Тогтоол №1819

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.******* нь 2017 оны 10 дугаар сарын 30-ны өдөр согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ С.*******тай маргалдан, толгойн тус газар нь чулуугаар цохиж амь насыг нь хохироосон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор С.Мөнхтулга Д.*******ыг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгээр яллах. - **Хариуцагч**: Д.******* гэм буруугаа хүлээж, хохирогчийн гэр бүлд учирсан хохиролд гэмшиж, хорих ялыг багасгахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-02, **Дугаар**: 38 - **Шийдвэр**: Д.*******ыг хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жилийн хорих ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1, 5.6 дугаар зүйлийн 3; Иргэний хуулийн 497.1, 508.1 дэх хэсэгт зааснаар 8427889 төгрөгийг хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчид гаргуулсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-03-22, **Дугаар**: 210/МА2018/00108 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Д.******* - **Гомдлолын шалтгаан**: Гэмт хэрэгтээ гэмшиж, хохирол төлөх хүсэлтэй тул хорих ялын хэмжээг багасгах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, Д.*******ын давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Д.*******ын үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хэргийн шинжийг агуулж байна. - Анхан шатны шүүхээс Д.*******д оногдуулсан 10 жилийн хорих ял болон ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь шүүгдэгчийн хувийн байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдалд нийцсэн. - Хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын явцад нотолбол зохих байдлыг тогтоосон бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн зөрчил тогтоогдоогүй. - Шүүгдэгчийн ар гэрээс хохирогчид 2,000,000 төгрөгийг нэмж төлсөн боловч энэ нь ялын хэмжээг бууруулах үндэслэл болохгүй. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй гэж давж заалдах шатны шүүх үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч О.У- нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ талийгаач Ж.М-тай маргалдаж, толгой хэсэгт нь цохиж, улмаар тархинд цус харвалт үүсгэн амь насыг нь хохироосон. - **Нэхэмжлэгч**: Ж.А- (хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч) - О.У-ыг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 15 жил хорих ял оногдуулж, 17,989,312 төгрөгийн гэм хорын хохирлыг гаргуулах. - **Хариуцагч**: О.У- (шүүгдэгч) - Гэмт хэрэг үйлдээгүй тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг прокурорт буцаах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-04-29, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/98 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч О.У-ыг хүнийг алсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жилийн хорих ял оногдуулж, 10,616,336 төгрөгийг хохирогчид олгохоор шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: О.У- нь Ж.М-ын толгойд цохиж, тархинд цус харвалт үүсгэн амь насыг нь хохироосон нь Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан. Иргэний хуулийн 497.1, 508.1 дэх хэсэгт зааснаар хохирлыг нөхөн төлүүлэх. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-06-30, **Дугаар**: 2022/ДШМ/54 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Б.Жавхлан, Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Ж.А- - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч нь нотлох баримт хангалтгүй, мэдүүлгүүд зөрүүтэй, шинжээчийн дүгнэлт эргэлзээтэй тул хэргийг прокурорт буцаахыг хүссэн. Хохирогчийн төлөөлөгч нь ял хөнгөдсөн, хохирлыг бүрэн гаргуулахыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1.1, 39.1.3-д зааснаар хэргийг давж заалдах гомдлоор хязгаарлахгүйгээр бүхэлд нь хянасан. - Шүүгдэгч О.У- нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ Ж.М-ын толгойд цохиж, тархинд цус харвалт үүсгэн амь насыг нь хохироосон нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар (хэргийн газрын үзлэг, цогцост үзлэг, шинжээчийн дүгнэлт, гэрчүүдийн мэдүүлэг) хангалттай нотлогдсон. - Шинжээчийн 84 дүгээр дүгнэлтээр талийгаачийн биед үүссэн гэмтлүүд нь нэг цаг хугацаанд үүсгэгдсэн бөгөөд тархины цус харвалт нь шууд үхэлд хүргэсэн хүнд гэмтэл болох нь тогтоогдсон. Энэ нь нэг удаагийн цохилтоос үүсэх боломжтойг шинжээч эмч Ж.Жаргалтуяа мэдүүлсэн. - Гэрч Э.О-ийн мэдүүлгээр О.У- нь Ж.М-ын толгойд хүчтэй цохьсоноос Ж.