Тогтоол №3473·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Шүүгдэгч ****** нь “*******” ХХК-ийн захирлаар ажиллаж байхдаа бусад шүүгдэгч нартай үгсэн тохиролцож, зээлийн батлан даалт, барьцааны баримт бичгийг хуурамчаар үйлдүүлэн 160.1 сая ам.долларын зээл авсан, улмаар арбитрын шийдвэрээр “*******” ХХК нь 92.6 сая ам.долларын төлбөр хариуцахаар болж, албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашигласан. Мөн “*******” ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигчийн хувиар 23.7 сая ам.долларын зээлийн үнийн дүнг нэмэгдүүлэн, төлбөр тооцоо дууссан байхад хуурамч баримт бичиг үйлдэж, “******* банк”-ийг 51.6 тэрбум төгрөгийн хохиролд оруулсан. Түүнчлэн 1.5 сая ам.долларын өрийг төлөхдөө охин компаниар нь 2.0 сая ам.долларын зээл олгуулж, залилсан. Шүүгдэгч *******, *******, ******* нар нь ******ийн хууль бус үйлдлүүдэд албан тушаалын эрх мэдлээ ашиглан оролцсон. Шүүгдэгч *******, ****** нар нь хуурамч баримт бичиг ашиглан "******* банк"-ийг залилахыг завдсан.
- **Нэхэмжлэгч**: "*******" ХХК: Шүүгдэгч нарын буруутай үйлдлээс үүдэн учирсан 138.5 тэрбум төгрөгийн хохирлыг (40 сая ам.долларын шууд хохирол болон 33.3 тэрбум төгрөгийн бусад зардал) нөхөн төлүүлэхийг шаардсан. Шүүхээс шийдвэрлээгүй орхисон 30.7 тэрбум төгрөгийг төлүүлэх, мөн шүүхээс битүүмжлэлээс чөлөөлсөн зарим хөрөнгийг хохиролд тооцуулахыг хүссэн. "******* банк" ХХК: Анхан шатны шүүхээс *******, *******, ****** нарыг гэм буруутайд тооцсон нь үндэслэлтэй байхад, давж заалдах шатны шүүх хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу, иргэний хэргийн шүүхэд гаргасан хуурамч баримтууд, мөн зээлийн үнийн дүн зөрүүтэй байсныг анхан шатны шүүх зөв тогтоосон гэж үзсэн.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч ******: Гэм буруутай үйлдлээс үүссэн хохирлыг барагдуулахад бэлэн боловч, зарим хэргийг Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлаж, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тооцон, мөнгө угаах гэмт хэрэгт давхардуулж ял оногдуулсан, мөн хамааралгүй хүмүүсийн хөрөнгийг хураах шийдвэр гаргасныг эсэргүүцсэн. Шүүгдэгч *******: Анхан шатны шүүх өөрийг нь хамтран оролцогч, гүйцэтгэгчээр гэм буруутайд тооцсон нь үндэслэлгүй. Шүүхийн шинжилгээний дүгнэлтүүдээр батлан даалтын гэрээнүүд, албан бичгүүд нь хуурамч, мөн өөрийн гарын үсэгтэй биш гэж тогтоогдсон тул цагаатгахыг хүссэн. Шүүгдэгч ******: "Төлбөрийн баталгаа", "Банкны баталгааны гэрээ" зэрэг баримтууд хууль ёсны байсан тул давж заалдах шатны шүүхийн "хууль бус тогтоол гаргасан" гэсэн дүгнэлтийг зөвтгүүлэхийг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-11-08, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/742
- **Шийдвэр**: Шүүгдэгч ******ийг Эрүүгийн хуулийн 22.12.1, 23.2.2.2, 21.1.1, 17.3.2.1, 17.3.2.2, 18.6.2.2, 18.6.2.3-т заасан гэмт хэргүүдэд гэм буруутайд тооцож, нийт 10 жилийн хорих ял оногдуулсан. Шүүгдэгч *******ийг Эрүүгийн хуулийн 22.12.1-т зааснаар 14,000,000 төгрөгөөр торгох ял, шүүгдэгч *******ыг Эрүүгийн хуулийн 22.12.1-т зааснаар 14,000,000 төгрөгөөр торгох ял, шүүгдэгч ******г Эрүүгийн хуулийн 17.3.2.2, 21.1.1-т зааснаар 35,000,000 төгрөгөөр торгох ял тус тус шийтгэсэн. *******д холбогдох зарим хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож, зарим хэргийг "нас барсан" үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон. Хохирол, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардлыг гаргуулж олгосон.
