Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Замын хөдөлгөөний дүрэм болон хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль зөрчсөн үйлдлээр хүний амь нас хохирсон хэргийн дараа сэтгэцийн хор уршлыг мөнгөн хэлбэрээр нөхөн төлүүлэх эрх болон түүнийг тогтоох аргачлалын талаарх эрх зүйн маргаан. Жолоодох эрхгүй үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоож, улаан гэрэл дохио болон техникийн зөрчлийн улмаас явган зорчигчийг мөргөж, амь насыг нь хохирсон хэрэг гарсан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, гэмшиж байгаа тул оногдуулсан хорих ялыг хөнгөрүүлэхийг шаардсан.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэргийн шинж чанар, хохирлын хэмжээ болон сэтгэцэд учирсан хохирлыг тооцох аргачлал нь үндэслэлтэй тул анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг санал болгосон.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ял болон тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг хасаж, сэтгэцэд учирсан хохирлыг тооцож нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгчийн ял шийтгэлийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, сэтгэцэд учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх асуудлыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх эрхийг нээлттэй үлдээхээр шийдвэрлэж, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Учир нь мөрдөгч байгууллага сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох тусгай мэдлэгийн ажиллагааг хэрэгжүүлээгүй байсан тул сэтгэцэд учирсан хохирлыг шууд тооцож шийдвэрлэсэн нь хууль ёсны үндэслэлгүй байсан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас хохирогч нас барсан тохиолдолд түүний гэр бүлийн гишүүн нь сэтгэцэд учирсан гэм хор болон бусад зардлаа нөхөн төлүүлэх эрхтэй байсан тул сэтгэцэд учирсан хор уршлыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээх ёстой (Иргэний хууль 230, 508, 511).
• Сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох нь Шинжилгээний байгууллагын чиг үүрэг бөгөөд мөрдөгч байгууллага энэ чиглэлээр нотлох баримт цуглуулж бэхжүүлээгүй байсан тул сэтгэцийн хохирлыг шууд тооцож шийдвэрлэх нь хууль хэрэглээний зөрүүтэй (Шинжилгээний тухай хууль 40.1).
• Шүүх нь гэмт хэргийн шинж чанар, хохирлын хэмжээ, шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг харгалзан ял онооход эрхтэй боловч сэтгэцэд учирсан хохирлыг тооцохдоо мөрдөн шатны ажиллагааны дутагдлыг засах шаардлагатай.