Тогтоол №126719

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас автомашинд учирсан хохирол, түрээсийн төлбөр, ачилтын хөлс, оношилгооны төлбөр, үнэлгээний ажлын хөлс зэрэг нийт 9,036,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Талууд автомашин түрээслэх гэрээ байгуулсан бөгөөд гэрээний хүчин төгөлдөр байдлыг маргаагүй. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 287 дугаар зүйлийг үндэслэн хариуцагчаас 7,467,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хуулийн 287, 289, 298 дугаар зүйлүүд, түүнчлэн талуудын байгуулсан гэрээний холбогдох заалтуудыг удирдлага болгон, автомашиныг хариуцагч нь зөвшөөрөлгүй бусдад шилжүүлсний улмаас зам тээврийн осол гарч, нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгөнд бодит хохирол учирсныг тогтоож, тухайн хохирол болон үнэлгээний ажлын хөлсийг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. Гэрээ хугацаа хэтэрсэн, ачилтын болон оношилгооны төлбөрүүд нь эд хөрөнгөнд учирсан бодит хохиролд хамаарахгүй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашин түрээслүүлэгч нь түрээслүүлсэн хугацаанд учирсан гэмтэл, дагалдах зардлыг гаргуулахыг хүссэн. Түрээслэгч нь гэмтэл, зардлыг хүлээхгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Шүүхээс түрээслүүлэгчийн нэхэмжилсэн зардлын зарим хэсгийг (240,000 төгрөг) хангаж, үлдэх хэсгийг (560,000 төгрөг) хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хуулийн Эд хөрөнгө хөлслөх гэрээний холбогдох заалтыг үндэслэл болгон шийдвэрлэв. Гэрээний дагуу түрээслэгч нь эд хөрөнгийг ашигласны хөлсийг хугацаанд нь төлөх үүрэгтэй бөгөөд уг үүргээ биелүүлсэн гэж үзэв. Гэвч түрээслүүлэгч нь эд хөрөнгөө нэн даруй хүлээж аваагүйгээс учирсан хохирлыг түрээслэгч хариуцахгүй. Мөн түлшгүй болгосон нь ердийн элэгдэлд хамаарахгүй тул түлш, тээвэрлэлтийн зардлыг гаргуулах боломжгүй. Харин гэмтлийг засварласан 200,000 төгрөг болон замын хөдөлгөөний торгуулийн зарим хэсэг (40,000 төгрөг) нь түрээслэгчийн хариуцлагад хамаарна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Автомашин түрээслэх гэрээний үүрэгт мөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч нь гэрээний үлдэгдэл төлбөр, засвар, ачилт, шатахууны зардал, торгууль зэрэг нийт 800,000 төгрөгийг шаардсан. Хариуцагч нь эвдрэл гэмтэл, зам тээврийн хөдөлгөөний асуудлыг нэхэмжлэгчийн хариуцлагагүй байдалтай холбон тайлбарлаж, төлбөрөөс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 240,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн 560,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн төлбөр, зардлын холбогдолтой асуудлыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэрээг орлох баримт бичгийг хангалттай үнэлээгүй хэмээн гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий биш гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Зохигчид эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ байгуулсан. Автомашины эвдрэл, засвар, ачилтын зардал, шатахууны төлбөр, зам тээврийн торгуулийн талаарх хариуцлагыг талууд хэлэлцэхэд, гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг нэхэмжлэгч шаардах эрхтэй. Давж заалдах шатны шүүх зарим зардлыг хариуцагчаас гаргуулах, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох, улсын тэмдэгтийн хураамжийг буцаан олгох зэргээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас түрээсийн гэрээний үүрэг, автомашины засвар үйлчилгээний зардалд 1 283 356 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, автомашинд гэмтэл учруулсан гэх нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрчээ. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 312, 315 дугаар зүйлд заасныг үндэслэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, хэргийг үндэслэлгүй хэрэгсэхгүй болгосон гэж гомдол гаргажээ. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхижээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан санхүүгийн түрээсийн гэрээнд хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг хуваарийн дагуу төлөөгүй тул гэрээ цуцлагдсан нь тогтоогджээ. Гэвч хариуцагч нь автомашиныг буцаан өгөхдөө гэмтэл учруулаагүй, мөн түрээсийн төлбөр болон урьдчилгаа төлбөрт төлсөн хэмжээ нь ашигласан хугацаанд төлөх ёстой хөлснөөс хэтэрсэн тул нэхэмжлэгч үлдэгдэл төлбөр шаардах эрхгүй гэж үзжээ. Автомашины засвар үйлчилгээний баримт нь хариуцагчийн буруугаас учирсан гэмтэл, элэгдлийг нотлоогүй, эд анги солих шаардлага эргэлзээтэй байсан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй болсон байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн Б.У нь “Г” ХХК-тай байгуулсан тээврийн хэрэгсэл түрээслэх гэрээний дагуу тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээг өөрийн нэр дээр шилжүүлэх, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирол, түрээсийн төлбөр шаардсан. “Г” ХХК нь гэрээний нөхцөл хангагдаагүй, талуудын хооронд зардал үүссэн гэх үндэслэлээр нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, хариу хохирол нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Нийслэл, Сүхбаатар дүүргийн шүүхээс тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээнүүдийг Б.У-ын нэр дээр шилжүүлэх, ихэнх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хариу нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль эрх зүйн үндэслэлгүй, талуудын гэрээг буруу тайлбарласан гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч тал сөрөг нэхэмжлэлийн хариуг хэт бага үнэлсэн гэж үзсэн. Давж заалдах шатны шүүхээс талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээг үндэслэн, зарим төлбөр тооцоог залруулж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулагдсан тээврийн хэрэгсэл түрээслэх гэрээний харилцаа нь Иргэний хуулийн 318 дугаар зүйлийн 318.3-т заасны дагуу хүчин төгөлдөр гэж тогтоогдсон. Гэрээ цуцлагдсантай холбоотойгоор түрээслэгч нь түрээслүүлэгчид түрээсийн зүйлийг буцаан хүлээлгэн өгөх үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон. Тээврийн хэрэгсэл түрээслэх гэрээний төлбөрийг хийсэн рейсийн тоогоор биш, гэрээнд заасан нөхцөлөөр тооцох нь зүйтэй. Гэрээний үүргийн зөрчлөөс учирсан хохирлыг тогтоохдоо, талуудын хооронд хийсэн тооцоо, хэлцлийг үндэслэх шаардлагатай. Зээлийн гэрээтэй холбоотой нэхэмжлэлийг талуудын гэрээний хугацаа хамааралгүй байсан тул хүлээн аваагүй.