Чат нээх

Ачааллаж байна…

© 2026 ХуульTech

Нийтлэл Блог

Шүүхийн шийдвэр №16580 | ХуульTech

Шийдвэрийн мэдээлэл

Шүүх: Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх
Шүүгч: Төмөрбаатарын Өсөхбаяр
Хэргийн индекс: 2102004280687
Шийдвэрийн №: 2023/ДШМ/247
Огноо: 2023.03.02
Марганы төрөл: 17.3.1.
Шатны шүүх: Давж шат
Прокурор: Б.Энх-Амгалан

Shuukh.mn дээр үзэх ↗

Эрүү хэрэг·Давж шатны шүүх

Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

Үйл явдал: Ш.Х нь М.М-д Төрийн банкнаас зээл авахаар хөөцөлдөж байгаа тухайгаа худал хэлж, 35.000.000 төгрөгийг шилжүүлсэн.
Нэхэмжлэгч: Прокурор Б.Энх-Амгалан - Эрүүгийн хуулийн 17.3.1 зүйлээр яллах дүгнэлт үйлдэж байна.
Хариуцагч: Ш.Х - Цагаатгах тогтоолын үндэслэлтэй байна гэж дүгнэсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

Шийдвэр: Ш.Х-г цагаатгаж, хэрэгсэхгүй болгож, 35.000.000 төгрөгийг буцаан төлүүлэх эрхтэйг дурдаж шийдвэрлэсэн.
Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19 зүйлийн 1 дэх хэсэг, 17.3 зүйл.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

Гомдлол гаргагч: Прокурор Б.Энх-Амгалан
Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, хууль зүйн үндэслэлгүй байна.
Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хэвээр үлдээж, прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгож.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

Анхан шатны шүүх нь Ш.Х-гийн үйлдлийг "хохирогчийг хуурч, зохиомол байдлыг зориуд бий болгосон" гэж дүгнэсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
Прокурор нь "зээлийн гэрээний харилцаа болохыг харуулж байна" гэж дүгнэсэн нь анхан шатны дүгнэлттэй нийцээгүй.
Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн дүгнэлт нь хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж дүгнэсэн.
Ш.Х нь мөнгө зээлж, буцаан шилжүүлсэн нь иргэний эрх зүйн гэрээний харилцаа болохыг харуулж байна.

