Тогтоол №8797

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Говь-Алтай аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын дарга Ш.Э нь тушаал гарган мэргэжилтэн Ц.А-г хууль бусаар ажлаас халсан бөгөөд шүүхийн шийдвэрээр Ц.А-г ажилд нь эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн бичих эвлэрлийн гэрээ байгуулжээ. Улмаар Ш.Э нь төсвөөс Ц.А-ын нийгмийн даатгалын шимтгэлд 1,926,554 төгрөг төлсөн байна.
• Нэхэмжлэгч: Монгол Улсын Төрийн албаны зөвлөл нь Ш.Э-ээс "Хууль бус шийдвэрийн улмаас төрд учирсан хохирол болох 1,926,554 төгрөгийг гаргуулах" шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Ш.Э нь төрд хохирол учраагүй, зөвхөн бичилт хийх үүрэг хүлээсэн, хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2025-04-09, Дугаар: 112/ШШ2025/0014
• Шийдвэр: Төрийн албаны зөвлөлийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.
• Үндэслэл: Төрийн албаны тухай хуулийн 50.1-д заасныг баримтлан, хариуцагчийн хууль бус шийдвэрийн улмаас төрд учирсан хохирол болох 1,926,554 төгрөгийг нөхөн төлүүлэх нь үндэслэлтэй.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2025-06-12, Дугаар: 210/МА2025/0017
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Ш.Э
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хариуцагч Ш.Э нь Ц.А-г ажлаас халах тухай тушаал гаргасан нь хууль бус байсан бөгөөд энэ нь шүүхийн шийдвэрээр баталсан эвлэрлийн гэрээгээр тогтоогдсон.
• Эвлэрлийн гэрээний дагуу Ш.Э нь Ц.А-ын ажилгүй байсан хугацааны нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн бичих үүрэг хүлээсэн бөгөөд энэхүү шимтгэлийг төсвөөс буюу аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын данснаас төлсөн нь төрд учирсан хохирол мөн.
• Төрийн албаны тухай хуулийн 50.1, 50.2, Захиргааны ерөнхий хуулийн 100.1, 101.1, 103.1-д зааснаар захиргааны албан тушаалтны хууль бус шийдвэрийн улмаас төрд учирсан хохирлыг буруутай албан тушаалтнаар нөхөн төлүүлэх нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
• Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 21.7, 24.1.4-д зааснаар хууль бусаар ажлаас халагдсан хүний ажилгүй байсан хугацааны нийгмийн даатгалын шимтгэлийг буруутай этгээд нөхөн төлөхөөр байхад төсвөөс төлсөн нь хохирол юм.
• Нэхэмжлэгч Төрийн албаны зөвлөл нь Дээд шүүхийн 2024 оны 25 дугаар тогтоолын 1.3-т заасны дагуу захиргааны байгууллага, албан тушаалтны хувиар үйл ажиллагаа явуулсан этгээдээс хохирол шаардаж захиргааны хэргийн шүүхэд хандах эрхтэй.
• Нэхэмжлэл гаргах хугацаа хэтрүүлсэн гэх хариуцагчийн гомдлыг үндэслэлгүй гэж үзсэн, учир нь нэхэмжлэгч иргэний хэргийн шүүхэд хандсан ч хүлээн авахаас татгалзсан тул захиргааны хэргийн шүүхэд хандсан нь хугацаа хэтрүүлээгүй.
• Хариуцагчийн "зөвхөн бичилт хийх үүрэг хүлээсэн, шимтгэл төлөх нөхцөлийг тохиролцоогүй, төрийн сангаас цалин хөлстэй холбоотой зардал гараагүй, төр ямар нэг хохирол учраагүй" гэх татгалзал нь үндэслэлгүй. Нийгмийн даатгалын нөхөн бичилт нь шимтгэл төлсний үндсэн дээр хийгддэг.