Тогтоол №2756·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: О.Э нь ганцаараа иргэн Л.Н-ын хаваржааны байшинд хууль бусаар нэвтрэн эмээл хулгайлж 2,400,000 төгрөгийн хохирол учруулсан. О.Э, Б.А, Э.Ц нар бүлэглэн иргэн С.Б-ийн өвөлжөөний байшингаас 417,000 төгрөгийн үнэ бүхий зүйлс, Ц.Б-ын өвөлжөөний амбаараас 2,627,500 төгрөгийн үнэ бүхий эд зүйлс, Л.Ц-ын зуслангийн гэрээс монетон ээмэг, бөгж, эмэгтэй бүс, эрэгтэй мөнгөн бүсийг тус тус хулгайлсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Прокурор П.Шижиртуяа нь давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэж, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тул магадлалыг хүчингүй болгуулахаар эсэргүүцэл бичсэн.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Б.А-ийн өмгөөлөгч М.Даваасүрэн, шүүгдэгч Э.Ц-ын өмгөөлөгч Э.Цэнгүүн нар давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг Эрүүгийн хуулийг ноцтой зөрчсөн гэж үзэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 10 дахь заалтад оруулсан нэмэлтийг хүчингүй болгуулахаар гомдол гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-07-06, **Дугаар**: 154
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгч О.Э-г дангаараа болон Б.А, Э.Ц нартай бүлэглэн орон байранд хууль бусаар нэвтэрч, бусдын эд хөрөнгийг хулгайлах, шүүгдэгч Б.А, Э.Ц нарыг О.Э-тай бүлэглэн орон байранд нэвтэрч, бусдын эд хөрөнгийг хулгайлах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон. О.Э-г 2 жил 3 сар, Э.Ц, Б.А нарыг тус бүр 2 жил хорих ялаар шийтгэж, О.Э-д оногдуулсан хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлж, Э.Ц, Б.А нарт оногдуулсан хорих ялыг тэнсэж, тус бүрийг 1 жилийн хугацаагаар хянан харгалзсан.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.9, 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145.2, 61.1, 61.4.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-09-17, **Дугаар**: 42
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч О.Э
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шийтгэх тогтоолыг өөрчлүүлэх.
- **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолын 6 дахь заалтыг "шүүгдэгч О.Эгаас 862,500 төгрөгийг гаргуулж хохирогч Ц.Б, 139,200 төгрөгийг гаргуулж хохирогч С.Б, 54,000 төгрөгийг гаргуулж хохирогч Л.Ц тус тус олгосугай", 10 дахь заалтыг "Шүүгдэгч Э.Ц, Б.А нарыг энэ өдрөөс эхлэн цагдан хорьж, шүүгдэгч Э.Ц-ыг эрэн сурвалжилж цагдан хорихыг Цагдаагийн байгууллагад даалгасугай" гэж тус тус нэмэлт оруулж, шийтгэх тогтоолын 10 дахь заалтыг хүчингүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. Шүүгдэгч О.Э-ийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.6, 39.9.1.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-11-09, **Дугаар**: 210/МА2020/01077
- **Гомдлол гаргагч**: Прокурор П.Шижиртуяа, шүүгдэгч Б.А-ийн өмгөөлөгч М.Даваасүрэн, шүүгдэгч Э.Ц-ын өмгөөлөгч Э.Цэнгүүн
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэж, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны журмаар дахин хянан хэлэлцүүлэхээр Булган аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхэд буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Прокурор Л.Ц-ын гэрт хууль бусаар нэвтэрч 189,000 төгрөгийн эд хөрөнгө хулгайлсан үйлдлийг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 32.5.1.1-д зааснаар хэрэгсэхгүй болгосон тогтоолтой байхад яллагдагч нарыг буруутган яллах дүгнэлт үйлдсэн нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.5.1.4-т заасныг ноцтой зөрчсөн.
- Анхан шатны шүүх прокурорын яллах дүгнэлтийн үндэслэлтэй эсэх талаар дүгнэлт хийлгүйгээр шүүгдэгч нарыг уг үйлдэлд гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэсэн.
- Давж заалдах шатны шүүх энэхүү зөрчлийг илрүүлэн зөвтгөхгүйгээр магадлалд уг үйлдлийн талаар болон хохирогч Ц.Б-ын гэр, амбаараас 2,627,500 төгрөгийн эд хөрөнгийг хулгайлсан хэргийн тухай ямар нэгэн дүгнэлт хийлгүй орхигдуулсан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1.3, 39.8.1.6-г зөрчсөн.
- Шүүгдэгч О.Э нь хянан харгалзах хугацааны дотор санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн байхад анхан шатны шүүх түүний өмнө нь ял шийтгүүлсэн хэргийн шинж 2015 оны Эрүүгийн хуульд тусгагдсан эсэхийг нягтлан шалгаж, ялуудыг нэгтгэх, эсвэл дүгнэж шийдвэрлэхийн оронд "2015 оны шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулиар ялтай байдал гэх хууль зүйн ойлголтыг халсан байх тул шүүгдэгч О.Эг анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэх хууль зүйн үндэслэлтэй байна" гэсэн хууль зүйн үндэслэлгүй дүгнэлт хийж, уг асуудлыг шийдвэрлэлгүй орхигдуулсныг давж заалдах шатны шүүх мөн л илрүүлэн тогтоогоогүй.
- Анхан шатны шүүх гэмт хэрэг үйлдэгдэх үед дагаж мөрдөж байсан, хөнгөн ялтай хуулийг хэрэглэн шүүгдэгч нарт ял оногдуулахдаа 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 1.9 дүгээр зүйлийг журамласан нь хууль хэрэглээний оновчгүй шийдэл болсон. Учир нь 2015 оны Эрүүгийн хуулиар 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 145.2-т заасан гэмт хэргийг эрүүгүйжүүлээгүй, хорих ялын хэмжээг багасгасан эсвэл өөр төрлийн ялыг шинээр нэмээгүй буюу 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 1.9.1-д заасан хууль буцаан хэрэглэх гурван үндэслэлийн нэг нь ч бий болоогүй.