Тогтоол №110847

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашин түрээслэх гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь гэрээний үлдэгдэл төлбөр, засвар, ачилт, шатахууны зардал, торгууль зэрэг нийт 800,000 төгрөгийг шаардсан. Хариуцагч нь эвдрэл гэмтэл, зам тээврийн хөдөлгөөний асуудлыг нэхэмжлэгчийн хариуцлагагүй байдалтай холбон тайлбарлаж, төлбөрөөс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 240,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн 560,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн төлбөр, зардлын холбогдолтой асуудлыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэрээг орлох баримт бичгийг хангалттай үнэлээгүй хэмээн гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий биш гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зохигчид эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ байгуулсан. Автомашины эвдрэл, засвар, ачилтын зардал, шатахууны төлбөр, зам тээврийн торгуулийн талаарх хариуцлагыг талууд хэлэлцэхэд, гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг нэхэмжлэгч шаардах эрхтэй. Давж заалдах шатны шүүх зарим зардлыг хариуцагчаас гаргуулах, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох, улсын тэмдэгтийн хураамжийг буцаан олгох зэргээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашин түрээслэх гэрээний дагуу төлөгдөөгүй үлдэгдэл, засвар, сэлбэгийн зардлыг гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Түрээслэгчээс төлөгдөөгүй түрээсийн төлбөр, автомашины засвар, сэлбэгийн зардал, эрэн сурвалжлах зардлыг гаргуулах шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Санхүүгийн түрээсийн гэрээний дагуу түрээслэгч нь түрээсийн төлбөр төлөх үүрэгтэй. Гэрээний хугацаанд автомашинд учирсан зарим эвдрэл гэмтлийг засварлахтай холбоотой зардлыг хариуцагч төлөх үндэслэлтэй. Гэрээний зүйлийн ердийн элэгдэлтэй холбоотой засвар, үйлчилгээний зардлыг түрээслэгч хариуцахгүй. Нэхэмжлэгчээс хариуцагчийг эрэн сурвалжлахад гарсан зардлыг хариуцагчаас гаргуулах нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас автомашинд учирсан хохирол, түрээсийн төлбөр, ачилтын хөлс, оношилгооны төлбөр, үнэлгээний ажлын хөлс зэрэг нийт 9,036,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Талууд автомашин түрээслэх гэрээ байгуулсан бөгөөд гэрээний хүчин төгөлдөр байдлыг маргаагүй. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 287 дугаар зүйлийг үндэслэн хариуцагчаас 7,467,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хуулийн 287, 289, 298 дугаар зүйлүүд, түүнчлэн талуудын байгуулсан гэрээний холбогдох заалтуудыг удирдлага болгон, автомашиныг хариуцагч нь зөвшөөрөлгүй бусдад шилжүүлсний улмаас зам тээврийн осол гарч, нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөнд бодит хохирол учирсныг тогтоож, тухайн хохирол болон үнэлгээний ажлын хөлсийг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. Гэрээ хугацаа хэтэрсэн, ачилтын болон оношилгооны төлбөрүүд нь эд хөрөнгөнд учирсан бодит хохиролд хамаарахгүй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг автомашин түрээслэх гэрээний үүрэг зөрчсөний улмаас учирсан хохиролд 2,664,459 төгрөг гаргуулах, хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс үндэслэлгүй олж авсан 2,915,000 төгрөгийг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Шүүхээс нэхэмжлэгчийн хохирлыг 1,689,459 төгрөгөөр тогтоон хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,560,040 төгрөгийг хангаж, үлдэх хэсгийг нь хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд автомашин түрээслэх гэрээ байгуулж, түрээслэгч нь автомашинд гэмтэл учруулсан. Гэрээний дагуу автомашин эвдэрсэн тохиолдолд засварлагдах хүртэл түрээслэлтэд тооцох заалт нь Иргэний хуульд харшилж, хүчин төгөлдөр бус гэж үзэгдсэн. Улмаар автомашины эвдрэлд учирсан хохирлыг тогтоон, даатгалын нөхөн төлбөртэй харьцуулж, талуудын хооронд үүссэн харилцан тооцоог шүүх тогтоосон. Гэрээнд заасан зарим нөхцөлүүд нь хуульд нийцэхгүй, хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус болох нь тогтоогдсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: “УБТТС” ХХК нь иргэн Ч.Х-тэй автомашины санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулж, түрээслэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул түрээсийн төлбөр, засвар үйлчилгээний зардал, улсын тэмдэгтийн хураамж гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зарим төлбөрийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч автомашины эвдрэл, засварын зардлыг хүлээн зөвшөөрөөгүй. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 312, 227 дугаар зүйлийг баримтлан хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн торгууль, нийт 1.168.000 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбоотой гомдол гаргаж, түрээслэгч нь гэрээний хугацааны элэгдэл, хорогдлыг хариуцах хуулийн зохицуулалт байх тул засварын зардлыг бүхэлд нь гаргуулах, түүнчлэн эрэн сурвалжлах зардлыг хариуцагчаас гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүх нотлох баримтыг хуульд заасан журмаар үнэлсэн, холбогдох хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй гэж дүгнэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Автомашины эвдрэл, гэмтэл нь хариуцагчийн буруутай үйлдлээс үүдэлтэй эсэхийг тогтооход эргэлзээтэй, түрээслэгчийг байлцуулж акт үйлдэж гарын үсэг зуруулаагүй тул засварын зардлыг бүхэлд нь хариуцуулах боломжгүй гэж үзсэн. Мөн эрэн сурвалжлах ажиллагааны зардлыг хариуцагчийн үүргээ биелүүлээгүйн улмаас учирсан хохиролд тооцох үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.