Тогтоол №13834

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.******* нь 2017 оны 10 дугаар сарын 30-ны өдөр согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ С.*******тай маргалдан, толгойн тус газар нь чулуугаар цохиж амь насыг нь хохироосон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор С.Мөнхтулга Д.*******ыг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгээр яллах. - **Хариуцагч**: Д.******* гэм буруугаа хүлээж, хохирогчийн гэр бүлд учирсан хохиролд гэмшиж, хорих ялыг багасгахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-02, **Дугаар**: 38 - **Шийдвэр**: Д.*******ыг хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жилийн хорих ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1, 5.6 дугаар зүйлийн 3; Иргэний хуулийн 497.1, 508.1 дэх хэсэгт зааснаар 8427889 төгрөгийг хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчид гаргуулсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-03-22, **Дугаар**: 210/МА2018/00108 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Д.******* - **Гомдлолын шалтгаан**: Гэмт хэрэгтээ гэмшиж, хохирол төлөх хүсэлтэй тул хорих ялын хэмжээг багасгах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, Д.*******ын давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Д.*******ын үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хэргийн шинжийг агуулж байна. - Анхан шатны шүүхээс Д.*******д оногдуулсан 10 жилийн хорих ял болон ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь шүүгдэгчийн хувийн байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдалд нийцсэн. - Хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын явцад нотолбол зохих байдлыг тогтоосон бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн зөрчил тогтоогдоогүй. - Шүүгдэгчийн ар гэрээс хохирогчид 2,000,000 төгрөгийг нэмж төлсөн боловч энэ нь ялын хэмжээг бууруулах үндэслэл болохгүй. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх нь зүйтэй гэж давж заалдах шатны шүүх үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч О.У- нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ талийгаач Ж.М-тай маргалдаж, толгой хэсэгт нь цохиж, улмаар тархинд цус харвалт үүсгэн амь насыг нь хохироосон. - **Нэхэмжлэгч**: Ж.А- (хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч) - О.У-ыг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 15 жил хорих ял оногдуулж, 17,989,312 төгрөгийн гэм хорын хохирлыг гаргуулах. - **Хариуцагч**: О.У- (шүүгдэгч) - Гэмт хэрэг үйлдээгүй тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг прокурорт буцаах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-04-29, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/98 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч О.У-ыг хүнийг алсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жилийн хорих ял оногдуулж, 10,616,336 төгрөгийг хохирогчид олгохоор шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: О.У- нь Ж.М-ын толгойд цохиж, тархинд цус харвалт үүсгэн амь насыг нь хохироосон нь Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан. Иргэний хуулийн 497.1, 508.1 дэх хэсэгт зааснаар хохирлыг нөхөн төлүүлэх. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-06-30, **Дугаар**: 2022/ДШМ/54 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Б.Жавхлан, Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Ж.А- - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч нь нотлох баримт хангалтгүй, мэдүүлгүүд зөрүүтэй, шинжээчийн дүгнэлт эргэлзээтэй тул хэргийг прокурорт буцаахыг хүссэн. Хохирогчийн төлөөлөгч нь ял хөнгөдсөн, хохирлыг бүрэн гаргуулахыг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1.1, 39.1.3-д зааснаар хэргийг давж заалдах гомдлоор хязгаарлахгүйгээр бүхэлд нь хянасан. - Шүүгдэгч О.У- нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ Ж.М-ын толгойд цохиж, тархинд цус харвалт үүсгэн амь насыг нь хохироосон нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар (хэргийн газрын үзлэг, цогцост үзлэг, шинжээчийн дүгнэлт, гэрчүүдийн мэдүүлэг) хангалттай нотлогдсон. - Шинжээчийн 84 дүгээр дүгнэлтээр талийгаачийн биед үүссэн гэмтлүүд нь нэг цаг хугацаанд үүсгэгдсэн бөгөөд тархины цус харвалт нь шууд үхэлд хүргэсэн хүнд гэмтэл болох нь тогтоогдсон. Энэ нь нэг удаагийн цохилтоос үүсэх боломжтойг шинжээч эмч Ж.Жаргалтуяа мэдүүлсэн. - Гэрч Э.О-ийн мэдүүлгээр О.У- нь Ж.М-ын толгойд хүчтэй цохьсоноос Ж.М- газарт унаж, сэрээгүй болохыг тогтоосон. - Хохирогчийн амнаас шингэн зүйл гарсан нь хахалт үүссэнийг нотлох баримт байхгүй тул энэ талаар нэмэлт шинжилгээ хийлгэх хүсэлтийг хүлээн авах үндэслэлгүй. - Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийн гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрийг харгалзан оногдуулсан 10 жилийн хорих ял нь Эрүүгийн хуулийн 1.3.1, 5.1.1-д заасан шударга ёсны зарчим, эрүүгийн хариуцлагын зорилгод нийцсэн. - Иргэний нэхэмжлэлээс нотлох баримтаар тогтоогдсон 10,616,336 төгрөгийг гаргуулсан нь үндэслэлтэй бөгөөд өмгөөлөгчийн хөлсийг гэмт хэргийн улмаас учирсан зайлшгүй зардалд тооцох үндэслэлгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Согтуугаар хүнийг толгойд нь чулуугаар цохиж амь насыг нь хохироосон хэргээр шүүгдэгч *******-д холбогдох эрүүгийн хэргийг хянан хэлэлцлээ. