Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэргийн улмаас хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоохгүйгээр сэтгэцийн хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр нөхөн төлүүлэх нь хууль ёсны эсэх тухай маргаан. Шүүгдэгч нар бүлэглэж, онц харгис хэрцгийгээр хүнийг алсан болон бусад гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэгдэж, анхан шатны шүүх тэднийг хорих ял болон торгох, нийтэд тустай ажил хийлгэх ялаар шийтгэж, хохирогчийн төлөөлөгчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулахаар шийдвэрлэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Өөрсдийн гэм буруугүй, хэрэгсэхгүй болгох шаардлагатай тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөхгүй буюу сэтгэцийн хор уршгийн зэрэглэлийг шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоохгүйгээр мөнгөн нөхөн төлбөр тооцох нь хууль бус гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгч нарыг хүнийг алах гэмт хэрэг бүлэглэж, онц харгис хэрцгийгээр үйлдсэн болон бусад заалтуудаар яллаж, хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцож, хорих ял болон иргэний нөхөн төлбөр төлүүлэх шийдвэр гаргасан бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын иргэний хариуцлагын заалтыг хүчингүй болгосон. Учир нь хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох ажиллагааг зөвхөн шинжилгээний байгууллага хийхээр хууль болон журмаар зохицуулсан байсан тул шинжээчийн дүгнэлтгүйгээр сэтгэцийн хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулахаар шийдвэрлэсэн нь хууль ёсны гэж үзэх боломжгүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох ажиллагааг зөвхөн шинжилгээний байгууллага гүйцэтгэх ёстой (Шүүх шинжилгээний тухай хууль 40, холбогдох журам).
• Шинжээчийн дүгнэлтээр хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоогдоогүй байсан тул сэтгэцийн хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулах нь эрх зүйн үндэслэлгүй байна.
• Сэтгэцэд учирсан хор уршлын талаарх нотлох баримтыг бүрдүүлж, иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэх эрхийг хохирогчийн төлөөлөгчид нээлттэй үлдээх ёстой.