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

Ижил төстэй 5 тогтоол

17.3.1.Эрүү · Давж шат·2025.05.29
Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал
Үйл явдал Зээлийн гэрээний үүрэг биелээгүйгээс үүдэлтэй иргэний эрх зүйн харилцаа нь залилангийн гэмт хэрэг мөн эсэх тухай маргаан. Шүүгдэгч нь хохирогчоос өвс худалдаж авах болон тээврийн хэрэгсэл авах зорилгоор нийт 30 сая төгрөгийн хэмжээний мөнгө зээлж авсан байна. Шүүгдэгч нь зээлийн хүүгийн зарим хэсгийг төлж, хугацааг нь сунгаж байсан боловч тодорхой нөхцөл байдлаас үүдэн мөнгийг буцаан төлж чадаагүй тул хохирогч нь цагдаагийн байгууллагад хандсан байна. Талуудын байр суурь - Шүүгдэгч: Мөнгө зээлсэн зорилго нь биелээгүй, гэрээний үүрэг биелэгдэх боломжгүй болсон тул энэ нь гэмт хэрэг биш, иргэний харилцаа юм гэж үзсэн. - Прокурор: Шүүгдэгч нь хохирогчийг хуурч, мөнгө авсан үйлдлээс үүдэлтэй идэвхтэй үйлдэл, субъектив санаа зорилго тогтоогдсон тул залилангийн гэмт хэрэг гэж үзэн цагаатгах тогтоолыг хүчингүй болгохыг шаардсан. Шатуудын шийдвэр Анхан шатны шүүх хэргийг гэмт хэрэг биш гэж үзэн цагаатгасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. Учир нь шүүгдэгч нь зээлсэн мөнгийг буцаан өгөхгүй, хариу төлбөр огт хийхгүй гэсэн субъектив санаа зорилготой байсан нь нотлогдоогүй, мөн зээлийн хүү төлж, хугацаа сунгаж байсан нь иргэний эрх зүйн харилцаа тогтоогдсон баримт тул энэ нь иргэний хуулийн дагуу шийдвэрлэх маргаан юм. Хууль зүйн гол дүгнэлт - Зээлсэн мөнгийг буцаан төлөхгүй байх эсвэл хагасыг нь төлөх гэсэн гэмт хэрэг үйлдэх субъектив санаа зорилго тогтоогдоогүй тул залилангийн гэмт хэрэг биш гэж дүгнэв. - Мөнгө зээлсэн үйлдэл нь тодорхой хүүтэй, хугацаатай, хугацаа сунгалт хийсэн иргэний эрх зүйн харилцаанд үндэслэсэн байсан тул энэ нь иргэний хуулийн дагуу шийдвэрлэх маргаан юм. - Хохирогч нь гэрээний үүрэг шаардах боломжгүй болсон нөхцөл байдлаас үүдэн цагдаагийн байгууллагад хандсан байсан тул энэ нь гэмт хэрэг биш, гэрээний эрсдэлээс үүдсэн иргэний маргаан юм.
17.3.2.2.Эрүү · Давж шат·2026.03.13
Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал
Үйл явдал Залилгын гэмт хэргийн шинж байхгүй гэж үзэн шүүгдэгчийг цагаатгах нь хууль ёсны эсэх тухай маргаан. Шүүгдэгч нь хохирогчтой бетон зуурмаг нийлүүлэх гэрээ байгуулж, түүний хариуд орон сууц болон тээврийн хэрэгсэл авах бартер хэлцэл хийсэн боловч хохирлыг барагдуулаагүй, эд хөрөнгийг өөрийн эзэмшилд шилжүүлсэн гэж яллагдсан байна. Талуудын байр суурь - Шүүгдэгч: Гэрээний дагуу бетон зуурмаг нийлүүлэхээр тохиролцсон боловч бусдын нөхцөл байдал болон төслийн явцаас шалтгаалсан объектив шалтгааны улмаас орон сууц шилжүүлж чадаагүй тул гэмт хэрэг үйлдээгүй гэсэн байр суурьтай. - Прокурор: Шүүхийн цагаатгах тогтоолт нь нотлох баримтыг шинжлэн судалсан үндэслэлгүй, тодорхой бус бөгөөд шүүгдэгч нь хохирогчтой урьдын харилцааны явцад бий болсон итгэлийг урвуулан ашиглаж, хохирлыг барагдуулахгүйгээр эд хөрөнгийг авсан нь залилгын шинж хангагдсан гэж үзсэн. Шатуудын шийдвэр Анхан шатны шүүх хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй гэж үзэн шүүгдэгчийг цагаатгасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. Учир нь шүүгдэгч нь бетон зуурмаг нийлүүлэх гэрээний дагуу ажиллах нөхцөл байдал үүссэн, хохирогчтой харилцан тохиролцсон бартер хэлцэл хийсэн байсан тул хуурч мэхлэх, итгэл эвдэх гэсэн санаа зорилго, сэдэлт байсан гэж үзэх боломжгүй тул гэмт хэргийн шинжгүй гэж дүгнэв. Хууль зүйн гол дүгнэлт - Залилах гэмт хэргийн үндсэн шинж болох хуурч мэхлэх, итгэл эвдэх аргаар эд хөрөнгийг өөрийн болгох зорилго нь бодит үйл баримтаар үгүйсгэгдэж байгаа тул гэмт хэргийн шинж хангагдахгүй (Эрүүгийн хууль 17.3). - Шүүхийн шийдвэр нь нотлох баримтыг хэрхэн үнэлж, яагаад яллах нотолгоо болохгүй байгааг тодорхой, ойлгомжтой тайлбарласан байх ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 36.2, 36.9). - Шүүх хуралдаанаар хавтаст хэрэгт байгаа нотлох баримтыг шинжлэн судалж, аль нь шийдвэрийн үндэслэл болохыг шийдвэрлэх үүрэгтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 16.1).