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх *******-ийг хүнийг санаатай алсан гэм буруутайд тооцож, 10 жил 6 сар хорих ял оногдуулж, учирсан хохирлын зарим хэсгийг гаргуулахаар шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ялтан болон түүний өмгөөлөгчид мөрдөн байцаалтын ажиллагаа дутуу хийгдсэн, нотлох баримт хууль бусаар бүрдүүлсэн, гэрчүүдийн мэдүүлэг зөрүүтэй зэрэг үндэслэлээр гомдол гаргасан. Хохирогчийн төлөөлөгч хэргийг дахин шалгуулах хүсэлт гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Хохирогчийн амь насны шалтгаан, ялтны үйлдсэн гэмт хэргийг нотлох гэрч, шинжээчийн дүгнэлт, ялтны мэдүүлэг зэрэг нотлох баримтуудыг хянан үзэхэд анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзэв. Мөрдөн байцаалт, шүүх хуралдааны явцад Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг ноцтой зөрчөөгүй, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн тул давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: П.Г нь 2023 оны 4 дүгээр сарын 9-ний шөнө согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ хохирогч А.Ю-тэй маргалдаж, биед нь халдаж зодсоны улмаас түүний амь насыг хохироосон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор П.Г-ийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 10.1.1-д зааснаар зүйлчилж, яллах дүгнэлт үйлджээ. - **Хариуцагч**: П.Г гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн боловч өмгөөлөгч нь ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-06-30, **Дугаар**: 2023/ШЦТ/674 - **Шийдвэр**: П.Г-ийг хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жилийн хорих ял оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 10.1.1, 5.6.4, 6.10.1, 6.10.2, Иргэний хуулийн 497.1, 508.1 зүйлүүдийг үндэслэн гэм буруутайд тооцож, хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчид 17,540,900 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-08-24, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч П.Г-ийн өмгөөлөгч Д.Г - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүгдэгчид оногдуулсан 10 жилийн хорих ялыг гэмт хэрэг гарах болсон нөхцөл, шалтгаан, гэмт хэргийн хэр хэмжээг харгалзан бууруулах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2023/ШЦТ/674 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалт, шүүхийн хэлэлцүүлгийн шатанд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2-т заасан нотолбол зохих байдлуудыг бүрэн шалгаж, ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - П.Г нь согтуурсан үедээ хохирогч А.Ю-г зодож, амь насыг нь хохироосон нь хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч, гэрчүүдийн мэдүүлэг, шинжээчийн 1068 дугаар дүгнэлт, хэргийн газарт хийсэн үзлэг зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Шинжээчийн дүгнэлтээр А.Ю нь гавлын олон ясны хугарал, тархины эдийн хүнд зэргийн няцрал зэрэг амь насанд аюултай гэмтлийн улмаас тархи дарагдаж нас барсан нь тогтоогдсон. - Анхан шатны шүүх П.Г-ийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 10.1.1-д зааснаар зүйлчилсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй, Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Оногдуулсан 10 жилийн хорих ял нь гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, учирсан хохирол, хор уршгийн хэмжээ, шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн шударга ёсны зарчимд нийцсэн. - Эрүүгийн хуулийн 6.4-т зааснаар согтуурсан үедээ гэмт хэрэг үйлдсэн нь эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх, хөнгөрүүлэх үндэслэл болохгүй. - Шүүгдэгчийн цагдан хоригдсон 60 хоногийг ял эдлэх хугацаанд оруулан тооцсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Ө.******* нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ Ж.*******тай маргалдаж, цээж болон толгойн тус газар нь хөлөөрөө олон удаа өшиглөж зодсоны улмаас түүний амь насыг хохироосон. - **Нэхэмжлэгч**: Хохирогчийн төлөөлөгч нар нь 13 сая төгрөг нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Ө.******* нь хүний амь насыг хохироосон гэмт хэрэгт холбогдсон. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-09-08, **Дугаар**: 2021/ШЦТ/236 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Ө.*******ыг хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 10 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1, ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 3, 4, 6.10 дугаар зүйлийн 1. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-10-18, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Хохирогчийн буруутай үйл ажиллагаанаас үүдэн гэмт хэрэг үйлдэгдсэн тул ялыг хөнгөрүүлэх, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийг журамлах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүгдэгч Ө.******* нь согтуугаар Ж.*******ийн амь насыг хохироосон гэмт хэргийн үйл баримт нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Хохирогч нь согтолтын хүнд зэрэгтэй байсан нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон бөгөөд хохирогч өөрийгөө жолоодох, шүүгдэгчийн араас буруутай үйлдэл хийсэн гэж үзэхэд эргэлзээтэй байна. - Шүүгдэгч нь хохирогчийн амь насыг хохироосон болохоо мэдсээр байж хэргийн газарт түүнийг орхин явсан нь тогтоогдсон. - Эдгээр нөхцөл байдлуудыг харгалзан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлд заасны дагуу ялыг хөнгөрүүлэх боломжгүй. - Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй байна. - Шүүгдэгчийн цагдан хоригдсон 54 хоногийг ял эдлэх хугацаанд нь оруулан тооцсон.