Тогтоол №3282

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Татварын ерөнхий газрын байцаагчид “Х” ХХК-ийн 2012-2016 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдлыг шалгаж 8,093,019,484 төгрөгийн төлбөр тогтоосон. “Х” ХХК нь ногдол ашгийн татвар, хасагдах зардал, НӨАТ, тайлангийн хугацаатай холбоотойгоор тогтоосон төлбөрийг эсэргүүцэн маргасан.
• Нэхэмжлэгч: “Х” ХХК нь ногдол ашиг хуваарилаагүй, хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн хэмжээг нэмэгдүүлсэн, мөн сургалтын болон ёслол хүндэтгэлийн арга хэмжээний зардлууд нь хасагдах зардалд тооцогдох ёстой, хадгаламжийн хүүгээс татвар суутган төлсөн тул тайланг хугацаанаас хоцорсон нь ач холбогдолгүй, үл хөдлөх хөрөнгө борлуулах, түрээслэх үйл ажиллагаанд НӨАТ ногдуулахгүй гэж маргасан.
• Хариуцагч: Татварын улсын байцаагч нар нь ногдол ашгийг хувьцааны үнэ нэмэгдүүлэх хэлбэрээр хуваарилсан, маргаан бүхий зардлууд нь хасагдах зардалд хамаарахгүй, хадгаламжийн хүүгийн тайланг хугацаанд нь ирүүлээгүй, үл хөдлөх хөрөнгө борлуулах, түрээслэх үйл ажиллагаанд НӨАТ ногдоно гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-01-03, Дугаар: 128/ШШ2024/0021
• Шийдвэр: Ногдол ашгийн нөхөн төлбөрийг хэвээр үлдээж, торгууль, алдангийг хассан. Сургалтын зардлыг хасагдах зардалд тооцон төлбөрөөс хасч, ёслол хүндэтгэлийн арга хэмжээний зардлыг тогтоосон төлбөрөөс хасч тооцохыг хариуцагчид даалгасан. Хадгаламжийн хүүгийн нөхөн төлбөрийг хэвээр үлдээж, торгууль, алдангийг хассан. Үл хөдлөх хөрөнгийн элэгдэл болон НӨАТ-ын асуудлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Компанийн хуримтлагдсан ашгаас хувьцаа эзэмшигчдийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг нэмэгдүүлсэн нь ногдол ашгийн орлого гэж үзсэн. Ажилтнуудын сургалтын зардал нь хасагдах зардалд хамаарна. Татвар төлөгч суутгагчийн үүргээ биелүүлээгүй тул нөхөн татвар төлөх ёстой. Орон сууцыг албан татвар ногдох орлого олох үйл ажиллагаанд ашиглаагүй тул элэгдэл тооцохгүй. Үл хөдлөх хөрөнгө борлуулсан, түрээслэсний орлого нь НӨАТ ногдох орлого юм.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-05-28, Дугаар: 221/МА2024/0353
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
• Гомдлын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль хэрэглээний зөрчилтэй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд ноцтой зөрчил гаргасан гэж гомдол гаргасан.
• Шийдвэр: Нөхөн төлбөр, алдангийг хэвээр үлдээж, торгуулийг хассан анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Ногдол ашгийг хувьцаа эзэмшигчдийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг нэмэгдүүлэх замаар хуваарилсан нь ногдол ашгийн орлого мөн. Суутган төлөгчийн үүргээ биелүүлээгүй этгээдэд торгуулийн хариуцлага ногдуулахгүй, харин шилжүүлсэн орлогод татвар ногдуулж, алдангийн хамт төлүүлнэ. Сургалтын зардал хасч тооцсон нь үндэслэлтэй. Ёслол хүндэтгэлийн арга хэмжээний зардал нь банкны орлого олох үндсэн үйл ажиллагаатай шууд хамааралгүй тул хасагдахгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-07-04, Дугаар: 250
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
• Гомдлын шалтгаан: Шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хуулийн этгээдийн хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг компанийн нөөцийн сан болон нэмж төлөгдсөн капитал данснаас гүйлгээ хийж нэмэгдүүлсэн нь хувьцаа эзэмшигчдэд мөнгөн бус хэлбэрээр ногдол ашиг хуваарилсан гэж үзэх үндэслэлтэй. Энэ нь Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуулийн 13.4-т заасан “мөнгөн бус орлого” юм.
• Компанийн ажилчдыг сургах, мэргэжил дээшлүүлэхэд гарсан зардал нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 12.1.9-д заасан “бусдаар гүйцэтгүүлсэн ажил, үйлчилгээний хөлс”-д хамаарна.
• Зөрчлийн тухай хуулийн 1.4-т зааснаар зөрчил үйлдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэнэ. Иймд ёслол хүндэтгэлийн арга хэмжээний зардлын торгууль, алдангийг Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 13.2.5-д заасан 5 хувиас хэтрүүлэхгүйгээр дахин тооцоолох шаардлагатай.
• Гадаадын зөвлөх ажилтны амьдран суух орон сууцны элэгдлийн зардлыг “Х” ХХК-ийн үндсэн үйл ажиллагаатай холбох, орлого олоход ашиглаж байгаа хөрөнгө гэж үзэх үндэслэлгүй.
• “Х” ХХК нь хадгаламж эзэмшигчдэд олгосон хүүгээс татвар суутган авсан боловч холбогдох тайланг хугацаанд нь гаргаагүй нь нотлогдсон. Татвар төлөгч тайлангаа хугацаанд тушаасан талаарх баримтыг өөрөө бүрдүүлж, нотлох үүрэгтэй.
• Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар болон Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар нь өөр өөр татварын төрөл тул үл хөдлөх хөрөнгө борлуулсан, түрээслүүлсэн орлогод НӨАТ ногдуулсан нь зөв.