Өмнөговь аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бага насны хүүхдийг хүчиндсэн хэргийн хариуцлага хүлээлгэхэд эрүүгийн хариуцлагын зохицуулалтыг буруу хэрэглэсэн, ял шийтгэлийн хэмжээг үндэслэлгүйгээр хөнгөрүүлсэн эсэх тухай маргаан үүсэв. Шүүгдэгч бага насны хүүхдийг хүчиндсэн гэж буруутгагдаж, анхан шатны шүүх түүнд сургалт-хүмэжлийн байгууллагад эдлүүлэх 6 жилийн хорих ял оноосон байна.

Талуудын байр суурь

• Хохирогчийн өмгөөлөгч: Шүүгдэгч нь хэрэг үйлдэх үедээ насанд хүрсэн байсан тул тухайн хэргийн заалтаар заасан 12-аас дээш хугацаагаар хорих ял оноох ёстой, анхан шатны шүүх ял шийтгэлийн хэмжээг үндэслэлгүйгээр хөнгөрсгөж, иргэний нэхэмжлэлийг хэлэлцэхгүй орхисон тул хууль буруу хэрэглэсэн гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгч хохирлыг нөхөн төлж байгаа нөхцөл байдлыг харгалзан анхан шатны шүүх үндэслэлтэй шийдвэр гаргасан гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчид 6 жилийн хорих ял оноосон бол давж заалдах шатны шүүх шийтгэх тогтоолыг бүхэлд нь хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. Учир нь шүүгдэгч нь хэрэг хариуцах чадвартай болохыг нотлох баримт хэрэгт байхгүй байсан тул шүүх эрүүгийн хариуцлагын тусгай журмыг хэрэглэсэн нь үндэслэлгүй, мөн шүүгдэгч хэрэг үйлдэх үедээ насанд хүрсэн байсан тул эрүүгийн хариуцлагын ерөнхий журмыг хэрэглэж болохгүй байсан байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүгдэгч нь хэрэг үйлдэх үедээ насанд хүрсэн байсан тул түүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ хэрэг хариуцах чадвартай эсэхийг тодорхойлохгүйгээр тусгай журмыг хэрэглэсэн нь хууль зөрчсөн (Эрүүгийн хууль 6.1, 6.3, 8.1).
• Эрүүгийн хариуцлагын зорилго нь гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг нийгэмшүүлэх, хохирлыг нөхөн төлүүлэхэд оршдог тул шүүгдэгчийн зан байдал, нийгмийн аюулын шинж чанарыг харгалзан үзэх ёстой (Эрүүгийн хууль 5.1).
• Шүүх нь гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд эрүүгийн хариуцлагыг тухайн хүний үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохируулан тогтоох ёстой (Эрүүгийн хууль 1.3, 1.4).