Архангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хуурамч бичиг баримт ашиглан ажилд орж, улсад хохирол учруулсан эсэх болон хохирлыг тооцох аргачлалтай холбоотой эрх зүйн маргаан үүссэн. Шүүгдэгч нь мэргэжлийн боловсролын диплом хуурамч болохыг мэдсээр байж сургуульд багшаар ажилд орж, олон жилийн турш цалин хөлс авсан гэж үзэв. Прокурор нь шүүгдэгчийн авсан цалингийн хэмжээнээс хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг хасаж, үлдэгдэл зөрүүг улсад учруулсан хохирол гэж тооцох шаардлагатай гэж үзсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хуурамч диплом ашигласан боловч ажил хийж, хүүхдүүдэд хохирол учруулгүй, хэвийн үйл ажиллагаа явуулсан тул хохирол нэхэмжлэх шаардлагагүй гэсэн байр суурьтай.
• Прокурор: Шүүгдэгч хуурамч бичиг баримт ашиглан ажилласан нь хууль бус давуу байдал бий болгосон тул авсан цалингийн хэмжээнээс хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг хасаж, зөрүүг нь улсад учруулсан хохирол гэж тооцох ёстой гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг торгох ялаар шийтгэж, хохирлыг бусдад төлөхгүй байхаар шийдвэрлэсэн байна. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Учир нь шүүгдэгч хуурамч диплом ашиглан ажилласан нь өөртөө хууль бус давуу байдал бий болгосон бөгөөд энэ нь улсад учруулсан хохирлыг нөхөн төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй тул хохирлыг нотлох баримтын дагуу тогтоох ёстой байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хуурамч бичиг баримт ашиглан ажилд орсон нь өөртөө хууль бус давуу байдал бий болгосон тул энэ нь улсад учруулсан хохирлыг нөхөн төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй (Эрүүгийн хууль 23.2).
• Хохирлыг тогтоохдоо шинжээчийн дүгнэлт эсвэл бусад нотлох баримтын шаардлага хангаагүй гэж үзсэн ч, ямар үндэслэлээр хангаагүй байгааг тайлбарлаагүй нь шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй болгосон (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль).
• Хохирлыг нотлох баримтын дагуу тогтоож, түүнийг төлөөгүй тохиолдолд торгох ял оногдуулах нь эрх зүйн хариуцлагын оновчтой хэрэгжилт юм.