17.3.1.Эрүү · Давж шат·2026.04.09

Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал Залилх гэмт хэргийн шинж байдал болон иргэд хоорондын зээлийн харилцааг тодорхойлох маргаан. Шүүгдэгч нь гаалийн татвар төлөх шаардлагатай гэж хуурч, хохирогчоос ойролцоогоор 7 сая төгрөгийг 5 удаагийн гүйлгээгээр авсан гэх хэрэг үүссэн. Хохирогч нь мөнгийг гаалийн татварт зориулж өгсөн боловч шүүгдэгч мөнгийг мөрийтэй тоглоомд зарцуулсан байна. Талуудын байр суурь - Шүүгдэгч: Мөнгө зээлсэн боловч буцаан төлөх санаа зорилгогүй байсан хэрэг биш, хохирогчтой иргэний харилцаа үүссэн тул залилсан гэмт хэрэг биш гэж үзэв. - Прокурор: Шүүгдэгч нь зохиомол байдал бий болгож, итгэлийг урвуулан ашиглан мөнгийг залилан авсан тул залилх гэмт хэрэг гэж үзэн, анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг эсэргүүцсэн. Шатуудын шийдвэр Анхан шатны шүүх хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр цагаатгасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хүчингүй болгосон. Учир нь хохирогч болон шүүгдэгчийн хооронд барьцаа эд зүйл өгөх, мөнгийг буцаан өгөх талаар тохиролцсон иргэний гэрээний харилцаа үүссэн гэж дүгнэх боломжгүй баримтууд (барьцаалах эд зүйл нь бусдын өмч байсан, гэрээ байгуулагдаагүй, мөнгийг мөрийтэй тоглоомд зарцуулсан зэрэг) тогтоогдсон тул шүүхийн дүгнэлт хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй байна. Хууль зүйн гол дүгнэлт - Хохирогч болон шүүгдэгчийн хооронд барьцаа эд зүйл өгөх, мөнгийг тохирсон хугацаанд буцаан өгөх талаар харилцан зөвшилцсөн хэлцэл, гэрээ байгуулагдаагүй байсан тул энэ харилцааг Иргэний хууль 281.1-ээр зохицуулагдах зээлийн харилцаа гэж үзэх үндэслэлгүй. - Шүүгдэгч нь мөнгийг гаалийн татвар төлөх зорилгоор авсан гэж хэлсэн боловч мөнгийг цахим мөрийтэй тоглоомын данс цэнэглэхэд зарцуулсан баримт тогтоогдсон тул энэ нь хуурч, төөрөгдөлд оруулж, итгэлийг урвуулан ашигласан үйлдлийн шинжтэй юм. - Шүүгдэгч нь барьцаалах гэсэн эд зүйл нь өөрийн өмч биш, бусдын эд хөрөнгө байсан тул энэ нь иргэд хоорондын зээлийн харилцаа үүсэх боломжгүй байсан гэж дүгнэв.

