Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэм хор учруулснаас гаргуулсан эд хөрөнгийн хохирол — төрийн албан хаагчийн гэм буруутай үйлдлийн улмаас төр хариуцах. Тэтгэвэр тогтоолгох архивын лавлагааг хуурамчаар үйлдэн, цэргийн алба хаасны тэтгэвэр тогтоолгох эрх бус хугацаанд олгосон нь нийгмийн даатгалын санд хохирол учруулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч байгууллагаас тэтгэвэр тогтоолгох нөхцөлийг хуурамч баримт бүрдүүлэн бүрдүүлсний улмаас үүссэн хохирлыг нөхөн төлүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Тэтгэвэр тогтоох үйл явцыг хянаж шалгах үүрэгтэй нь нэхэмжлэгч байгууллагаас хүлээх ёстой бөгөөд хариуцагч байгууллага хариуцах үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Хариуцагч байгууллагаас нэхэмжлэгчид ойролцоогоор 8.8 сая төгрөгийн хохирол гаргуулж олгох. Хариуцагч байгууллагын албан тушаагч нь архивын лавлагааг хуурамчаар үйлдсэн нь эрүүгийн журмаар тогтоогдсан тул түүний гэм буруутай үйлдлийн улмаас учирсан хохирлыг ажиллуулж байсан хуулийн этгээд хариуцах ёстой. Хариуцагч байгууллага тэтгэвэр тогтоох үйл явцын явцад хохирол учруулахаас урьдчилан сэргийлэх оролдлого хийгээгүй тул хариуцагчаас татгалзах үндэслэл байхгүй. Түүнчлэн, хариуцагч байгууллагын албан тушаагч нь өөрийн шууд санаатай эсвэл илтэд болгоомжгүй үйлдлээр гэм хор учруулсан бол уг гэм хорыг арилгасан байгууллага өөрт учирсан хохирлоо тухайн этгээдээс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 498.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Төрийн албан хаагч албан үүргээ зөрчсөн гэм буруутай үйлдэл/эс үйлдэхгүй/-ийн улмаас бусдад гэм хор учруулсан бол уг гэм хорыг түүний ажиллаж байгаа хуулийн этгээд буюу төр хариуцан арилгана (Иргэний хууль 498.2).
• Ажиллагааг хэрэгсэхгүй болгосон шүүхийн шийдвэр нь гэм хор нөхөн төлөх үүрэг болохоос хариуцагч байгууллагын хариуцах хариуцлагыг хязгаарлахгүй (Иргэний хууль 40.4).
• Ажиллагааг хэрэгсэхгүй болгосон нь тухайн гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлөх үүрэгтэйг тодорхойлоогүй тул хариуцагч байгууллага хариуцах ёстой.