Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Татварын нөхөн ногдуулалтын акт дахь хасагдах зардлын үндэслэл болон татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлтөд хамрагдах орлогын тооцоолол. Татварын хяналт шалгалтаар хий бичилттэй төлбөрийн баримт, падаанаар хийсэн худалдан авалтыг хасагдах зардал гэж үзэн, татвар ногдох орлогыг бууруулсан нь маргаан үүсгэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын хяналт шалгалтаар хасагдах зардлаар тооцсон үйлдэл нь бодит бус, татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлтөд хамрагдах боломжтой орлогыг буруу тооцсон тул актын тухайн хэсгийг хүчингүй болгох шаардлагатай.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Хасагдах зардал бодитой байсан нь нотлогдоогүй, мөн татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлтөд хамрагдах орлогын дүн болон түүнд хамаарах алданги, торгуулийг тодорхойлох нь шүүхийн шинжлэн судлах боломжоос хэтэрсэн тул актын хэсгийг түдгэлзүүлэх нь зөв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх маргаан бүхий актын хэсгийг дахин шинэ акт гаргах хүртэл түдгэлзүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэрэгсэхгүй болгож өөрчилсөн, учир нь татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлтөд хамрагдах орлогын дүн нь хуульд заасан хугацаанд ногдуулж, тайлагнасан орлогод л хамаарах зохицуулалттай тул хяналт шалгалтаар илэрсэн зөрчлийг хөнгөлөлтөд хамрагдах орлоготой холбон тодорхойлж чадаагүй нь актын үр дүнг өөрчлөх боломжгүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлтөд хамрагдах орлогын дүн болон түүнд хамаарах алданги, торгуулийг холбон тооцох нь зайлшгүй шаардлагатай (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвараас хөнгөлөх, чөлөөлөх тухай хууль 2, Татварын алданги, торгуулиас чөлөөлөх тухай хууль 1).
• Татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлтөд хамрагдах эрх нь зөвхөн хуульд заасан хугацаанд татвараа ногдуулж, тайлагнасан татвар төлөгчөд хамаарах тул хяналт шалгалтаар илэрсэн зөрчлийг тодорхойлохдоо энэ хүрээг харгалзан үзэх ёстой (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвараас хөнгөлөх, чөлөөлөх тухай хууль 2).
• Нөхөн ногдуулалтын актын тооцооллын үндэслэл болох орлого, зардал нь татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлтийн хууль тогтоомжийн дагуу татвараас чөлөөлөгдөх орлогод хамаарах эсэхийг эцэслэн тогтооогүй бол төлбөрийн дүн буруу гарч болзошгүй (Татварын ерөнхий хууль 41.1, 41.2, 41.3).