Хууль зүйн нийтлэл
Иргэний эрх зүй7 минут

Орцны аврах гарцыг хаасан бол оршин суугч хаана гомдол гаргах вэ?

Орцны аврах гарцыг хаасан, дундын эд хөрөнгийн аюулгүй байдлыг зөрчсөн бол оршин суугч Сууц өмчлөгчдийн холбоо, гал түймрийн улсын хяналт, Засаг дарга, шүүхэд хэрхэн гомдол гаргахыг алхам алхмаар тайлбарлав.

Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.

Чатаар асуух

Орцны аврах гарц хаагдсан, гал гарсан үед хүн аюулгүй гарах боломжгүй болсон бол оршин суугч эхлээд Сууц өмчлөгчдийн холбооны удирдах зөвлөл болон бүх гишүүдийн хурлаас зөрчлийг бичгээр арилгуулахыг шаардах, шаардлага биелэхгүй бол гал түймрийн улсын хяналтын байцаагч, дараа нь аймаг, сум, нийслэл, дүүргийн Засаг даргад гомдол гаргах, эцэст нь захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргах эрхтэй.

Орцны аврах гарц (шатны хонгил, гал гарсан үед гарах зам, цонх, тагтны нүх зэрэг) нь орон сууцны байшингийн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгөд хамаарах бөгөөд үүнийг хаах, тохижуулах, эд зүйлсээр дүүргэх нь зөвхөн дүрэм зөрчих төдийгүй бүх оршин суугчийн амь нас, эрүүл мэндэд шууд аюул учруулдаг. Энэхүү нийтлэлд таны эрх, гомдол гаргах шат дараалал, хугацааг хууль зүйн үндэслэлтэйгээр тайлбарлав.

Хууль зүйн үндэслэл

Орцны аврах гарцыг хаах нь дараахь хэд хэдэн хуулийн заалтыг зөрчдөг. Аль хууль, ямар зүйл хамаарахыг ойлгох нь гомдлыг зөв хаягаар гаргах үндэс болно.

1. Орон сууцны дундын өмчлөл, аюулгүй байдлын шаардлага

Орон сууцны цахилгаан, явган шат, шатны хонгил, сууц хоорондын талбай болон орцны хаалга, довжоо, цонх зэрэг нь дундын ашиглалтын талбай бөгөөд тэдгээрийн засвар, үйлчилгээний зардлыг сууц өмчлөгчид хамтран хариуцна (Иргэний хууль, 147). Энэ нь тухайн талбайг хувь хүн дангаараа хааж, эзэмшиж, өөр зориулалтаар ашиглах үндэслэл болохгүй.

Орон сууц өмчлөгч нь өөрийн дангаар өмчлөх хэсгийг ашиглахдаа бусад өмчлөгчийн хамтын аж байдлын хэв журмыг зөрчихгүй, бусдын эд юмсад хохирол учруулахгүй байх үүрэгтэй (Иргэний хууль, 148, 148.2.1, 148.2.2). Аврах гарц хаах нь яг энэ үүргийн ноцтой зөрчил болно.

Хэрэв зөрчил ноцтой буюу удаа дараа гарч, холбооноос бичгээр сануулсаар байхад гурван сарын дотор зөрчлийг арилгах арга хэмжээ аваагүй бол бусад өмчлөгчид тухайн этгээдийг холбооны гишүүнээс гаргах, сууц өмчлөх эрхээ бусдад шилжүүлэхийг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль, 149, 149.1.1).

2. Галын аюулгүй байдлын шаардлага

Галын аюулгүй байдлын тухай хуулиар барилга байгууламжийн хийц, бүтээцийн шийдэл нь гал түймэр гарсан тохиолдолд хүн амын аюулгүй байдлыг хангахуйц байх ёстой (Галын аюулгүй байдлын тухай /шинэчилсэн найруулга/, 19, 19.1). Барилга байгууламж нь гал түймэр унтраах анхан шатны багаж, хэрэгслээр хангагдсан байх бөгөөд тэдгээрийг өөр зориулалтаар ашиглахыг хориглоно (Галын аюулгүй байдлын тухай /шинэчилсэн найруулга/, 19, 19.3).

