Тогтоол №3025

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ц.Чимэдцэрэн, Ц.Цогтбаяр нар бүлэглэн хуурч мэхлэх аргаар орон сууц, автомашин, бэлэн мөнгө зэрэг онц их хэмжээний эд хөрөнгө залилан авсан хэрэгт холбогдсон. Нэг шүүгдэгч нь бусдын өмчийг өөрийнх мэт итгүүлэн худалдаж, нөгөө нь уг гэмт хэрэгт дэмжлэг үзүүлсэн байна. Улсын яллагчаас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 148.4-д зааснаар тус тус онц их хэмжээний хохирол учруулсан гэж яллах дүгнэлт үйлджээ.

АНХАН ШАТ: Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх Ц.Чимэдцэрэн, Ц.Цогтбаяр нарт холбогдох хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаасан. Шүүх нь Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 80.1.5-д зааснаар гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын хэмжээг бодитой тогтоох ажиллагаа бүрэн хийгдээгүй, хөрөнгийн үнэлгээний тайлан дутуу, мөн 80.1.4-д зааснаар нэг шүүгдэгчийн өмнөх ялын эд хөрөнгө хураах ял биелсэн эсэх баримт авагдаагүй, хохирлоос хасах үнэ тодруулагдаагүй, зарим иргэний нэхэмжлэгчид хууль зөрчин мэдүүлэг авсан зэрэг үндэслэлүүдийг дурдсан.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Улсын яллагч анхан шатны шүүхийн тогтоолыг эсэргүүцэж, хөрөнгийн үнэлгээ зөв хийгдсэн, шүүгдэгчийн ялтай байдал тогтоогдсон, хохирлоос хасах хөөргийн үнэ болон иргэний нэхэмжлэгчдэд мэдүүлэг авсан нь хууль зөрчөөгүй тул хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаах үндэслэлгүй гэж үзсэн. Шүүгдэгчдийн өмгөөлөгч, хохирогчийн өмгөөлөгч, иргэний нэхэмжлэгчид нь мөрдөн байцаалтын гүйцэтгэл, хохирлын үнэлгээ, иргэний нэхэмжлэгчийг тогтоосон байдал зэрэгт өөр өөрийн тайлбарыг гарган, ихэнх нь анхан шатны шүүхийн тогтоолыг дэмжжээ.

ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаасан тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. Шүүх Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 80.1.5-д зааснаар гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын хэмжээг нэг мөр, бодитой тогтоох зайлшгүй шаардлагатайг онцлон, хөрөнгийн үнэлгээний байгууллагын үнэлгээчин хөрөнгийг биечлэн үзээгүй, судлаагүй тул уг үнэлгээг үндэслэн хэргийг шийдвэрлэх боломжгүй гэж дүгнэв. Хохирлын хэмжээний талаар яллах дүгнэлт, үнэлгээ, хохирогчийн мэдүүлэг хооронд зөрүүтэй байсан тул дахин үнэлгээ хийлгэхийг заав. Мөн нэг шүүгдэгчийн хувийн байдалтай холбоотой өмнөх ялын эд хөрөнгө хураах нэмэгдэл ялыг биелүүлсэн эсэх баримт дутуу байгааг ЭБШХ 80.1.4-д зааснаар мөрдөн байцаалтаар тодруулах шаардлагатай гэж үзсэн. Нэмж шүүгдэгч нар нэг өмгөөлөгчтэй байгаа нь ЭБШХ 40.1.5-ыг зөрчсөн эсэх, яллах дүгнэлт дэх гэм буруутай үйлдэл, оролцоог тодорхой болгох зэрэг ажиллагааг нэмэлт мөрдөн байцаалтаар хийлгэхийг тогтоов. Харин хохирлоос хасах шүрэн хөөргийн асуудал болон иргэний нэхэмжлэгчдэд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 254, 255 дугаар зүйлийг сануулж мэдүүлэг авсан нь хууль зөрчөөгүй гэсэн прокурорын эсэргүүцлийн зарим заалтыг хүлээн авч, эдгээр асуудлаар нэмж шалгах шаардлагагүй гэж үзэв. Ийнхүү анхан шатны шүүхийн тогтоолыг хэвээр үлдээж, прокурорын эсэргүүцлийн зарим заалтыг хүлээн авч, заримыг нь хэрэгсэхгүй болгов.