Үйл явдал
Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын ногдох орлогыг тодорхойлохдоо хасагдах зардлын баримтжуулалт болон татварын хяналт шалгалтын актын хууль зүйн үндэслэлтэй байдалтай холбоотой маргаан үүссэн. Татварын алба хяналт шалгалт хийх явцад аж ахуйн нэгжийн тайлагнасан зардлууд нь татварын хуульд заасан шаардлага хангаагүй, төлбөрийн баримт бүрэн биш, орлогыг олох үйл ажиллагаатай шууд холбогдож буй нь нотлогдоогүй гэж үзэн нөхөн ногдуулалтын акт гаргасан байна.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Татварын албаны нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгох шаардлагатай бөгөөд хасагдах зардлын хувьд банкны шилжүүлэг, гэрээ зэрэг бусад нотлох баримт байхад зөвхөн төлбөрийн баримт дутуу байгааг үндэслэн зардлыг хасахгүй байсан нь хууль бус гэж маргав.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Хасагдах зардлын хувьд хуульд заасан дахин давтагдашгүй дугаар бүхий төлбөрийн баримт байх ёстой бөгөөд тухайн зардлууд нь орлогыг олох үйл ажиллагаатай шууд холбогдож, бодитоор гарсан нь баримтаар нотлогдоогүй тул татвар ногдуулах нь зөв гэж үзэв.
Шатуудын шийдвэр
Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь банкны дансны хуулга нь тухайн зардлыг орлогыг олохтой холбогдож гарсан бодит зардал мөн эсэхийг тогтоох шууд үндэслэл болохгүй тул хасагдах зардлын урьдчилсан нөхцөлүүд нотлогдоогүй гэж дүгнэв.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Хасагдах зардлын хувьд банкны шилжүүлэг хийгдсэн байсан ч энэ нь орлогыг олох үйл ажиллагаатай шууд холбогдож, бодитоор гарсан зардал мөн эсэхийг баримтаар хангалттай нотлох үндэслэл болохгүй тул хасагдах зардлаар тооцох боломжгүй (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль 13.1).
- Татварын хяналт шалгалтын акт нь тооцооллын алдаагүй, шинжээчийн дүгнэлтээр татвар, торгууль, алдангийн тооцоолол зөв байгаа тул алдангийн хэмжээг Сангийн сайдын тушаалаар тогтоосон журмын дагуу тооцсон нь зөв (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль).
- Шинжээч томилж хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг түдгэлзүүлсэн нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн журмын дагуу хийгдсэн тул шинжээчийн зардлыг нэхэмжлэгчээр нөхөн төлүүлэх нь үндэслэлтэй (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 44.3.1, 45.1.2, 47.1).