Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн талбайг улсын тусгай хэрэгцээнд авсны улмаас нөхөх олговор болон дүйцүүлэн өөр талбай олгох эрх, үүрэг. Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч компани нь өөрийн хөрөнгөөр геологийн судалгаа хийж нөөцийг тогтоосон боловч тухайн талбайг дархан цаазат газар болгон хамгаалалтад авсны улмаас ашиглах боломжгүй болсон тул хариуцагч байгууллагууд нөхөх олговор болон өөр талбай олгохгүй байгааг хууль бус гэж үзэн шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Улсын төсвийн хөрөнгөөр эсвэл өөрийн хөрөнгөөр хайгуул хийж нөөцийг тогтоосон талбайг дүйцүүлэн нөхөх олговор авах эсвэл өөр талбайд тусгай зөвшөөрөл олгохгүй байгаа нь хууль бус тул тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгах.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нөхөх олговор болон өөр талбай олгох асуудал нь Засгийн газрын сонгох эрх, бүрэн эрхэд хамаарах асуудал тул шүүхээс шууд тусгай зөвшөөрөл олгохыг даалгах боломжгүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагч байгууллагын эс үйлдэхүй хууль бус болохыг тогтоосон. Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь тусгай хэрэгцээнд авсны улмаас ашигт малтмал эрэх, хайх боломжгүй болсон тул нөхөх олговор шаардах эрхтэй (Ашигт малтмалын тухай хууль 9.1.13, 14.4), харин нөхөх олговрын хэлбэр болон талбай сонгох нь Засгийн газрын бүрэн эрхэд хамаардаг тул шүүх нь тухайн актыг гаргахыг шууд даалгах бус, харин хүсэлтийг хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлэхийг даалгах ёстой (Захиргааны ерөнхий хууль 42.1, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тусгай хэрэгцээнд авсны улмаас ашигт малтмал эрэх, хайх, ашиглах боломжгүй болсон тохиолдолд тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь нөхөх олговор эсхүл дүйцэх өөр талбай шаардах эрхтэй (Ашигт малтмалын тухай хууль 9.1.13, 14.4).
• Захиргааны байгууллагын сонгох эрх, бүрэн эрхэд хамаарах асуудлаар (нөхөх олговрын хэлбэр, талбай сонголт) шүүх нь тухайн актыг гаргахыг шууд даалгах бус, харин хүсэлтийг хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлэхийг даалгах ёстой (Захиргааны ерөнхий хууль 42.1, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.4).
• Захиргааны актыг гаргахаас татгалзсан эсвэл гаргахгүй байгаа эс үйлдэхүй нь хууль бус бөгөөд түүний улмаас эрх, ашиг сонирхол нь зөрчигдсөн бол тухайн актыг гаргахыг даалгах нь зүйтэй (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.4).