Тогтоол №937·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: "Б ц" ХХК нь "С" сургуулийн өргөтгөл, спорт заалны барилгын ажлыг гүйцэтгэж байхад захиалагч гэрээний үүргээ зөрчсөн тул гэрээ цуцлагдаж, хийсэн ажлыг хүлээлцэх комисс байгуулагдаагүй. Үүний дараа "С" сургуулийн захирлын хүсэлтээр Эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагчид "Б ц" ХХК-ийн барилгын ажилд шалгалт хийж, албан шаардлага, дүгнэлт гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: "Б ц" ХХК нь улсын байцаагчдын гаргасан албан шаардлага, дүгнэлтийг "илт хууль бус" болохыг тогтоолгохыг хүссэн. Учир нь захиргааны байгууллага өөрийн чиг үүрэгт үл хамаарах асуудлаар акт гаргасан, мөн акт нь гүйцэтгэх этгээд тодорхойгүй, газар дээр нь очиж үзээгүй, шалгалтын хуудас үйлдээгүй, зөрчил дутагдал байгаагүй гэж маргасан.
- **Хариуцагч**: Улсын байцаагч нар нь Эрчим хүчний тухай хуулийн дагуу эрх хэмжээнийхээ хүрээнд хяналт тавьж, дүгнэлт гаргасан. Тэдний акт нь "илт хууль бус" биш, харин "С" сургуулийн захиалагчийн эрхийн хүрээнд хандсан хүсэлтийг шийдвэрлэсэн бөгөөд нэхэмжлэгчид шууд хандсан үүрэг даалгавар өгөөгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-05-04, **Дугаар**: 340
- **Шийдвэр**: Улсын байцаагчийн албан шаардлага, дүгнэлтийг илт хууль бус болохыг тогтоосон.
- **Үндэслэл**: Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.3, 47.1.4, Төрийн хяналт шалгалтын тухай хуулийн 31.1.1, 4.1.2, 4.1.4, 9.3.3, 10.8, 10.9.8, Эрчим хүчний тухай хуулийн 34.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2017-06-13, **Дугаар**: 221/МА2017/0417
- **Гомдлол гаргагч**: Гуравдагч этгээд
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Барилгын тухай хуулийн 3.1.12, 15.1.1, 15.1.2, 15.1.6, 25.2.10, Эрчим хүчний тухай хуулийн 34.1.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-10-18, **Дугаар**: 221/МА2017/0417
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, нэхэмжлэгчийн эрх ашгийг хохироосон.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Эрчим хүчний хяналтын улсын байцаагчид Эрчим хүчний тухай хуулийн 34.1.1-д заасны дагуу эрчим хүчний барилга байгууламж, тоног төхөөрөмжид хяналт тавих эрхтэй байна.
- Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын даргын тушаалаар улсын байцаагчийн эрх олгогдсон, тэдний ажлын байрны тодорхойлолтод хяналт шалгалт хийх чиг үүрэг тусгагджээ.
- 2008 оны Барилгын тухай хуулийн 25.1 нь барилгын техникийн хяналтыг мэргэжлийн хяналтын байгууллагын улсын байцаагч хэрэгжүүлэхээр заасан боловч, энэ нь эрчим хүчний хяналт хэрэгжүүлж буй бусад улсын байцаагчийн эрхийг хязгаарлаагүй. Энэ хэрэгт барилгын хяналт бус, цахилгаан хангамжийн хяналтын асуудал хамаарна.
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 47.1.4-т заасан "захиргааны актыг гүйцэтгэх этгээд тодорхой биш" гэх үндэслэл нь уг актад хамааралгүй, учир нь албан шаардлага, дүгнэлтээр ямар нэгэн үйл ажиллагааг хэн нэгнээр гүйцэтгүүлэхийг үүрэг болгоогүй.
- Улсын байцаагчдын албан шаардлага, дүгнэлт нь зөвхөн цахилгааны тоног төхөөрөмж холбогдох норм, дүрэмд заасан шаардлага хангаж байгаа эсэхийг тодорхойлсон болохоос зөрчлийг хэн гаргасныг тогтоогоогүй, нэхэмжлэгчид хандсан акт үйлдээгүй.
- "С" сургууль нь Барилгын тухай хуулийн 3.1.12, 15.1.2-т зааснаар барилга захиалагчийн хувьд барилгын ажлын үе шатны гүйцэтгэлд хяналт тавих эрхтэй бөгөөд энэ эрхийн хүрээнд мэргэжлийн байгууллагад хандсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
- Улсын байцаагчийн албан шаардлага, дүгнэлтэд нэхэмжлэгчид "эрүүгийн хэрэг үүсгэх" тухай дүгнээгүй тул нэхэмжлэгчид эрх зүйн үр дагавар учруулаагүй. Эрүүгийн хэрэг үүсгэх ажиллагаа нь тусдаа хуульд заасан журмаар хэрэгждэг.
- "Албан шаардлага, дүгнэлтэд дурдсан цахилгааны ажлын захиалагчийг давж заалдах шатны шүүх буруу тодорхойлсон" гэх нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гомдол үндэслэлгүй. Маргаанд оролцож буй нэхэмжлэгч хуулийн этгээдийн хувьд захиалагч нь "С" сургууль байна.
- Нэхэмжлэгчийн "улсын байцаагч газар дээр нь очиж үзээгүй, шалгалтын хуудас үйлдэж баталгаажуулаагүй, дүгнэлтэд заасан зөрчил, дутагдал бодит байдалд байгаагүй" гэх гомдол нь маргаан бүхий захиргааны актад хамааралтай бөгөөд илт хууль бус болохыг тогтоох нэхэмжлэлийн шаардлагад хамааралгүй.
- "Ажлын хөлс өгөхгүйн тулд захиалгаар дүгнэлт гаргуулсан" гэх гомдол нь хэрэгт шууд ач холбогдолгүй, гэрээний хөлсний асуудал нь иргэний хэргийн шүүхийн шийдвэрлэх асуудал юм.
- Дээрх үндэслэлүүдээр улсын байцаагчийн албан шаардлага, дүгнэлт нь "илт хууль бус" захиргааны актын шинжийг агуулаагүй байна.