автомашины оношилгооны төлбөр 40,000 төгрөг нэхэмжилсэн шаардлагаа үндэслэл бүхий нотлоогүй. - Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэл, тайлбараа өөрөө нотлох, нотлох баримтаа цуглуулах, гаргаж өгөх үүргээ биелүүлээгүй гэх хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт хууль зөрчөөгүй.