Үйл явдал
Нийгмийн даатгалын сангаас олгосон тэтгэврийн хэмжээг буцаан тооцож, илүү олгосон мөнгийг буцаан төлүүлэх тухай актын хууль зүйн үндэслэл. Тэтгэвэр авагч нь өндөр насны тэтгэвэр тогтоолсны дараа ажилгүй байсан хугацааны цалин, шимтгэлийг нөхөн тооцож олгосон баримт гарсан тул даатгалын байгууллага тэтгэврийн хэмжээнд өөрчлөлт оруулж, илүү олголтыг буцаан төлүүлэх шийдвэр гаргасан байна.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Тэтгэврийн хэмжээнд өөрчлөлт оруулж, илүү олгосон мөнгийг буцаан төлүүлэх акт нь эрх зүйн үндэслэлгүй, түүний эрх ашгийг зөрчсөн гэж үзэв.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэвэр авагчийн шимтгэлийн хэмжээ болон ажилгүй байсан хугацааны нөхөн төлбөрийн улмаас тэтгэврийн хэмжээнд өөрчлөлт орсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй, илүү олголт үүссэн нөхцөлд түүнийг буцаан төлөх нь даатгуулагчийн үүрэг тул акт нь зөв гэж үзэв.
Шатуудын шийдвэр
Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, актын зарим заалтыг хүчингүй болгосон ч давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Учир нь тэтгэвэр авагч нь ажилгүй байсан хугацааны цалин, шимтгэлийг нөхөн тооцож олгосон баримт гарсан тул тэтгэврийн хэмжээнд өөрчлөлт орсон нь хууль зүйн үндэслэлтэй, тэр дундаа нэхэмжлэгч өөрөө илүү олголт үүссэн талаар маргаагүй байсан тул актын 2 дахь заалтыг хүчингүй болгох шаардлагагүй гэж дүгнэв.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Төлсөн шимтгэл болон авах тэтгэврийн хэмжээ нь харилцан уялдаатай байх ёстой тул илүү олголт үүссэн нөхцөлд түүнийг буцаан төлөх нь даатгуулагчийн үүрэг (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хууль).
- Тэтгэврээс нэг удаа суутгах суутгалын хэмжээ нь сарын тэтгэврийн 50 хувиас хэтрэхгүй байх нь тэтгэвэр авагчид дарамт учруулахгүй байх зорилготой боловч энэ нь илүү олгосон тэтгэврийг буцаан төлөх, суутгуулан тооцох үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 26.2).
- Тэтгэвэр тогтоолтод өөрчлөлт орох нь даатгуулагчийн буруутай үйлдлээс бус, харин шимтгэлийн тооцоолол болон нөхөн төлбөрийн баримтаас шалтгаалсан тохиолдолд даатгуулагч болон байгууллагын аль алийг нь буруутгах үндэслэлгүй (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль).