Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Захиргааны байгууллагын жагсаал, цуглаан зохион байгуулах мэдэгдлийг хүлээн авахаас татгалзсан үйлдлийн хууль ёсны эсэх, мөн шүүхийн даалгавар нь тухайн байгууллагад хуулиар олгогдоогүй эрх мэдлийг халдан шаардаж байгаа эсэхэд маргасан. Нэхэмжлэгч байгууллага нь сургуулийн барилгыг ашиглалтанд хүлээлгэн өгөөгүй байдлаар ашиглаж, хүүхдийн аюулгүй байдалд заналхийлж байгааг нийтэд мэдээлэх зорилгоор цуглаан зохион байгуулахаар мэдэгдэл өгсөн боловч захиргааны байгууллага үүнийг хоёр байгууллагын хоорондын маргаан гэж үзэн бүртгэхээс татгалзсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Захиргааны байгууллагын мэдэгдлийг хүлээн авахаас татгалзсан үйлдэл хууль бус болохыг тогтоолгох, цуглаан зохион байгуулах зөвшөөрөл олгохыг даалгахыг хүссэн. Талуудын хоорондын маргаан биш, харин хүүхдийн эрх, аюулгүй байдалд заналхийлэл үүсгэж буй нийгмийн асуудлыг илэрхийлэх үндэслэлтэй гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Мэдэгдэл нь Жагсаал, цуглаан хийх журмын тухай хуульд заасан үйл ажиллагаанд хамаарахгүй, харин хоёр байгууллагын хооронд үүссэн харилцаа тул холбогдох байгууллагад хандан шийдвэрлүүлэхийг зөвлөсөн. Мөн шүүхээс зөвшөөрөл олгохыг даалгах нь захиргааны байгууллагад хуулиар олгогдоогүй эрх мэдлийг халдан шаардсан хууль бус үйлдэл гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, захиргааны байгууллагын татгалзсан үйлдлийг хууль бус гэж тогтоож, цуглаан зохион байгуулах зөвшөөрөл олгохыг даалгасан. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг өөрчилсөн. Учир нь анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийг зөвхөн хуулийн этгээд гэж үзэн буруу тодорхойлсон боловч нэхэмжлэгч иргэний хувиар дахин хандсан тул иргэний үндсэн эрхийг хязгаарласан эсэхийг шалгах үндэслэл бүрдсэн. Мөн захиргааны байгууллагын мэдэгдлийг бүртгэх үйлдэл нь цуглаан зохион байгуулахыг зөвшөөрсөн утгыг агуулдаг тул шүүхийн даалгавар хууль бус биш гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Захиргааны байгууллага нь иргэн, хуулийн этгээдийн жагсаал, цуглаан хийх мэдэгдлийг зөвхөн хуульд заасан тодорхой үндэслэлээр л бүртгэхээс татгалзах эрхтэй бөгөөд "хоёр байгууллагын хоорондын маргаан" гэсэн шалтгаанаар татгалзах нь хуульд заасан үндэслэлд тооцогдохгүй. (Жагсаал, цуглаан хийх журмын тухай хууль 10.1)
• Жагсаал, цуглаан хийх мэдэгдэл гаргахад мэдэгдэл гаргагчийн өөрийн эрх, ашиг сонирхол бодитой хөндөгдсөн эсэхийг шалгах хуулийн шаардлага байхгүй тул компани эсхүл иргэн аль ч бай мэдэгдэл гаргах эрхтэй. (Жагсаал, цуглаан хийх журмын тухай хууль 3.1)
• Захиргааны байгууллагын зүгээс иргэний Үндсэн хуулиар олгогдсон тайван жагсаал, цуглаан хийх эрх чөлөөг хязгаарласан үйлдэл нь хууль бус болно. (Үндсэн хууль 16.1)