Хөвсгөл аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэргийн улмаас нас барсан хүний гэр бүлийн гишүүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг шинжээчийн дүгнэлтгүйгээр тогтоож, нөхөн төлбөр тооцох нь хууль бус гэх маргаан үүсэв. Шүүгдэгч нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ гэр бүлийн хамаарал бүхий хүнийг модон сандал цохиж, амь насыг нь эрсгүй болгосон үйлдлээр буруутгагдсан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Сэтгэцийн шинжилгээний байгууллагын дүгнэлтгүйгээр сэтгэцэд учирсан хор уршгийг тогтоож, нөхөн төлбөр гаргуулах нь үндэслэлгүй тул иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээх шаардлагатай гэж үзэв.
• Прокурор: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх саналтай байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэж, хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, иргэний хохирлыг гаргуулж шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн; учир нь нас барсан хүний гэр бүлийн гишүүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах, нөхөн төлбөрийн хэмжээг тогтоох нь Иргэний хууль 511.5-д заасны дагуу шүүхийн эрх хэмжээний асуудал тул заавал шинжилгээний байгууллагын дүгнэлт шаардлагагүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нас барсан хүний гэр бүлийн гишүүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах, нөхөн төлбөрийн хэмжээг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээгээр үржүүлсэн буюу нас, дундаж наслалтын зөрүүгээр тооцож тогтоох нь шүүхийн эрх хэмжээний асуудал (Иргэний хууль 511.5).
• Гэмт хэргийн улмаас хүн нас барсан тохиолдолд сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах журмыг баримтлан, шинжилгээний байгууллага тогтоохгүй байсан ч шүүх Иргэний хуулийн заалтын дагуу хохирогчид аль ашигтайгаар тогтоох эрхтэй (Гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоож, дүгнэлт гаргах журам).
• Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад мөрдөн шалгах үйл ажиллагааны оролцогчдын эрхийг хассан зөрчил тогтоогдоогүй, цуглуулсан нотлох баримтууд нь хэргийн бодит байдалтай нийцсэн тул шүүгдэгчийн гэм бурууг тогтоосон нь үндэслэлтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.14).