17.3.1.Эрүү · Давж шат·2022.08.24

Увс аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - Үйл явдал: Д.Д нь Х.Д-тэй туслах малчнаар ажиллахаар тохиролцож, цалингийн урьдчилгаа болгож 400,000 төгрөг хуурч, урьдын харилцааны явцад бий болсон итгэлийг урвуулан ашиглаж шилжүүлэн авсан гэх гэмт хэрэгт холбогдсон. - Нэхэмжлэгч: Прокурор Х.Энхтуул - Д.Д нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3.1 зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан "хуурч, урьдын харилцааны явцад бий болсон итгэлийг урвуулан ашиглаж өмчлөгчийн эд хөрөнгийг шилжүүлэн авсан" гэх шинж хангагдаагүй гэж үзсэн нь үндэслэлгүй байна. - Хариуцагч: Д.Д - туслах малчнаар ажиллахаар тохиролцож, цалингийн урьдчилгаа авсан нь гэрээний дагуу байсан, залилах сэдэлттэй байсангүй гэж мэдүүлсэн. 🏛️ АНХАН ШАТ - Шийдвэр: Д.Д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгасан. - Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19 зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1. ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - Гомдлол гаргагч: Прокурор Х.Энхтуул - Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх Д.Д-ийн үйлдэлд хийсэн хууль зүйн дүгнэлт үндэслэлгүй, Эрүүгийн хуулийн 17.3.1 зүйлийн шинж хангагдаж байна гэж үзсэн. - Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хэвээр үлдээж, прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгож. 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Д.Д нь Х.Д-гийн туслах малчнаар ажиллахаар тохиролцож, цалингийн урьдчилгаа авсан нь гэрээний дагуу байсан, залилах сэдэлттэй байсангүй. - Анхан шатны шүүх Д.Д-ийн үйлдэлд хийсэн хууль зүйн дүгнэлт үндэслэлгүй, Эрүүгийн хуулийн 17.3.1 зүйлийн шинж хангагдаж байна гэж үзсэн нь үндэслэлтэй. - Д.Д нь хохирогчийн эд хөрөнгийг буцаан төлөх, хариу төлбөр хийхгүйгээр өөрийн болгох зорилготой байсангүй. - Прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хэвээр үлдээх шийдвэр гаргасан.

17.3.1.Эрүү · Давж шат·2025.11.12

Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал Залилах гэмт хэргийн сэдэл, санаа зорилго болон нотлох баримтын үнэлгээг шүүх хянан шийдвэрлэх шатанд хэрхэн зохицуулах тухай маргаан үүсэв. Яллагдагч нь хохирогчийг хуурч, зохиомол байдал үүсгэн ойролцоогоор 1.7 сая төгрөгийг залилан авсан гэж буруутгагдсан байна. Анхан шатны шүүх залилах гэмт хэргийн сэдэл, зорилгыг мөрдөн шалгах ажиллагаагаар бүрэн тогтоох шаардлагатай гэж үзэн хэргийг прокурорт буцаасан юм. Талуудын байр суурь - Яллагдагч: Хэргийн бодит байдал буруу дүгнэгдсэн, мөрдөгч хэрэгт хамааралгүй хүний гомдлыг ашиглан буруу буруутгаж байна гэж үзэв. - Прокурор: Хэрэгт цугларсан нотлох баримтууд нь хэргийн бодит байдлыг тогтооход хангалттай, шүүх нотлох баримтын үнэлгээг шүүх хуралдааны явцад шийдвэрлэх ёстой тул хэргийг буцаасан захирамжийг хүчингүй болгохыг шаардсан. Шатуудын шийдвэр Анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцааж, яллагдагчийн таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлэв. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн захирамжийг хүчингүй болгосон. Учир нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтууд нь яллагдагчийн гэм буруутай эсэхэд хууль зүйн дүгнэлт хийхэд хангалттай байсан тул шүүх хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжтой байна. Мөн шүүх нь хэргийн нөхцөл байдлыг тодорхойлохын тулд хэргийг хойшлуулах эрхтэй боловч хэргийг прокурорт буцаах эрхгүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй болсон гэж дүгнэв. Хууль зүйн гол дүгнэлт - Прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэрэг нь цугларсан нотлох баримтын хүрээнд яллагдагчийн гэм буруутай эсэхэд хууль зүйн дүгнэлт хийхэд хангалттай болсон тул шүүх хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.14). - Нотлох баримтын үнэлгээтэй холбоотой асуудлыг шүүх хянан шийдвэрлэх ажиллагааны урьдчилсан шатанд бус, харин шүүх хуралдааны явцад шийдвэрлэх зохицуулалттай (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 35). - Шүүх нь хэрэгт нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгэх шаардлагатай гэж үзвэл хэргийг 60 хүртэл хоногоор хойшлуулах замаар ажиллагааг явуулах эрхтэй боловч хэргийг прокурорт буцаах нь эрх мэдлийн хязгаар хэтэрсэн үйлдэл болно (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 33.1, 34.16).