Барилга байгууламжийг ашиглах явцад галын аюулгүй байдлын шаардлагыг хангасан эсэхэд хяналт тавьж, дүгнэлт гаргах бүрэн эрх гал түймрийн улсын хяналтын байцаагчид бий (Галын аюулгүй байдлын тухай /шинэчилсэн найруулга/, 6, 6.1.3). Гал түймрийн аюултай нөхцөл бий болсон, галын аюулгүй байдлын норм, нормативын шаардлагыг ноцтой зөрчсөн үед байцаагч аж ахуйн үйл ажиллагааг түр зогсоох арга хэмжээ авах эрхтэй (мөн зүйлийн 6.1.5).

3. Хууль зөрчигчид хүлээлгэх хариуцлага

Галын аюулгүй байдлыг хангах үүргээ биелүүлээгүй, эсхүл галын аюулгүй байдлын дүрэм, журам, нийтлэг шаардлагыг зөрчсөн иргэнийг нэг зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг нэг мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгоно (Зөрчлийн тухай /шинэчилсэн найруулга/, 5.14, 5.14.1).

Мөн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн хамгаалалт, ашиглалтын дэглэмийг зөрчсөн хүн, хуулийн этгээдэд Эрүүгийн хууль, эсхүл Зөрчлийн тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэнэ (Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал, нийтийн зориулалттай орон сууцны байшингийн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн тухай, 21).

4. Гомдол гаргах эрх

Иргэн гал түймэртэй холбогдолтой үнэн зөв мэдээлэл авах, холбогдох хууль тогтоомж, галын аюулгүй байдлын нормыг зөрчсөн этгээдэд хариуцлага хүлээлгэхийг шаардах, санал, гомдлоо онцгой байдлын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллагад гаргах эрхтэй (Галын аюулгүй байдлын тухай /шинэчилсэн найруулга/, 16, 16.1.3, 16.1.8). Гал түймэр гарч болзошгүй зөрчил, дутагдлыг холбогдох байгууллагад шуурхай мэдээлэх нь иргэний үүрэг ч мөн (мөн зүйлийн 16.2.4).

Практик алхамууд

Асуудлыг шийдвэрлэхдээ доорх дарааллыг баримтална. Алхам бүрийг бичгээр хийж, баримтжуулах нь чухал.

Алхам 1 — Нотлох баримтаа бүрдүүлэх

Гомдол гаргахаас өмнө дараахь зүйлийг цуглуулна:

  • Зураг, видео — аврах гарц хаагдсан байдал, хаасан эд зүйл, барилгын бүтэц (огноо, цаг харагдахуйц байвал сайн).
  • Гэрчийн мэдээлэл — хөрш оршин суугчдын нэр, холбоо барих мэдээлэл.
  • Хаяг — орон сууцны байшин, орц, давхрын тодорхой хаяг.

Алхам 2 — Сууц өмчлөгчдийн холбоонд бичгээр хандах

Зөрчлийг арилгуулах шаардлагыг холбооны удирдах зөвлөл болон бүх гишүүдийн хуралд бичгээр гаргана. Хүсэлтэд:

  1. Зөрчлийн тодорхойлолт, хаяг, огноо;
  2. Хавсаргасан нотлох баримтын жагсаалт;
  3. Арилгах хугацаа, хариу өгөх хугацаа;
  4. Хариу өгөхгүй бол дээд шатны байгууллагад гомдол гаргах, шүүхэд хандах тухай мэдэгдэл.

Холбооны дүрэм, хурлын шийдвэрийг биелүүлэх нь сууц өмчлөгчийн үүрэг (Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал, нийтийн зориулалттай орон сууцны байшингийн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн тухай, 13, 13.2.2) бөгөөд дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалт, хамгаалалттай холбогдсон зардалд оролцох үүрэгтэй (мөн зүйлийн 13.2.3). Аврах гарцыг хувийн зүйлсээр дүүргэх нь энэ үүргийн хүрээнд хориглогдоно.

