Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ цуцалж, урьдчилгаа төлбөр болон алданги гаргуулах маргаан. Хариуцагч компани нь нэхэмжлэгч талд гэрээнд заасан барааг хугацаанд нь нийлүүлээгүй тул гэрээ цуцлагдаж, төлбөр буцаан олгох асуудал үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч компани гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, урьдчилгаа төлбөр болон гэрээний дагуу тооцсон алдангийг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Гадаадын улс дахь тогтворгүй байдал болон царцалтын улмаас бараа нийлүүлэхэд хүндрэл учирсан тул гэрээний үүргээ биелүүлэхэд хүндрэл тулгарсан гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэсэн бөгөөд хариуцагч компани нь урьдчилгаа төлбөр болон алдангийг нэхэмжлэгчид олгох ёстой гэж тогтоосон. Хариуцагч компани нь гэрээнд заасан бараа нийлүүлэх хугацааг хэтрүүлж, нэмэлт сунгасан хугацаагаар ч үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч тал гэрээг цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1), учир нь гэрээний дагуу бараа нийлүүлэх хугацаа 2018 оны 06 дугаар сарын 28-ны өдөр дууссан мөртлөө бараа нийлүүлээгүй байна. Талууд гэрээг цуцалсан тул гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1), учир нь хариуцагч компани урьдчилгаа төлбөр болох 260 700 ам.долларыг хүлээн авсан боловч бараа нийлүүлээгүй тул нэхэмжлэгчийг хохиролгүй болгохын тулд төлбөрийг буцаан олгох ёстой. Хариуцагч компани нь гэрээний дагуу тооцсон алдангийг төлөх ёстой, учир нь гэрээний 9.1 заалтын дагуу хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0,1 хувьтай тэнцэх хэмжээний алдангийг төлөхээр заасан байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын аль нэг нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн, нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч үр дүн гараагүй бол нөгөө тал гэрээг цуцалзах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1, 225.2).
• Гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, мөн гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээний дагуу тооцсон алдангийг төлөх үүрэг хариуцагч талд хэвээр байх бөгөөд энэ нь гэрээний нөхцэл болон хууль ёсны үндэслэлтэй (Иргэний хууль 218.2).