Цагдан хоригдсон хүн эмнэлгийн тусламж авах хүсэлтээ хаана гаргах вэ?
Цагдан хоригдсон хүн эмнэлгийн тусламж авах хүсэлтээ хорих байрны захиргаа, эмнэлгийн ажилтанд гаргах бөгөөд шаардлагатай бол өмгөөлөгч, прокурор, шүүхэд хандаж болно.
Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.
Цагдан хоригдсон хүн эмнэлгийн тусламж авах хүсэлтээ хамгийн түрүүнд тухайн цагдан хорих байрны захиргаа болон хорих байрны эмнэлгийн ажилтанд гаргана. Хоригдсон этгээд эрүүл мэндийн тусламж авах эрхээ эдэлж, хүсэлтээ амаар эсвэл бичгээр илэрхийлж болно. Хүсэлтийг хангаагүй, эсхүл эрүүл мэндэд нь аюул учирсан тохиолдолд хорих байрны үйл ажиллагаанд хяналт тавьдаг прокурорт гомдол гаргах, шүүхэд хандах эрхтэй.
Энэхүү нийтлэлд цагдан хоригдсон этгээд эмнэлгийн тусламж авах хүсэлтээ хэнд, хэрхэн, ямар хугацаанд гаргах, хүсэлтийг шийдвэрлэхгүй бол ямар арга хэмжээ авах талаар хууль зүйн үндэслэлтэйгээр тайлбарлав.
Хууль зүйн үндэслэл
Хоригдсон этгээдийн эрүүл мэндийн тусламж авах эрх
Хоригдсон этгээд эрүүл мэндийн тусламжийг Иргэний эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуульд заасан журмын дагуу авах эрхтэй гэж Сэжигтэн, яллагдагчийг баривчлах, цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай, 17-д заасан байна. Мөн энэ хуулийн 17.1.17-д хоригдсон этгээд өөрт холбогдох асуудлаар болон хорих байрны нөхцөл, журам, үйл ажиллагааны талаар аль ч байгууллага, албан тушаалтанд өргөдөл, гомдол, хүсэлт гаргах эрхтэй гэж заасан.
Хорих байрны захиргаа, эмнэлгийн ажилтны үүрэг
Хорих байрны захиргаа нь хоригдсон этгээдэд түүний эрх, үүрэг, хорих нөхцөл, журмын талаар тайлбарлах, түүнчлэн өргөдөл, гомдлыг хуульд заасан хугацаанд хянан шийдвэрлэж хариу өгөх үүрэгтэй (Сэжигтэн, яллагдагчийг баривчлах, цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай, 9).
Эмнэлэг, эрүүл ахуйн хангамжийн хувьд хорих байрны захиргаа нь хоригдсон этгээдийн эрүүл мэндийг хамгаалахуйц ариун цэвэр, эрүүл ахуйн шаардлага хангах үүрэгтэй. Хоригдсон этгээд биедээ гэмтэл авсан тохиолдолд хорих байрны эмнэлгийн ажилтан эмнэлгийн үзлэг хийж, үзлэгийн дүнг гэмтэл авсан этгээдэд танилцуулж, хувийн хэрэгт тэмдэглэхээр зохицуулсан (Сэжигтэн, яллагдагчийг баривчлах, цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай, 25).
Хорих байрны дотоод журам ба эмнэлгийн үйлчилгээ
Хорих байрны дотоод журмаар хоригдсон этгээдийн эмнэлэг, ариун цэврийн үйлчилгээ зэрэг асуудлыг зохицуулдаг (Сэжигтэн, яллагдагчийг баривчлах, цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай, 16). Энэ нь хорих байранд эмнэлгийн тусламж авах суурь журам дотоод журмаар тодорхойлогддог гэсэн үг.
Хүсэлт гаргах, шийдвэрлэх журам
Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогч өөрийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлоо хамгаалуулах тухай хүсэлтийг шүүх, прокурор, мөрдөгчид гаргах эрхтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 15.1). Хүсэлт, гомдлыг эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны аль ч үед гаргаж болох бөгөөд амаар, эсхүл бичгээр гаргана. Амаар гаргасан бол тэмдэглэлд тусгаж, хүлээн авсан албан тушаалтан, хүсэлт гаргагч гарын үсэг зурна (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 15.2).
Хүсэлтийг хангах үндэслэл нь тодорхой бол даруй, шалгах шаардлагатай тохиолдолд гаргаснаас хойш ажлын 5 өдрийн дотор хангах эсэхийг шийдвэрлэнэ (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 15.4).
Хүсэлт, гомдлыг дамжуулах баталгаа
Баривчлагдсан сэжигтэн, цагдан хоригдсон яллагдагч, шүүгдэгч хүсэлт, гомдол гаргасан бол баривчлах байр, цагдан хорих байрны захиргаа 12 цагийн дотор хаягаар нь хүргүүлнэ (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 15.3).
