Өмнөговь аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бусдын итгэмжлэн хариуцуулсан эд хөрөнгийн эрхийг завшсан хэргийн ял болон иргэний хохирол нөхөн төлөлтийн хэмжээг тодорхойлох маргаан. Манаачаар ажиллаж байсан шүүгдэгч нь компанийн эзэмшилд байсан техник хэрэгсэл, тээврийн хэрэгслийг зөвшөөрөлгүйгээр бусдад түрээслэн ашиг олж, мөн техникийн сэлбэг эд ангийг сольж зарж үрэгдүүлсэн тул хохирол учруулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Хохирогч: Шүүгдэгч хохирлыг бүрэн барагдуулаагүй байхад торгох ял оноосон нь хууль бус тул торгох ялыг хорих ял болгон өөрчилж, хохирлыг бүрэн барагдуулахыг шаардсан.
• Шүүгдэгч: Хохирол нөхөн төлөлтийн дүнг хөнгөрүүлэх шаардлагатай гэсэн байр суурьтай байв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарт торгох ял болон иргэний хохирол нөхөн төлөх үүрэг хүлээсэн. Давж заалдах шатны шүүх иргэний хохирол нөхөн төлөх дүнг өөрчилсөн. Хохирогчийн торгох ялыг хорих ял болгох хүсэлтийг хэрэгсэхгүй болгосон тул, учир нь Эрх зүйн хувьд давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгчийн зүйлчлэлийг өөрчлөн ялыг хөнгөрүүлж болох боловч ялыг хүндрүүлж өөрчлөх эрхгүй (Эрх зүйн хууль 39.1). Шүүгдэгч хохирогчид ойролцоогоор 4 сая төгрөгийн хэмжээний мөнгө төлсөн баримт тогтоогдсон тул иргэний хохирол нөхөн төлөх дүнг харгалзан өөрчилсөн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгчийн зүйлчлэлийг өөрчлөхгүйгээр ялыг хөнгөрүүлэх эрхтэй боловч ялыг хүндрүүлж өөрчлөх эрхгүй (Эрх зүйн хууль 39.1).
• Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллага нь иргэний хохирол төлбөрийг албадлагын арга хэмжээгээр гүйцэтгэх үүрэгтэй тул хохирогчийн "хохирол төлөх боломжгүй" гэсэн үндэслэл нь хангалтгүй (Эрх зүйн хууль 37.3).
• Шүүгдэгч хохирогчийн төлбөрийг хэсэгчлэн төлсөн баримт тогтоогдсон тул иргэний хохирол нөхөн төлөх дүнг төлөгдсөн хэмжээг хасаж тооцох ёстой (Иргэний хууль 497.1, 510.1).