Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Мал хулгайлах болон алдуул мал завших гэмт хэргийн заалтыг зүйлчлэх маргаан. Шүүгдэгчид нь бусдын эзэмшилд байх боломжтой олон тооны малыг машин механизм ашиглан хулгайлсан гэх хэрэгт холбогдож, тэдгээрийг алдуул мал завших гэмт хэрэг гэж үзэх ёстой гэж маргасан байна. Шүүгдэгчид нь эзэнгүй мэт харагдаж байсан малыг бэлчээрээс нь тасдаж авч, бусдад борлуулсан үйлдлээ хэрэгэлсэн тул маргаан үүсэв.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Үйлдэл нь мал хулгайлах биш, алдуул мал завших гэмт хэрэг (Эрүүгийн хууль 17.5) гэж үзэх ёстой, учир нь тэд мал эзнийг тогтоох хүртэл маллаж байсан бус, зөвхөн бэлчээрээс нь авсан гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгч нарыг бүлэглэж, машин механизм ашиглан олон тооны малыг хулгайлсан гэж үзэн, Эрүүгийн хууль 17.12-ын заалтуудаар ялласан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг хоригдсон хугацаагүй, хоригдсон бус хорих ял оногдуулсан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн, учир нь шүүгдэгчид нь эзэнгүй байх боломжтой хаваржаанд олон цагаар хашиж байгаад цөөн тоогоор тасдаж, бусдад борлуулсан нь мал хулгайлах гэмт хэргийн шинж чанарыг агуулсан тул алдуул мал завших гэмт хэрэг гэж үзэх үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүгдэгчид нь бусдын өмчлөл, эзэмшилд байх боломжтойг мэдсээр ашиг олох шунахайн сэдэлтэйгээр малыг тасдаж, бусдад борлуулсан нь мал хулгайлах гэмт хэргийн объектив шинж чанарыг хангасан (Эрүүгийн хууль 17.12).
• Алдуул мал завших гэмт хэрэг нь малын эзнийг тогтоох хүртэл өөрийн эзэмшилд байлган маллах эсвэл цагдаагийн байгууллагад шилжүүлэх үүргийг биелүүлээгүй идэвхтэй үйлдэл байх ёстой тул шүүгдэгчдийн үйлдлийг энэ заалтаар зүйлчлэх боломжгүй (Эрүүгийн хууль 17.5).
• Гэмт хэрэг үйлдэхдээ бүлэглэж, машин механизм ашигласан, олон тооны малыг хулгайлсан нь гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээгээр ноцтой хор уршигт тооцогдох тул оногдуулсан ял нь эрх зүйн хариуцлагын зарчимд нийцэж байгаа (Эрүүгийн хууль 1.3).