Завхан аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Мал хулгайлах болон алдуул мал завших гэмт хэргийн зааг, зүйлчлэлийн зөрүүг тодорхойлох маргаан. Шүүгдэгч өөрийн эзэмшлийн сүргээс тасарсан, эзэн нь тодорхойгүй бусдын өмчлөлийн адууг орон нутгийн захиргаа болон цагдаагийн байгууллагад мэдэгдэж, эзнийг тогтоох хүртэл хадгалж байх үүргээ биелүүлэлгүйгээр өөрийн эзэмшлийн адил захиран зарцуулж, бусдад худалдан борлуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Иргэний хуульд заасан үүргээ биелүүлэлгүй алдуул малыг худалдаж зарсан нь мал хулгайлах гэмт хэрэг биш, харин иргэний хариуцлага хүлээх асуудал гэсэн байр суурьтай.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдлийг мал хулгайлах гэмт хэрэг гэж үзэж буй анхны яллах дүгнэлтийг хөнгөрүүлэн өөрчилсөн шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэж, хэргийг мал хулгайлах гэмт хэрэг буюу Эрүүгийн хууль 17.12-оор зүйлчилэх ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг мал хулгайлах гэмт хэрэг буюу Эрүүгийн хууль 17.12-оор зүйлчилж байсныг хөнгөрүүлэн өөрчилж, алдуул мал завших гэмт хэрэг буюу Эрүүгийн хууль 17.5-аар зүйлчилж торгох ял оноосон. Дээд шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн; учир нь шүүгдэгч бусдын өмчийг өөрт олж авахын тулд идэвхтэй үйлдэл хийгээгүй, харин эзэнгүй, өмчлөгч нь мэдэгдэхгүй байгаа малын эзнийг олох алхам хийгээгүй эсвэл эс үйлдэхүйгээр бусдын мал гэдгийг мэдсээр завшсан шинж нь алдуул мал завших гэмт хэргийн онцлог шинж чанартай тул.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Мал хулгайлах гэмт хэрэг нь эд хөрөнгийг өмчлөгч, эзэмшигчид нь мэдэгдэхгүйгээр, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авах идэвхтэй үйлдлээр илэрдэг бол, алдуул мал завших гэмт хэрэг нь гэмт этгээд бусдын өмчийг өөрт олж авахын тулд идэвхтэй үйлдэл хийдэггүй, харин хохирогчийн эд хөрөнгө гэмт этгээдийн эзэмшилд тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас шилжсэний дараа завших сэдэлт төрж, шамшигдуулж захиран зарцуулдаг онцлогтой (Эрүүгийн хууль 17.1, 17.5).
• Алдуул мал гэдэг нь хэн нэгэн этгээдийн оролцоогүйгээр сүргээсээ тасарсан, эзэн нь тодорхойгүй, мэдэгдэхгүй байгаа малыг ойлгоно.
• Шүүгдэгч бусдын алдуул малыг эзнийг нь тогтоох хүртэл хадгалах үүргээ биелүүлэлгүйгээр, бусдын мал гэдгийг мэдсээр санаатайгаар завшсан нь алдуул мал завших гэмт хэргийн шинжийг агуулсан тул Эрүүгийн хууль 17.5-аар зүйлчлэх нь зөв (Эрүүгийн хууль 1.2).