Үйл явдал
Банкны зээлийн маргаан — итгэмжлэлийн хүрээнд хамтран зээлдэгчээр оролцуулах нь зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл болох тухай. Нэхэмжлэгч нь нотариатаар гэрчилсэн итгэмжлэлээр зээлийн гэрээнд төлөөлж, гарын үсэг зурах эрх олгосон боловч хариуцагч компани нь түүнийг хамтран зээлдэгчээр оруулж, зээлийн дүнг цалингаас суутгаж авсан байна.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Итгэмжлэлээр зээлийн гэрээнд хамтран хариуцагчаар биш, хамтран зээлдэгчээр оролцуулсан нь хүсэл зоригогийн илэрхийлэл бус, мөн зээлийн дүнг урьдчилсан мэдээлэлгүйгээр цалингаас суутгасан тул хэлцэл хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн мөнгө буцаан авахыг шаардсан.
- Хариуцагч: Итгэмжлэл нь нотариатаар гэрчилсэн, хууль ёсны хүчин төгөлдөр бичиг баримт тул банк нь итгэмжлэлийн хүрээнд зээл олгосон нь зөв, мөн хамтран хүлээх үүрэг гүйцэтгэгчээр оролцуулсан нь хууль ёсны дагуу болсон гэж үзсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч компани нь нэхэмжлэгчийн данснаас суутгаж авсан ойролцоогоор 23 сая төгрөгийн зээлийн төлбөрийг буцаан олгохыг шийдвэрлэв. Итгэмжлэл нь нэхэмжлэгчийн хүсэл зоригийг илэрхийлсэн, Иргэний хууль 62.3, 64.2-т заасан шаардлагыг хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл байсан тул хариуцагч компани нь зээлийн гэрээнд нэхэмжлэгийг хамтран зээлдэгчээр оролцуулсан нь нэхэмжлэгийн хүсэл зоригоос гадуур, өөрөөр хэлбэл зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл тул Иргэний хууль 56.1.8-д заасан хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзсэн. Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл нь хийсэн үеэсээ хүчин төгөлдөр бус байдаг тул Иргэний хууль 56.5-д заасанчлан талууд хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй тул суутгасан мөнгийг буцаан олгох ёстой гэж дүгнэв.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Итгэмжлэл нь нэхэмжлэгчийн хүсэл зоригийг илэрхийлсэн байсан ч, итгэмжлэлээр олгосон эрх болон гэрээний үүрэг нь нэхэмжлэгийн хүсэл зоригийн хязгаарлагдмал байбал тэр нь зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.8).
- Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл нь хийсэн үеэсээ хүчин төгөлдөр бус байдаг тул хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
- Хэлцэл нь хуульд заасан хэлбэрээр хийгдсэн байх ёстой бөгөөд зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байдаг (Иргэний хууль 42.1, 56.1.8).