Шүүх, прокурор болон хорих байрны үйл ажиллагаанд хяналт тавих эрх бүхий төрийн бусад байгууллагад явуулах өргөдөл, санал, гомдлыг хорих байрны захиргаа хянаж шалгаж болохгүй бөгөөд хүлээн авсан өдрийн дараагийн өдрөөс хэтрүүлэхгүйгээр битүүмжилсэн дугтуйгаар зохих байгууллагад илгээнэ (Сэжигтэн, яллагдагчийг баривчлах, цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай, 22). Мөрдөгч, прокурорын үйл ажиллагаатай холбогдолтой гомдлыг хүлээн авсан өдрөөс хойш гурав хоногийн дотор холбогдох байгууллагад илгээнэ.
Шүүхэд гомдол гаргах эрх
Баривчлагдсан сэжигтэн, цагдан хоригдсон яллагдагч, шүүгдэгч нь түүнийг баривчилсан, цагдан хорьсон нь хууль ёсны эсэхийг шүүхээр хянуулах, хууль бусаар баривчилсан, цагдан хорьсон бол суллуулахаар шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 7.7). Мөн шүүх, прокурор, мөрдөгчийн хууль зөрчиж учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх, гэм буруутай этгээдэд хариуцлага хүлээлгэх гомдол гаргах эрхтэй.
Хүнд өвчтэй хоригдолд гадуур эмнэлгийн тусламж үзүүлэх
Хүнд өвчтэй хоригдолд харьяа орон нутгийн эрүүл мэндийн байгууллага яаралтай тусламжийн үйлчилгээ, гэрээний дагуу төрөлжсөн мэргэшлийн тусламж, үйлчилгээ үзүүлнэ. Хүнд өвчтэй хоригдлыг хорих ангиас гадуур эмнэлэгт шилжүүлэн эмчлүүлэх журмыг эрүүл мэнд, хууль зүйн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүд хамтран баталдаг (Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 204).
Прокурорын хяналт
Хорих байрны үйл ажиллагаа, нөхцөл, журам нь хуульд хэрхэн нийцэж байгаад Улсын ерөнхий прокурор болон түүний харьяа прокурорууд хяналт тавина. Хяналт тавих эрх бүхий прокурор хорих байранд ямар ч цагт саадгүй нэвтрэх, хоригдсон этгээдтэй уулзах, өргөдөл, гомдлыг хянах, шалган шийдвэрлэх бүрэн эрхтэй (Сэжигтэн, яллагдагчийг баривчлах, цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай, 45).
Практик алхамууд
Цагдан хоригдсон хүн эмнэлгийн тусламж авах хүсэлтээ дараах дарааллаар гаргана.
1. Хорих байрны эмнэлгийн ажилтанд хандах. Эрүүл мэндийн асуудал үүссэн даруйд хорих өрөөний хариуцагч эсвэл эмнэлгийн ажилтанд мэдэгдэнэ. Хүсэлтээ амаар гаргасан бол тэмдэглэлд тусгуулах нь чухал.
2. Хүсэлтээ бичгээр гаргах. Амаар гаргасан хүсэлт шийдвэрлэгдэхгүй бол хорих байрны даргад хаягласан бичгээр хүсэлт гаргана. Хүсэлтэд тогтоолгох үйл явдал, гаргуулах шийдвэрийн талаар тодорхой заана (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 15.2).
3. Хариу хүлээх. Хүсэлтийг хангах үндэслэл тодорхой бол даруй, шалгах шаардлагатай бол ажлын 5 өдрийн дотор шийдвэрлэнэ.
4. Өмгөөлөгчөөр дамжуулах. Хоригдсон этгээд өмгөөлөгчтэй уулзах, хууль зүйн туслалцаа авах эрхтэй тул хүсэлт, гомдлоо өмгөөлөгчөөр дамжуулан гаргаж болно (Сэжигтэн, яллагдагчийг баривчлах, цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай, 17).
5. Прокурорт гомдол гаргах. Хүсэлтийг хангаагүй, эсхүл эрүүл мэндэд нь аюул учирсан бол хорих байрны үйл ажиллагаанд хяналт тавьдаг прокурорт гомдол гаргана. Гомдлыг хорих байрны захиргаагаар дамжуулан илгээх бөгөөд захиргаа үүнийг хянахгүйгээр битүүмжилсэн дугтуйгаар дамжуулна.
6. Шүүхэд хандах. Шаардлагатай бол баривчлах, цагдан хорих нь хууль ёсны эсэхийг шүүхээр хянуулах, хууль зөрчиж учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх гомдол гаргана.
Шүүхийн практик
Эмнэлгийн тусламж авахтай шууд холбогдох шүүхийн шийдвэр энэхүү эх сурвалжид ороогүй тул дараах шийдвэрүүд нь эмнэлгийн баримт, нотлох баримтын эргэлзээ, шүүхийн хяналтын ач холбогдлыг харуулж байна.