М- газарт унаж, сэрээгүй болохыг тогтоосон. - Хохирогчийн амнаас шингэн зүйл гарсан нь хахалт үүссэнийг нотлох баримт байхгүй тул энэ талаар нэмэлт шинжилгээ хийлгэх хүсэлтийг хүлээн авах үндэслэлгүй. - Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийн гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрийг харгалзан оногдуулсан 10 жилийн хорих ял нь Эрүүгийн хуулийн 1.3.1, 5.1.1-д заасан шударга ёсны зарчим, эрүүгийн хариуцлагын зорилгод нийцсэн. - Иргэний нэхэмжлэлээс нотлох баримтаар тогтоогдсон 10,616,336 төгрөгийг гаргуулсан нь үндэслэлтэй бөгөөд өмгөөлөгчийн хөлсийг гэмт хэргийн улмаас учирсан зайлшгүй зардалд тооцох үндэслэлгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Согтуу байдалтай үедээ хоол ид гэсэнгүй гэх шалтгаанаар маргалдаж, чулуугаар цохиж, татаж унаган хүнд гэмтэл учруулж нас бартал нь хүргэсэн хэрэг. АНХАН ШАТ: Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жилийн хорих ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч ялыг багасгах талаар гомдол гаргасан. Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч хаалттай хорих ангид ял эдлүүлэхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хийсэн хэргийн нотлох баримтууд, шинжээчийн дүгнэлт, гэрч, хохирогчийн мэдүүлгүүдээр гэм буруу нь тогтоогдсон. Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Х.Б нь 2020 оны 4 дүгээр сарын 7-8-нд шилжих шөнө согтуугаар гэртээ С.Е-г "өөрийнх нь гэрт шээсэн" гэх шалтгаанаар зодож, амь насыг нь хохироосон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор Х.Б-ийг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар буруутгаж, 10 жилийн хорих ял оногдуулахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Х.Б болон түүний өмгөөлөгчид нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй бус, Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тул хэргийг прокурорт буцаахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-04-29, **Дугаар**: 2021/ШЦТ/63 - **Шийдвэр**: Х.Б-ийг хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жилийн хугацаагаар хорих ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: Х.Б нь С.Е-г зодож, гавал тархины битүү гэмтэл, дагзны ясны хугарал, тархины цусан хураа зэрэг хүнд гэмтэл учруулсны улмаас нас барсан нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-06-15, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Х.Б болон түүний өмгөөлөгчид. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн тогтоол хууль ёсны бус, нотлох баримтыг бүрэн шалгаагүй, гэм буруугийн хэлбэр, сэдэлт, зорилгыг тогтоогоогүй, Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, гэрчийн мэдүүлэг зөрүүтэй, мөрдөн шалгах ажиллагаа дутуу хийгдсэн, зүйлчлэлийг хүндрүүлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2021 оны 4 дүгээр сарын 29-ний өдрийн 2021/ШЦТ/63 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг бүхэлд нь хянахад анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангасан байна. - Шүүгдэгч Х.Б нь хохирогч С.Е-г зодож, улмаар амь насыг нь хохироосон нь мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад цуглуулсан тэмдэглэл, гэрэл зураг, гэрчүүдийн мэдүүлэг, шүүх эмнэлгийн шинжээчдийн дүгнэлт болон бусад нотлох баримтуудаар бүрэн тогтоогдсон. - Х.Б-ийн үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан "хүнийг алах" гэмт хэргийн шинжийг хангаж байна. - Шүүх нотлох баримтуудыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.15 дугаар зүйлийн 2, 3 дахь хэсэгт зааснаар тал бүрээс нь нягт нямбай, бүрэн гүйцэд, бодит байдлаар нь, харьцуулан үнэлсэн. - Шүүгдэгчид оногдуулсан 10 жилийн хорих ял нь түүний үйлдсэн гэмт хэрэг, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэм буруугийн хэлбэрт нь тохирсон, шударга ёсны зарчимд нийцсэн байна. - Мөрдөн байцаалт болон шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хасаж, хязгаарласан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - Шүүгдэгч Х.Б-ийн цагдан хоригдсон 252 хоногийн хугацааг ял эдлэх хугацаанд нь оруулж тооцсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг хүнийг хутгалж алсан хэрэгт холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан хэлэлцэв. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жилийн хорих ял оногдуулж, хохирлыг барагдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгчид хэргийн бодит байдал бүрэн тогтоогдоогүй, шалгавал зохих ажиллагаа хангалтгүй хийгдсэн гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгчийг гэм буруутайд тооцох нотлох баримт хангалттай бөгөөд хуульд заасан журмын дагуу хэргийг хянан шийдвэрлэсэн. Гэрчүүдийн мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт зэрэг баримтуудаар шүүгдэгчийн үйлдсэн хэргийн улмаас хохирогч нас барсан нь тогтоогдсон. Хохирогчийн биеэ хамгаалж чадахгүй байдлыг мэдсээр байж гэмт хэрэг үйлдсэн нь тогтоогдоогүй тул хүндрүүлэх нөхцөл байдалгүй гэж үзсэн. Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан.