9 дүгээр зүйл.Биржийн чиг үүрэг

9.1.Бирж нь дараах чиг үүргийг хэрэгжүүлнэ:

9.1.1.биржийн арилжааг зохион байгуулах;

9.1.2.биржийн арилжааны гэрээ, хэлцлийг бүртгэх;

9.1.3.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний ангилал, төрөл, тоо хэмжээ, чанарын хяналтыг зохион байгуулах;

9.1.4.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний зах зээлийн эрэлт нийлүүлэлтийг судлах, мэдээлэх;

9.1.5.олон улсын зах зээлийн үнэд нийцсэн нээлттэй, ил тод, арилжааны зарчимд тулгуурлан тогтсон бүтээгдэхүүний үнийг зарлах;

9.1.6.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний үнэд нөлөөлж байгаа хүчин зүйл, хэтийн төлөвийг судлах;

9.1.7.биржийн арилжаанд оролцогчийг мэдээллээр хангах;

9.1.8.биржийн арилжаанд оролцогчийн эрх ашгийг хамгаалах, арилжааны явцад хийгдсэн гэрээ, хэлцэлтэй холбогдох маргааныг биржийн дэргэдэх маргаан таслах зөвлөлөөр шийдвэрлүүлэх;

9.1.9.биржийн арилжаанд оролцох эрх олгох;

9.1.10.биржийн арилжаанд оролцогчийг сургалт, мэдээллээр хангах;

9.1.11.биржийн арилжаанд оролцогчийн хүсэлтээр биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний ангилал, төрөл, чанар, тоо хэмжээг хянан баталгаажуулж, магадалгаа гаргах;

9.1.12.биржийн арилжааны явцад зохиомлоор үнэд нөлөөлөх, үгсэн хуйвалдах оролдлого, зах зээлийг урвуулан ашиглах үйлдэл хийж байгаа эсэхэд хяналт тавих, таслан зогсоох;

9.1.13.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний агуулах, терминал, шинжилгээний лабораторид итгэмжлэл олгох, цуцлах; /Энэ заалтад 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./

9.1.14.биржийн арилжааны үр дүнд худалдан авагчаас үүргийн гүйцэтгэлийн баталгаа болгон байршуулах дэнчингийн хэмжээг тогтоож, мөрдүүлэх;

9.1.15.биржээр арилжаалагдсан бүтээгдэхүүнийг чанар стандартын дагуу ангилж тухайн бүтээгдэхүүний биет хэмжээ, үнийн мэдээллийг биржийн арилжаанд оролцогч тус бүрээр гарган, сар бүр Татварын ерөнхий газарт хүргүүлэх.

9.2.Төлөөлөн удирдах зөвлөл нь Санхүүгийн зохицуулах хорооны зөвшөөрлөөр биржийн үйл ажиллагаа эрхлэхтэй холбоотой дараах харилцааг зохицуулсан журмыг баталж, мөрдүүлнэ:

9.2.1.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүний гарал үүсэл, чанарыг баталгаажуулах;

9.2.2.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүнийг бэлтгэх, хадгалах, чанарын хяналтыг зохион байгуулах; /Энэ заалтад 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./

9.2.3.биржийн арилжааны гэрээний стандарт тогтоох, хэрэгжилтэд хяналт тавих;

9.2.4.биржийн арилжааг зохион байгуулах;

9.2.5.биржийн арилжааны ханш тогтолтод хяналт тавих;

9.2.6.биржийн арилжааны үр дүнд үүссэн тооцоог тодорхойлох, төлбөрийг гүйцэтгэх, дэнчингийн хэмжээг тогтоох, байршуулах;

9.2.7.биржийн арилжааны хэрэгжилтийг хангах, хяналт тавих;

9.2.8.биржийн арилжааны болон ханшийн мэдээллийн сан бүрдүүлэх, ашиглах;

9.2.9.биржээр арилжаалах бүтээгдэхүүнийг хадгалах агуулах, терминал, шинжилгээний лабораторид итгэмжлэл олгох; /Энэ заалтад 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар өөрчлөлт оруулсан./

9.2.10.харилцагчийн даалгаврыг хүлээж авах, биелүүлэх зэрэг харилцааг зохицуулах;

9.2.11.арилжааны гэрээг бүртгэх.

9.3.Биржийн төлөөлөн удирдах зөвлөл нь дотоод үйл ажиллагаандаа мөрдөх дараах дүрэм, журмыг батална: /Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн./

9.3.1.төлөөлөн удирдах зөвлөлийн үйл ажиллагааны журам; /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн./

9.3.2.дотоод хяналтын журам; /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн./

9.3.3.ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх журам; /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн./

9.3.4.эрсдэлийн удирдлагын журам; /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн./

9.3.5.ёс зүйн дүрэм; /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн./

9.3.6.Мөнгө угаах болон терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх тухай хуульд заасан шаардлагыг хангасан мөнгө угаах болон терроризмыг санхүүжүүлэх эрсдэлийг бууруулах, удирдах талаар хэрэгжүүлэх төлөвлөгөө, эсхүл дотоод журам. /Энэ заалтыг 2026 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдрийн хуулиар нэмсэн./

ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ

БИРЖИЙН АРИЛЖААГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