Алхам 3 — Гал түймрийн улсын хяналтад гомдол гаргах

Холбоо зөрчлийг арилгаагүй бол онцгой байдлын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага, эсхүл гал түймрийн улсын хяналтын байцаагчид гомдол гаргана. Гомдол гаргах хэлбэр нь бичгээр, амаар, цахим хэлбэрээр байж болно (Иргэдээс төрийн байгууллага, албан тушаалтанд гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх тухай, 9, 9.1).

Гомдолд тавигдах шаардлага:

Гал түймрийн улсын хяналтын байцаагч орон сууцанд иргэний хүсэлт, мэдээллийн үндсэн дээр нэвтрэн орж, галын аюулгүй байдлын үзлэг хийх, илэрсэн зөрчлийг арилгах тухай албан шаардлага, мэдэгдэл бичих, биелэлтэд хяналт тавих эрхтэй (Галын аюулгүй байдлын тухай /шинэчилсэн найруулга/, 6, 6.1.6).

Алхам 4 — Засаг даргад хяналт, шалгалт хийлгэх

Холбоо, түүний удирдлага зөрчлийг арилгахгүй, эсхүл өөрөө зөрчил гаргасан бол аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг даргад хандаж болно. Засаг дарга нь холбооны гишүүдийн хүсэлтээр болон шаардлагатай бол санаачлагаараа холбооны үйл ажиллагаанд эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтнаар хяналт, шалгалт хийлгэж, дүгнэлт гаргуулах бүрэн эрхтэй (Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал, нийтийн зориулалттай орон сууцны байшингийн дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн тухай, 18, 18.1.7).

Мөн Засаг дарга холбогдох хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээ авч, биелэлтэд хяналт тавих, холбооны үйл ажиллагааг дэмжих бүрэн эрхтэй (мөн зүйлийн 18.1.2, 18.1.3).

Алхам 5 — Захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргах

Дээрх алхмууд үр дүнд хүрэхгүй, эсхүл гомдолд заасан хугацаанд хариу ирэхгүй бол шүүхэд хандана.

Шүүхийн практик

Энэхүү эх сурвалжийн хүрээнд орцны аврах гарцыг хаасантай холбоотой шүүхийн тодорхой шийдвэрийг иш татах боломжгүй тул шүүхийн практикийн талаар ерөнхий тайлбар өгөхөөр хязгаарлав.

Дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн ашиглалт, түүний дотор орон сууцны шат, хонгил, орцны хаалга зэрэг нийтлэг талбайн зөрчилтэй холбоотой маргааныг захиргааны хэргийн шүүх нийтийн эрх зүйн маргааны хүрээнд хянан шийдвэрлэдэг (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 13, 13.1). Харин сууц өмчлөгч хоорондын эд хөрөнгийн маргаан, хохирол гаргуулах нэхэмжлэлийг иргэний хэргийн шүүх хянан шийдвэрлэхээр Иргэний хуулиар зохицуулсан.

Хэрэв зөрчлийн улмаас хохирол учирсан бол гэм хорыг арилгуулах шаардлага гаргаж болно: гэм хорыг арилгах үүрэг бүхий этгээд нөгөө талын зөрчигдсөн эрхийг гэм хор учруулахаас өмнөх байдалд сэргээх үүрэгтэй (Иргэний хууль, 228, 228.1). Мөн иргэний эрх зүйн хамгаалалтын арга хэмжээний дотор эрх зөрчсөн үйлдлийг таслан зогсоож, зөрчихөөс өмнөх байдлыг сэргээх, учруулсан хохирлыг арилгуулах зэрэг багтдаг (Иргэний хууль, 9, 9.4.2, 9.4.4).

Түгээмэл асуултууд

Орцны аврах гарцыг хаасан бол хамгийн түрүүнд хаана хандах вэ?

Хамгийн түрүүнд Сууц өмчлөгчдийн холбооны удирдах зөвлөл болон бүх гишүүдийн хурлаас зөрчлийг арилгуулахыг бичгээр шаардана. Хэрэв холбоо байхгүй эсвэл шийдвэрлэхгүй бол гал түймрийн улсын хяналтын байцаагчид, дараа нь аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг даргад, хамгийн сүүлд захиргааны хэргийн шүүхэд хандана.

