Тогтоол №10333

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас түрээсийн гэрээний үүрэг, автомашины засвар үйлчилгээний зардалд 1 283 356 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, автомашинд гэмтэл учруулсан гэх нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрчээ. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн 312, 315 дугаар зүйлд заасныг үндэслэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгожээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, хэргийг үндэслэлгүй хэрэгсэхгүй болгосон гэж гомдол гаргажээ. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхижээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан санхүүгийн түрээсийн гэрээнд хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг хуваарийн дагуу төлөөгүй тул гэрээ цуцлагдсан нь тогтоогджээ. Гэвч хариуцагч нь автомашиныг буцаан өгөхдөө гэмтэл учруулаагүй, мөн түрээсийн төлбөр болон урьдчилгаа төлбөрт төлсөн хэмжээ нь ашигласан хугацаанд төлөх ёстой хөлснөөс хэтэрсэн тул нэхэмжлэгч үлдэгдэл төлбөр шаардах эрхгүй гэж үзжээ. Автомашины засвар үйлчилгээний баримт нь хариуцагчийн буруугаас учирсан гэмтэл, элэгдлийг нотлоогүй, эд анги солих шаардлага эргэлзээтэй байсан тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй болсон байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “У” ХХК нь Г.Э-тэй автомашины санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулсан боловч Г.Э гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гэрээг дуусгавар болгож, учирсан хохирлоо нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: "У" ХХК нь Г.Э-ээс засвар үйлчилгээний зардал, замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөний торгууль, түрээсийн орлогын үлдэгдэл өр, бусад өр авлага нийт 1,092,600 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Г.Э нь замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөний торгууль болох 50,900 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрч, бусад нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-05-29, **Дугаар**: 101/ШШ2018/01893 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 771,100 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 321,500 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 312.1, 227.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-08-13, **Дугаар**: 1824 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 364,900 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-15, **Дугаар**: 1824 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх автомашины хохирлын үнэлгээ болон 4 хоногийн түрээсийн төлбөр, оношилгооны төлбөрийг буруу тооцож, орхигдуулсан. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэргийн оролцогчийн хуулиар олгогдсон эрхийг зөрчөөгүй. - Зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 312.1-д заасан санхүүгийн түрээсийн гэрээний эрх зүйн харилцаа үүссэн талаарх хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн. - Хариуцагч Г.Э нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул түрээслүүлэгч гэрээнээс татгалзаж, учирсан хохирлоо нэхэмжилсэн нь Иргэний хуулийн 317.1, 294.2.1, 227.3 дахь заалтыг зөрчөөгүй. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт цугларсан баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлж, хариуцагчийн төлбөл зохих хохирлыг үндэслэл бүхий тодорхойлсон. - Нэхэмжлэгчийн гомдолд дурдсан 2 ширхэг амортизаторын үнэ нь давж заалдах шатны шүүхийн тооцсон үнэлгээнд багтсан. - Нэхэмжлэгч нь 4 хоногийн түрээсийн төлбөр 100,000 төгрөг, автомашины оношилгооны төлбөр 40,000 төгрөг нэхэмжилсэн шаардлагаа үндэслэл бүхий нотлоогүй. - Нэхэмжлэгч нь нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэл, тайлбараа өөрөө нотлох, нотлох баримтаа цуглуулах, гаргаж өгөх үүргээ биелүүлээгүй гэх хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт хууль зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Санхүүгийн түрээсийн гэрээний дагуу автомашин түрээслүүлэгч компани нь түрээслэгчээс түрээсийн төлбөр, засварын зардал, торгууль зэрэг нийт 5 181 284 төгрөг гаргуулахыг шаарджээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагч нь түрээсийн төлбөр болон торгууль 375 000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрч, засварын зардлыг хүлээн зөвшөөрөөгүй. Анхан шатны шүүх хариуцагчаас 