📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: "М" ТӨХК нь агаарын хөлгийн парк шинэчлэлтийн хүрээнд АНУ болон Сингапурын банкуудаас зээл авсан. Татварын байцаагчид "М" ТӨХК-ийг зээлийн хүүгийн орлогод татвар суутган тооцоогүй, төлөөгүй гэж үзэн, нийт 65,188,423,706.2 төгрөгийн зөрчилд 0300331 дугаар шийтгэлийн хуудсаар 30 хувийн торгууль, нөхөн төлбөр ногдуулсан.
- Нэхэмжлэгч: "М" ТӨХК нь татварын улсын байцаагчдын 0300331 дүгээр шийтгэлийн хуудсаар оногдуулсан төлбөрийн хэмжээг 5,903,745,487.78 төгрөгөөр багасгуулахыг шаардсан. Нэхэмжлэгч нь Засгийн газар болон Сангийн яамны байгуулсан гэрээгээр татвараас чөлөөлөгдсөн, эдгээр гэрээ нь олон улсын гэрээний шинжтэй бөгөөд татварын хуулиас давуу мөрдөгдөх ёстой гэж маргасан.
- Хариуцагч: Татварын улсын байцаагч нар "М" ТӨХК нь үндсэн болон баталгааны зээлийн хүүгийн орлогод татвар суутган авч төлөөгүй тул Зөрчлийн тухай хууль, Татварын ерөнхий хууль, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулиудын дагуу торгууль ногдуулсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж тайлбарласан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2022-03-21, Дугаар: 205
- Шийдвэр: "М" ТӨХК-ийн гомдлын шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, захиргааны актын төлбөрийг 5,903,745,487.78 төгрөгөөр багасгасан.
- Үндэслэл: Зөрчлийн тухай хуулийн 2.1.1, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль (2006 оны) 4.1.6, 5.4.2, 7.2.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2022-05-03, Дугаар: 294
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, "М" ТӨХК-ийн гомдлын шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Зөрчлийн тухай хуулийн 11.19.1.1, 11.19.1.2, Татварын ерөнхий хууль (2008 оны) 18.1.6, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль (2006 оны) 4.1.6, 17.2.9, 21.5.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2022-09-13, Дугаар: 281
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэх.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн 294 дүгээр магадлалын Тогтоох нь хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, ногдуулсан төлбөрийн хэмжээг 512,220,877.29 төгрөгөөр багасгаж, гомдлын шаардлагын үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- "М" ТӨХК нь Монгол Улсад байрладаггүй хуулийн этгээдүүдэд зээлийн хүүгийн орлого шилжүүлсэн нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль (2006 оны) 7.2, 7.3.2, 9.1.4-т зааснаар татвар ногдох орлого юм.
- "М" ТӨХК нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль (2006 оны) 4.1.6, 17.2.9, 21.5-д зааснаар орлого шилжүүлсэн этгээдийн хувьд ногдох татварыг суутган төсөвт шилжүүлэх үүрэгтэй.
- Татварын ерөнхий хууль (2008 оны) 3.1, 3.2-т зааснаар татвар бий болгох, өөрчлөх, хөнгөлөх, чөлөөлөх, хүчингүй болгох эрх нь зөвхөн Улсын Их Хуралд хадгалагдана.
- Олон улсын гэрээний тухай хууль (1993 оны) 3.1, 4.2-т зааснаар яам, бусад төрийн байгууллагаас иргэн, хуулийн этгээдтэй байгуулсан гэрээг олон улсын гэрээнд хамааруулахгүй.
- Сангийн яамны гаргасан баталгаа, батлан даалтын гэрээнүүд нь зээлдэгч үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй болсон тохиолдолд үүргийг хүлээхээр тохирсон олон улсын хувийн эрх зүйн шинжтэй гэрээ бөгөөд Татварын ерөнхий хуулийн 2.2-т заасан олон улсын гэрээний шинжийг агуулаагүй тул татвараас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй.
- Гэрээнүүдэд татвар ногдуулах асуудлыг шийдвэрлээгүй, харин хуулиар татвар суутгахыг шаардсан бол хүү, түрээсийн төлбөрийг хүлээн авагч этгээдэд бүрэн шилжүүлж, ногдох татвар, хураамжийг баталгаа, батлан даагч этгээд хариуцахаар тохиролцсон байна.
- Татварын ерөнхий хуулийн шинэчилсэн найруулга (2019 онд батлагдсан) 18.1.3, 18.1.5-д заасан ойлголтуудыг 2013 онд байгуулагдсан гэрээнд буцаан хэрэглэх боломжгүй. Хууль зүйн яамны дүгнэлтүүд нь татвараас чөлөөлөх хууль зүйн үндэслэл болохгүй.
- Татварын ерөнхий хууль (2008 оны) 74.1-д заасан "татвар ногдох орлого, орлогоос бусад зүйлийг нуусан татвар төлөгч" гэдэгт суутган тооцогч хамаарахгүй. Татварын улсын байцаагч нь татвар суутган төлөгч үүргээ биелүүлээгүй гэж үзвэл мөн хуулийн 29.1.5-д зааснаар нөхөн төлүүлэх эрхтэй боловч торгууль ногдуулах үндэслэлгүй.
- Иймд, "М" ТӨХК-д ногдуулсан 512,220,877.29 төгрөгийн торгууль үндэслэлгүй.