Улсын дээд шүүхийн 2017 оны 04 дүгээр сарын 12-ны өдрийн Тогтоол #546-д шинжээчийн дүгнэлт, өвчтөний түүх эргэлзээтэй байсан тул хэрэгт ач холбогдол бүхий нотлох баримтуудыг сайтар тогтоох шаардлагатай гэж үзэж, хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаасан. Энэ нь эмнэлгийн баримт, шинжээчийн дүгнэлт хэрэг хянан шийдвэрлэхэд хэрхэн чухал үүрэг гүйцэтгэдэг болохыг харуулна.
Улсын дээд шүүхийн 2024 оны 09 дүгээр сарын 16-ны өдрийн Тогтоол #3276-д өмгөөлөгч цагдан хорих байрны нөхцөл байдлын талаар баталгаажаагүй мэдээлэл олон нийтэд түгээсэн нь мэргэжлийн ёс зүйн зөрчил гэж үзсэн. Энэ нь цагдан хорих байрны нөхцөл, түүний дотор эрүүл мэндийн үйлчилгээний асуудал хяналтад байх ёстой, гэхдээ баталгаажаагүй мэдээлэл түгээх нь хууль зүйн үр дагавартай болохыг сануулж байна.
Түгээмэл асуултууд
Цагдан хоригдсон хүн эмнэлгийн тусламж авах хүсэлтээ хэнд хандаж гаргах вэ?
Хамгийн түрүүнд цагдан хорих байрны захиргаа болон тухайн байрны эмнэлгийн ажилтанд хандана. Хоригдсон этгээд эмнэлгийн тусламжийг эрүүл мэндийн даатгалын журмын дагуу авах эрхтэй бөгөөд хүсэлтээ амаар эсвэл бичгээр гаргаж болно.
Хорих байрны захиргаа хүсэлтийг хэдэн хугацаанд шийдвэрлэх ёстой вэ?
Хүсэлтийг хангах үндэслэл тодорхой бол даруй, шалгах шаардлагатай бол гаргаснаас хойш ажлын таван өдрийн дотор шийдвэрлэнэ.
Хүндээр өвчилсөн хоригдлыг хорих байрнаас гадуур эмнэлэгт хэвтүүлж болох уу?
Болно. Хүнд өвчтэй хоригдлыг хорих ангиас гадуур эмнэлэгт шилжүүлэн эмчлэх журмыг эрүүл мэнд, хууль зүйн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүд хамтран баталдаг бөгөөд харьяа орон нутгийн эрүүл мэндийн байгууллага тусламж үзүүлэх үүрэгтэй.
Эмнэлгийн тусламж аваагүй, хүсэлтийг хангаагүй бол хаана гомдол гаргах вэ?
Хоригдсон этгээд хорих байрны үйл ажиллагаанд хяналт тавьдаг прокурорт гомдол гаргах, шүүхэд хандах эрхтэй. Гомдлыг хорих байрны захиргаагаар дамжуулан илгээх бөгөөд шүүх, прокурорт хаягласан гомдлыг захиргаа хянахгүйгээр битүүмжилсэн дугтуйгаар дамжуулна.
Баривчлагдсан хүн эмнэлгийн тусламж авах хүсэлтээ өмгөөлөгчөөр дамжуулж болох уу?
Болно. Хоригдсон этгээд өмгөөлөгчтэй уулзах, хууль зүйн туслалцаа авах эрхтэй тул эмнэлгийн тусламжтай холбоотой хүсэлт, гомдлоо өмгөөлөгчөөр дамжуулан гаргаж болно.
Дүгнэлт
Цагдан хоригдсон хүн эмнэлгийн тусламж авах хүсэлтээ эхлээд хорих байрны эмнэлгийн ажилтан, дараа нь хорих байрны захиргаанд гаргана. Хүсэлтийг амаар эсвэл бичгээр гаргаж болох бөгөөд хангах үндэслэл тодорхой бол даруй, шалгах шаардлагатай бол ажлын 5 өдрийн дотор шийдвэрлэх ёстой.
Практик зөвлөмж:
- Эрүүл мэндийн асуудлаа аль болох эрт мэдэгдэж, хүсэлтээ бүртгүүлээрэй.
- Амаар гаргасан хүсэлтээ тэмдэглэлд тусгуулж, хувийг авна уу.
- Хүсэлт шийдвэрлэгдэхгүй бол бичгээр дахин гаргаж, өмгөөлөгчөө мэдээлээрэй.
- Эрүүл мэндэд нь аюул учирсан тохиолдолд хорих байрны үйл ажиллагаанд хяналт тавьдаг прокурорт гомдол гаргах, шаардлагатай бол шүүхэд хандах эрхээ ашиглаарай.
- Өөрийн эрх, үүрэг, хорих байрны дотоод журмын талаар мэдээлэл, тайлбар авах эрхээ ашиглаарай.
Хоригдсон этгээд эрүүл мэндийн тусламж авах хүсэлт гаргасны улмаас хавчин хяхах, мөрдөн мөшгөхийг хуулиар хориглосон бөгөөд ийнхүү хавчин хяхсан этгээдэд хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ (Сэжигтэн, яллагдагчийг баривчлах, цагдан хорих шийдвэрийг биелүүлэх тухай, 22).