Аврах гарцыг хаах нь ямар хууль зөрчиж байна вэ?

Энэ нь нэгд, Галын аюулгүй байдлын тухай хуулийн 19.1, 19.3 дахь хэсэгт заасан барилга байгууламжийн нийтлэг шаардлага, хоёрт, Иргэний хуулийн 148.2.1, 148.2.2 дахь хэсэгт заасан бусад өмчлөгчийн эрх, амь нас, эд хөрөнгөд хохирол учруулахгүй байх үүргийг зөрчсөн байна. Мөн Зөрчлийн тухай хуулийн 5.14 дэх зүйлээр хариуцлага хүлээлгэж болно.

Гал түймрийн улсын хяналтад хэрхэн гомдол гаргах вэ?

Орон сууцны хаяг, аврах гарц хаагдсан байдал, зураг болон гэрчийн мэдээллийг хавсарган онцгой байдлын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага буюу гал түймрийн улсын хяналтын байцаагчид бичгээр эсвэл цахим хэлбэрээр гомдол гаргана. Галын аюулгүй байдлын тухай хуулийн 16.1.8 дахь хэсэг иргэнд гомдол гаргах эрхийг олгосон.

Сууц өмчлөгчдийн холбоо зөрчлийг арилгахгүй бол яах вэ?

Засаг даргад хандаж холбооны үйл ажиллагаанд хяналт, шалгалт хийлгэх хүсэлт гаргаж болно. Сууц өмчлөгчдийн холбооны эрх зүйн байдал тухай хуулийн 18.1.7 дахь хэсэг нь Засаг даргад гишүүдийн хүсэлтээр хяналт, шалгалт хийлгэж дүгнэлт гаргуулах бүрэн эрхийг олгосон. Мөн Иргэний хуулийн 149.2 дахь хэсгээр холбоо шүүхэд нэхэмжлэл гаргах эрхтэй.

Гомдол гаргасан хариу ирэхгүй бол шүүхэд хэзээ хандах вэ?

Гомдлыг хүлээн авснаас хойш 30 хоногт багтаан шийдвэрлэх ёстой бөгөөд шаардлагатай бол 30 хоногоор сунгаж болно. Энэ хугацаанд хариу ирэхгүй бол хугацаа өнгөрснөөс хойш 30 хоногийн дотор захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргана.

Дүгнэлт

Орцны аврах гарцыг хаасан нь зөвхөн дүрэм зөрчсөн асуудал бус, бүх оршин суугчийн амь нас, эрүүл мэндэд шууд аюул учруулах ноцтой зөрчил юм. Иймд та дараахь дарааллыг баримталж, эрхээ хамгаална:

  1. Нотлох баримтаа цуглуул — зураг, видео, гэрчийн мэдээлэл.
  2. Холбоонд бичгээр шаардлага гарга — зөрчлийг арилгуулах хугацаа тогтоож.
  3. Гал түймрийн улсын хяналтад гомдол гарга — байцаагч үзлэг хийж, албан шаардлага бичих эрхтэй.
  4. Засаг даргад хяналт, шалгалт хийлгэх хүсэлт гарга — холбоо үүргээ биелүүлэхгүй бол.
  5. Захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гарга — гомдолд хугацаанд нь хариу ирэхгүй бол.

Практик зөвлөмж: бүх харилцааг бичгээр явуулж, хүлээн авсан огноо, дугаарыг тэмдэглэж байх нь чухал. Амаар гаргасан гомдлыг хүлээн авсан албан тушаалтан тэмдэглэн авч, гарын үсэг зуруулах ёстой (Иргэдээс төрийн байгууллага, албан тушаалтанд гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх тухай, 9, 9.3). Галын аюулгүй байдал нь хойшлуулшгүй асуудал тул зөрчлийг илрүүлсэн даруйд арга хэмжээ авч, шаардлагатай бол 101, 105 дугаарын утсаар шуурхай мэдэгдэх нь зүйтэй.

Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.

Чатаар асуух