Завхан аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бусдын итгэмжлэн хариуцуулсан эд хөрөнгийг завших гэмт хэрэгт холбогдох хэргийн хувьд хохирлын хэмжээг тооцох болон иргэний эрх зүйн харилцааг эрүүгийн харилцаатай холих асуудал маргаан үүсгэв. Шүүгдэгч компанийн ажилтан байхдаа харилцагч байгууллагуудын мөнгийг өөрийн эзэмшилд авч, захиран зарцуулсан тул компанид ойролцоогоор 89 сая төгрөгийн хохирол учруулсан гэж үзэв. Гэвч шүүгдэгч болон хохирогч нь багын найз нөхөд байсан тул шүүгдэгч хохирогчид мөрийтэй тоглох зорилгоор дансаар болон бэлнээр мөнгө авсан нь итгэл эвдэх замаар авсан гэх үндэслэл тогтоогдохгүй, энэ нь иргэний эрх зүйн харилцаа байсан тул хохирлын тодорхой хэсгийг хасаж шийдвэрлэсэн нь маргаан болсон байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Өөрийн үйлдэл нь эрүүгийн гэмт хэрэг биш, хохирогчтой нь иргэний харилцаа байсан гэж үзэв.
• Хохирогч, иргэний нэхэмжлэгч: Шүүх хохирлыг хасаж хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль бус, мөрийтэй тоглоомын эрхээр төлбөр тооцоо гүйцэтгэх боломжгүй тул үүнийг хохирол гэж үзэх ёстой гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг торгох ялаар шийтгэж, иргэний нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хасаж хэрэгсэхгүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолын иргэний нэхэмжлэлийн талаарх заалтыг өөрчилсөн. Учир нь иргэний нэхэмжлэлийг "хасаж хэрэгсэхгүй болгосон" гэсэн заалт нь тухайн нэхэмжлэлийг иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхтэй болохыг "нээлттэй үлдээсэн" хэсэгтэй зөрчилдөж байгаа тул шүүхийн шийдвэрийн зөрчлийг арилгах шаардлагатай болсон байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүгдэгч хохирогчийн мөнгийг хуурч мэхэлж, итгэл эвдэх замаар авсан үйлдлийн нотлох баримт тогтоогдоогүй тул энэ нь завших гэмт хэрэг биш, иргэний эрх зүйн харилцаа гэж дүгнэв.
• Мөрийтэй тоглоомын эрхээр төлбөр тооцоо гүйцэтгэх нь Төлбөр тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр гүйцэтгэх тухай хууль зөрчсөн үйлдэл тул уг эрхээр гүйцэтгэсэн төлбөр тооцоог завшсан хохирол гэж үзэх үндэслэлгүй.
• Шүүх нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзах үндэслэлгүй тодорхой хэсгийг шийдвэрт тусгасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 65.1.6-д заасан зөрчил болно.