- **Үндэслэл**: Гэмт хэргийн үйлдлүүд нь холбогдох хуулийн зүйл, заалтуудын объектив болон субъектив шинжүүдийг хангаж байна. Тухайлбал, ******* нь албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, хуурамч баримт үйлдэж, залилсан, мөн гэмт хэргийн улмаас олсон хөрөнгийг угаасан нь тогтоогдсон. Бусад шүүгдэгч нар нь эдгээр гэмт хэргүүдэд хамжиж, гүйцэтгэсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-03-15, **Дугаар**: 2023/ДШМ/292
- **Гомдлол гаргагч**: Нийслэлийн прокурорын газар, "*******" ХХК, "******* банк" ХХК, шүүгдэгч ****** болон бусад шүүгдэгч нарын өмгөөлөгчид
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн, хохирол тооцоог бүрэн хийгээгүй гэсэн үндэслэлүүд.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэсэгчлэн хүчингүй болгож, *******, *******, ****** нарт холбогдох хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгон цагаатгасан. ******ийн ялыг 9 жил болгон өөрчилж, түүнд холбогдох хохирлын хэмжээг нэмэгдүүлсэн, мөн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардлыг ******ээс гаргуулахаар өөрчилсөн. Бусад заалтуудыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Шүүгдэгч ******* нь гэрээг эцэслэн батлах эрхгүй, *******, ****** нарын зүгээс гаргасан тооцоо нийлсэн актад дурдсан үйл баримт хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй, бусад нотлох баримтуудаар үгүйсгэгдэж байгаа тул гэмт хэргийн шинжгүй гэж дүгнэсэн. ******ийн хувьд "Төлбөрийн баталгаа" гаргах зөвшөөрөл олгох хууль бус тогтоол гаргасан нь тогтоогдсон тул түүний үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн дагуу зүйлчилсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-07-06, **Дугаар**: 210/МА2023/00913
- **Гомдлол гаргагч**: Дээд шатны прокурор, хохирогч "*******" ХХК, "******* банк" ХХК-ийн төлөөлөгчид, шүүгдэгч ****** болон бусад шүүгдэгч нарын өмгөөлөгчид.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөрүүтэй тайлбарлаж хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн, хэргийн бодит байдалд нийцээгүй дүгнэлт хийсэн, хохирол тооцоог бүрэн хийгээгүй гэсэн үндэслэлүүд.
- **Шийдвэр**: Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2023 оны 03 дугаар сарын 15-ны өдрийн 2023/ДШМ/292 дугаар магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр болсон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх *******, *******, ****** нарыг цагаатгахдаа хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй дүгнэлт хийсэн. Тэдний албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашигласан үйлдлүүд болон хуурамч баримт үйлдэхэд оролцсон нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар хангалттай тогтоогдсон.
- ******* нь батлан даалтын гэрээний төслийг хянахдаа "*******" ХХК санхүүгийн хариуцлага хүлээхгүй гэсэн заалт оруулахыг зөвлөсөн нь хуулийн хэлтсийн даргын хувьд хийх ёсгүй үйлдэл байсан бөгөөд энэ нь Эрүүгийн хуулийн 22.12.1-д заасан гэмт хэргийн шинжтэй байна.
- ******* нь 27 сая ам.долларын санхүүжилтийн гэрээг хэрэгжүүлэхийн өмнөх анхан шатны санал болон албан захидалд гарын үсэг зурсан нь "*******" ХХК-т учирсан хохирол, хор уршигтай шалтгаант холбоотой.
- *******, ****** нар нь ******ээс 23.6 сая ам.долларын зээл аваад, төлбөр тооцоо дууссан байхад хуурамч баримт бичиг үйлдэж, иргэний хэргийн шүүхэд гарган, "******* банк"-ийг залилсан нь Эрүүгийн хуулийн 17.3.2.2, 21.1.1-т заасан гэмт хэргийн шинжийг хангасан байна. "*******" ХХК-ийн 50%-ийн хувьцааг шилжүүлэн зээлийн үүрэг дуусгавар болсон байхад хуурамч баримт бичиг ашиглан нэхэмжлэл гаргасан нь нотлох баримтыг хуурамчаар үйлдэж, ашигласан үйлдэл юм.
- "*******" ХХК-д учирсан гэм хорын хохиролтой холбоотой зардлууд (томилолт, орчуулга, нислэгийн зардал, хуулийн зөвлөгөөний зардал) нь гэмт хэргийн улмаас шууд учирсан хохирол бөгөөд холбогдох санхүүгийн анхан шатны баримтуудыг хуулийн шаардлага хангасан байдлаар бүрдүүлсэн тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.3.1-д заасны дагуу шийдвэрлэх боломжтой байсан.
- Шүүх нотлох баримтуудыг үнэлэхдээ алдаа гаргаж, хохиролд тооцох ёстой байсан зарим хөрөнгийг орхигдуулсан нь шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх зарчимд нийцэхгүй байна.
- *******, *******, ****** нарт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгон цагаатгасан нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй тул тэдгээрийн үйлдлийг тусгаарлаж, анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэх нь зүйтэй.
- Шүүгдэгч нарын холбогдолтой хэргүүдийг хянан шийдвэрлэхдээ Эрүүгийн хууль болон Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн заалтуудыг бүрэн, зөв тайлбарлаж, хэрэглэх шаардлагатай.
ХуульTech