375 000 төгрөг гаргуулан, нэхэмжлэлээс 4 806 284 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй танилцаж, засварын зардлыг үндэслэлгүй хэрэгсэхгүй болгосон гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг үнэлэхдээ алдаа гаргасан гэж үзэж, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Санхүүгийн түрээсийн гэрээний дагуу түрээслүүлэгч нь түрээслэгчийн буруугаас учирсан эвдрэл гэмтэл, элэгдлээс илүү муутгаснаас зайлшгүй солих шаардлага үүссэн эд ангиудын зардлыг нэхэмжлэх эрхтэй. Талуудын хооронд байгуулсан гэрээ, нэмэлт өөрчлөлт, автомашин хүлээлцэх акт, оношлогооны хуудсыг үндэслэн засварын зардлыг тодорхойлж, шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "У" ХХК болон П.Б нар автомашин санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулсан. П.Б гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул "У" ХХК гэрээнээс татгалзаж, түрээсийн төлбөр, засвар үйлчилгээний зардал, торгууль зэрэг нийт 3,780,720 төгрөгийг нэхэмжилсэн. - **Нэхэмжлэгч**: "У" ХХК нь П.Б-ээс гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн 3,780,720 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: П.Б нь автомашиныг бүрэн бүтэн хүлээлгэн өгсөн тул засварын зардлыг төлөхгүй, харин түрээсийн төлбөр, торгуулийн төлбөрийг зөвшөөрнө гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-30, **Дугаар**: 184/ШШ2018/02657 - **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 767,200 төгрөгийг гаргуулж, үлдэх 3,013,520 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 312.1, 288.2.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-01, **Дугаар**: 237 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтын "288.2.3" гэснийг "227.1" гэж өөрчлөн, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-26, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Санхүүгийн түрээсийн гэрээ Иргэний хуулийн 312.1-д заасан шаардлагыг хангасан, хүчин төгөлдөр. - Түрээслэгч гэрээний үүргээ зөрчиж, төлбөр төлөөгүй тул түрээслүүлэгч гэрээнээс татгалзах эрхтэй. - Гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг шаардах эрхтэй боловч автомашины ердийн элэгдлээс илүү муутгасан гэх үндэслэл тогтоогдоогүй. - Автомашины засвар үйлчилгээний төлбөрийг гаргуулахыг хүссэн нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлгүй. - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: УБТТС ХХК нь Ч.Хас-Эрдэнэтэй автомашины санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулсан бөгөөд Ч.Хас-Эрдэнэ нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, автомашиныг буцаан авсан. - **Нэхэмжлэгч**: УБТТС ХХК нь Ч.Хас-Эрдэнээс түрээсийн төлбөр, замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн торгууль, засвар үйлчилгээний зардал, эрэн сурвалжилсан зардал нийт 2,492,110 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Ч.Хас-Эрдэнэ нь түрээсийн төлбөр 400,000 төгрөг, торгуулийн 768,000 төгрөгийг хүлээн зөвшөөрч, бусад шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-06, **Дугаар**: 101/ШШ2019/03478 - **Шийдвэр**: Ч.Хас-Эрдэнээс 1,168,000 төгрөгийг гаргуулж УБТТС ХХК-д олгож, үлдэх 1,324,010 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 312.1, 227.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-01-29, **Дугаар**: 237 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр хангагдаагүй засварын болон эрэн сурвалжилсан зардлыг гаргуулах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-09, **Дугаар**: 101/ШШ2019/03478 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Засварын болон эрэн сурвалжилсан зардлыг гаргуулах шаардлага хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 312.1-д заасан санхүүгийн түрээсийн гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. - Хариуцагч автомашиныг буцаан авах үед гарын үсэг зураагүй актад тулгуурлан автомашинд учирсан эвдрэл, гэмтлийн аль нь түүний эзэмшил, ашиглалттай холбоотойг ялган тодорхойлох боломжгүй. - Иргэний хуулийн 289.2.2-т зааснаар хөлслөн авсан эд хөрөнгийн бүрэн бүтэн байдлыг хангахтай холбогдсон зайлшгүй гарах зардлыг төлүүлэхээр шаардах эрхтэй боловч, засвар үйлчилгээний зардлыг хариуцагчаар төлүүлэх үндэслэл тогтоогдоогүй. - Хоёр шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал нь хуулийн шаардлагад нийцсэн бөгөөд Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна.