Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — гишүүн бус этгээдэд зээл олгосон нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох тухай. Хадгаламж зээлийн хоршоо нь хариуцагчид зээлийн гэрээ байгуулж, мөнгөн хөрөнгө олгосон боловч хариуцагчийг хоршооны гишүүнээр бүртгэгдээгүй байсан тул зээлийн үлдэгдэл төлбөр болон барьцаа хөрөнгийг гаргуулах нэхэмжлэлийг гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу зээлийн үлдэгдэл болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах, барьцаа хөрөнгийг үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Зээл олгох үед гишүүний татварт мөнгө суутгасан, мөн гишүүнээр бүртгэгдээгүй тул хэлцэл хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэгийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох. Хариуцагчийг зээлийн гэрээ байгуулах цаг үед хоршооны гишүүнээр бүртгэгдээгүй, мөн нэхэмжлэгч нь гишүүн бус этгээдэд зээл олгосон нөхцөл байдал тогтоогдсон тул талуудын хооронд хийсэн зээлийн болон барьцааны гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.1, 56.1.10). Хариуцагч нь зээлийн гэрээний дагуу нийт мөнгөн дүнг төлсөн тул хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлэн авсан мөнгийг нэхэмжлэгч буцаан төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гишүүн бус этгээдэд зээл олгосон нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох тул уг хэлцэлээр шилжүүлсэн бүх зүйлийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Хэрэв гишүүнээр элсэх тухай шийдвэр хариуцагчийг гишүүнээр бүртгэх тухай тогтоол хэлбэрээр баримттай байхгүй бол тухайн этгээдийг гишүүнээр бүртгэгдсэн гэж үзэх үндэслэлгүй (Хоршооны тухай хууль 20.1, 20.3).
• Зээлийн гэрээний дагуу мөнгөн хөрөнгө шилжүүлсэн нь банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзэх үндэстэй (Иргэний хууль 451.1).