Шүүхийн тогтоол #829

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: “ЖБЦБ” ХХК нь Төв аймгийн Алтанбулаг сумын Засаг даргын өмнөх захирамжуудаар иргэд, хуулийн этгээдүүдэд газар эзэмшүүлсэн хэсгийг хүчингүй болгож, өөрийн ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөлтэй талбайд газрын хэвлийг ашиглах эрх олгохыг шаардсан. Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. “ЖБЦБ” ХХК нь шүүхүүдийн шийдвэр, магадлалыг эс зөвшөөрч, хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэснийг гомдолд дурджээ. АНХАН ШАТ: Газрын тухай хуулийн 27.1, 31.3, 40.1, 55.1, Газрын хэвлийн тухай хуулийн 8.2-г баримтлан, захирамжуудыг хүчингүй болгох, ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн талбайд газрын хэвлийг ашиглах эрх олгох тухай нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Газрын тухай хуулийн 40.2, 61.1, Газрын хэвлийн тухай хуулийн 8.2-г баримталсан хэсгийг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: * Ашигт малтмал олборлох зориулалтаар газар эзэмших эрхийг Газрын тухай хуулиар бус, Ашигт малтмалын тухай хуулиар зохицуулдаг. Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл нь тухайн газарт шууд эзэмших эрх үүсгэдэг. * Ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь газрын төлбөр төлөх үүрэгтэй. * Газар эзэмших эрх үүссэн дарааллаар нь дүгнэж, түрүүлж үүссэн эрхийг хамгаална. * “Арвижих заяа” хоршоо татан буугдсан тул түүнд газар эзэмшүүлсэн захирамжийг хүчингүй болгох нь “ЖБЦБ” ХХК-ийн олборлолтын үйл ажиллагаа явуулах эрхийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй. * Ашигт малтмал олборлохтой холбоотой газрын харилцаа нь иргэн, аж ахуйн нэгжид эзэмшүүлэхээр олгогдсон газртай давхцалгүй байх хуулийн шаардлага байхгүй. * Нэхэмжлэгч “ЖБЦБ” ХХК-ийн ашигт малтмалын ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийн эрх нь гуравдагч этгээдүүдийн түрүүлж үүссэн газар эзэмших эрхийг үгүйсгэх үндэслэл болохгүй. * Сумын Засаг даргын Б.Батбаяр, Л.Даваасамбуу нарт газар эзэмшүүлэх шийдвэрүүд нь тусгай зөвшөөрөлтэй талбайтай давхцсан тул холбогдох хэсгийг хүчингүй болгосон. * Бусад иргэд, хуулийн этгээдүүдээс газар эзэмших эрх түрүүлж үүссэн үндэслэлээр тэдгээрт газар эзэмших эрх олгосон захиргааны актуудын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгох шаардлагагүй гэж үзэв.