Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Татварын улсын байцаагч нар “Х” ХК-ийн 2019-2020 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд шалгалт хийж, 8,542,632,045 төгрөгийн төлбөр тогтоосон. Нэхэмжлэгч нь эрсдэлийн сангийн зардал, үл хөдлөх хөрөнгийн албан татварын үнэлгээ, гадаадад олгосон хүүгийн орлогоос суутгасан татвар зэрэг 3 зөрчилд маргасан.
• Нэхэмжлэгч: 7,028,118,649 төгрөгийн төлбөрийг хүчингүй болгож, багасгах. Эрсдэлийн сангийн зардал болон үл хөдлөх хөрөнгийн татварын тооцоо буруу, давхар татварын гэрээний дагуу хүүгийн орлогоос 10%-иар суутгах ёстой гэж маргасан.
• Хариуцагч: Ногдуулсан төлбөр нь үндэслэлтэй. Эрсдэлийн сангийн зардал нь хасагдах зардалд хамаарахгүй, үл хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээг компанийн санхүүгийн тайлангаар тооцсон нь зөв, гадаадын банкинд шилжүүлсэн хүүгийн орлогоос 20%-иар татвар суутгах ёстой гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-12-12, Дугаар: 128/ШШ2023/0964
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Өмчлөх бусад хөрөнгийн эрсдэлийн сангийн зардал нь зээл төлөгдөхөд учирч болзошгүй алдагдлаас хамгаалах санд хамаарахгүй. Үл хөдлөх хөрөнгийн татварыг компанийн санхүүгийн тайлангаар тооцсон нь зөв. Гадаад улсад байрладаг этгээдэд шилжүүлсэн хүүгийн орлогод 20%-ийн татвар ногдуулах ёстой бөгөөд нэхэмжлэгчийн гаргасан оршин суугчийн гэрчилгээ нь хуулийн шаардлага хангахгүй байна.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-06-27, Дугаар: 221/МА2024/0424
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль буруу хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан.
• Үндэслэл: Эрсдэлийн сан болон үл хөдлөх хөрөнгийн татварын асуудлаар анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг хэвээр үлдээсэн. Харин, гадаад улсад байрладаг этгээдэд төлсөн хүүгийн орлогоос 10%-иар татвар суутгах нь олон улсын гэрээний дагуу зөв бөгөөд оршин суугчийн сертификат нь хуулийн шаардлага хангасан гэж үзсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-11-12, Дугаар: 428
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны магадлалын холбогдох хэсгийг, хариуцагч нь давж заалдах шатны магадлалын хүүгийн орлоготой холбоотой хэсгийг тус тус эс зөвшөөрсөн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нөхөн ногдуулалтын актын 2, 4 дэх хэсгийг түдгэлзүүлж, дахин шинээр акт үйлдэхийг хариуцагчид даалгаж, актын 3 дахь хэсгийг хүчингүй болгосон. Нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар ногдуулах үнэлгээг Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуулийн 5.1-д заасан дарааллын дагуу тодорхойлох ёстой. Татварын улсын байцаагч нь уг заалтыг буруу тайлбарлан санхүүгийн тайланд тусгагдсан үнэлгээнээс татвар тооцсон нь нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг зөрчсөн.
• Татварын ерөнхий хуулийн 3.2-т зааснаар тухайн харилцааг нарийвчлан зохицуулсан татварын хуулийн зүйл, хэсэг, заалт давуу үйлчилдэг тул Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хуулийг хэрэглэх ёстой. Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийг татвар ногдуулах харилцаанд хэрэглэхгүй.
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн татвар болон элэгдлийг тооцсон үнэ зөрүүтэй эсэхийг дахин нягтлах шаардлагатай тул актын энэ хэсгийг түдгэлзүүлж, шинээр акт үйлдэхээр даалгасан.
• Эрсдэлийн сангийн зардлыг хасагдах зардалд тооцох эсэх, зээл хэзээ бүрэн төлөгдсөнд тооцогдох, мөн өмчлөх бусад хөрөнгөд хийсэн урсгал засварын зардал нь хэрхэн бүртгэгдэх зэргийг Монголбанкны Активыг ангилах, активын эрсдэлийн сан байгуулж, зарцуулах журмын хүрээнд дахин шалгах шаардлагатай тул актын энэ хэсгийг түдгэлзүүлж, шинээр акт үйлдэхээр даалгасан.
• Гадаад улсад байрладаг албан татвар төлөгчид олгосон хүүгийн орлогод Татварыг давхардуулж оногдуулахгүй байх тухай Монгол, Хятадын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийн 11.2-т зааснаар 10%-ийн татвар ногдуулах нь зөв. Татварын алба нь оршин суугчийн гэрчилгээг хэлбэрийн шаардлага хангаагүй гэх үндэслэлээр хүлээн зөвшөөрөөгүй нь үндэслэлгүй.
• Татварын ерөнхий хуулийн 6.1.16-д заасан оршин суугчийн гэрчилгээний шаардлага болон давхар татварын гэрээний холбогдох заалтыг үндэслэн нэхэмжлэгчийн талд шийдвэрлэсэн.