Тогтоол №2673·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Шүүгдэгч М.М, Б.Т нар нь бусдыг хуурч, эд хөрөнгийн эрхийг шилжүүлэн авсан, Б.Т, Я.Ц нар болон “ЗБ” ХХК нь тусгай зөвшөөрөлгүйгээр ашигт малтмалын эрэл хайгуул, олборлолт, боловсруулалт явуулсан гэх хэрэгт холбогдсон.
- **Нэхэмжлэгч**: Улсын ерөнхий прокурорын газар (шууд нэхэмжлэгч биш, хяналтын прокуророор оролцсон).
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Я.Ц, Б.Т, М.М, “ЗБ” ХХК.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-05-13, **Дугаар**: 158
- **Шийдвэр**: М.М, Б.Т нарыг Эрүүгийн хуулийн 17.3.1-д зааснаар, Б.Т, Я.Ц нарыг Эрүүгийн хуулийн 24.2.1-д зааснаар, “ЗБ” ХХК-ийг Эрүүгийн хуулийн 24.2.3-д зааснаар тус тус гэм буруутайд тооцож, торгох ял оногдуулсан. Мөн хохирол болон байгаль орчинд учирсан хохирлыг гаргуулж, эд мөрийн баримтыг шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Шүүгдэгч нарын үйлдсэн гэмт хэргийн үйл баримт тогтоогдсон. Эрүүгийн хуулийн 3.7.1, 9.4.1, 6.8.1, 5.3.4, 5.3.5, 5.7.3, Иргэний хуулийн 497.1, 497.2, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8.1.6, Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 49.5.1, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.5.3, 7.5.4, 21.5.1.3, 36.8.1.8.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-06-30, **Дугаар**: 50
- **Гомдлол гаргагч**: Улсын ерөнхий прокурорын газар (эсэргүүцэл).
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхээс гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан техник хэрэгслийг хураагаагүй, байгаль экологид учирсан хохирлыг нөхөн сэргээгээгүй байхад хөнгөн ял шийтгэсэн, мөн 314.5 гр алтыг Я.Ц-д буцаан олгосон нь Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг бүхэлд нь хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолгооны асуудлыг хангалттай шалгаж тодруулаагүй, мөн Я.Ц-ын эзэмшлийн гэмт үйлдэлд ашигласан техник хэрэгслийг буцаан олгосон, алтыг хугацаанаас өмнө хүлээлгэн өгсөн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-09-28, **Дугаар**: 1714001690142
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Я.Ц-ын өмгөөлөгч Б.Минжүүрдорж.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Эрүүгийн хуулийн 7.5.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдэж олсон хөрөнгө, орлогыг хураан авах заалтыг давж заалдах шатны шүүх буруу тайлбарлаж, Я.Ц-ын эзэмшлийн бус техник хэрэгслийг хурааж авсан нь шударга ёсонд нийцэхгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгосон. Өмгөөлөгчийн гомдлыг бүхэлд нь хангасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх нь анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн үйл ажиллагаа, шийдвэрийг бүрэн хянасан.
- Анхан шатны шүүх нь хэргийн хүрээнд шүүгдэгч нарын гэм бурууг тогтоож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасны дагуу зөв зүйлчилж, хуульд заасан төрөл, хэмжээний дотор гэм бурууд нь тохирсон ял оногдуулсан байна.
- Эрүүгийн хуулийн 7.5.4, 7.5.5-д зааснаар гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан техник, тоног төхөөрөмж нь гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн өмчлөлд байсан нь тогтоогдсон тохиолдолд хураан авахаар заасан.
- Хэргийн газар хууль бусаар ашигт малтмал олборлоход ашигласан техник хэрэгсэл нь гэмт хэрэг үйлдэгдэх үед Я.Ц эсхүл Б.Т-ын өмчлөлд байсан нь мөрдөн байцаалтаар тогтоогдоогүй.
- Техник хэрэгслийн гарал үүсэл тодорхойгүй, өмчийн харьяалал болон үнэлгээг тогтоох боломжгүй байсан нь Б.Т, Я.Ц нарын гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруу, оногдуулах ял, хохирлын хэр хэмжээг тогтооход ач холбогдолгүй.
- Гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан техник, хэрэгслийн жинхэнэ өмчлөгчийг тогтоохгүйгээр хураан авах нь гуравдагч этгээдийн өмчлөх эрхийг зөрчихөд хүргэнэ.
- 314.5 гр алтыг гэмт хэрэг үйлдэж олсон орлого болох нь тогтоогдоогүй тул Я.Ц-д буцаан олгохоор анхан шатны шүүх шийдвэрлэснийг буруутгах үндэслэлгүй.
- Анхан шатны шүүхийн ажиллагаа нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14.1-д заасан хэмжээ хязгаарын хүрээнд явагдсан бөгөөд хэргийн жинхэнэ байдалтай нийцсэн дүгнэлт хийж, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчөөгүй тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгох нь зүйтэй.
ХуульTech