Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэргийн улмаас хохирогч нас барсан тохиолдолд гэр бүлийн гишүүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийг тодорхойлох, нөхөн төлбөрийг шийдвэрлэх эрх зүйн асуудал. Жолооч тээврийн хэрэгслээр замын хөдөлгөөнд оролцохдоо хурдаа хасаж, зайлшгүй тохиолдолд зогсох арга хэмжээ авалгүй явган зорчигчийг мөргөж, хохирогчийн амь насыг хохирсон байна. Шүүгдэгч хохирогчийн гэр бүлийн гишүүнд учирсан сэтгэцийн хор уршлыг тодорхойлох шинжилгээ хийлгэх хүсэлтийг хэрэг хянан шийдвэрлэх шатанд шийдвэрлэхгүй, иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхтэй гэж тайлбарласан нь маргаан үүсгэв.

Талуудын байр суурь

• Хохирогчийн төлөөлөгч: Сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг мэргэжлийн шинжээч тогтоохгүйгээр, мөн сэтгэцийн хохирлыг иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээсэн нь эрх зүйн үндэслэлгүй тул ялыг хөнгөрүүлж болохгүй гэж үзэв.
• Шүүгдэгч: Гэм буруугүй, цагаатгах ёстой гэсэн байр суурьтай байсан ч давж заалдах шатанд гомдол гаргаагүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх хасаж, зорчих эрх хязгаарлах ял оноосон ба хохирогчийн төлөөлөгчид иргэний хэрэг шүүхээр нэхэмжлэх эрхтэйг тайлбарласан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон. Учир нь сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох ажиллагааг зөвхөн шинжилгээний байгууллага хийхээр зохицуулсан байдаг бөгөөд хохирогчийн гэр бүлийн гишүүний сэтгэцэд хор уршиг учирсан эсэх, түүний зэрэглэлийг шинжээч тогтоогдоогүй байхад шүүх энэ талаар орхигдуулан шийдвэрлэсэн тул хууль зүйн үндэслэлгүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас хохирогч нас барсан бол түүний гэр бүлийн гишүүний сэтгэцэд учирсан гэм хорыг арилгах, нөхөн төлөх төлбөрийн хэмжээг тогтоохдоо шинжилгээний дүгнэлтэд үндэслэн, хохирогчийн гэр бүлийн гишүүний сэтгэцэд хор уршиг учирсан эсэхийг тодорхойлсон байх ёстой (Иргэний хууль 511.5).
• Сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох ажиллагааг мэргэжлийн шинжилгээний байгууллага гүйцэтгэх ёстой тул шинжээчийн дүгнэлтгүйгээр сэтгэцийн хохирлыг шийдвэрлэх нь хууль зүйн үндэслэлгүй (Гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоож, дүгнэлт гаргах журам).
• Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад сэтгэцэд учирсан хор уршгийг үнэлэх ажиллагааг хэрэгтэй шатанд (эрүүгийн хэрэгтэй хамт) шийдвэрлэх нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны эрх ашигт нийцнэ (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.5, 39.9).