Тогтоол №823

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь аймгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хуралд бие даан нэр дэвшихээр 415 сонгогчийн гарын үсэг цуглуулж, Сонгуулийн хороонд бүртгүүлэхээр өгсөн. Сонгуулийн хороо 24 иргэний регистрийн дугаар зөрүүтэй, 6 иргэний гарын үсгийг хуурамчаар үйлдсэн (өөр этгээд зурсан эсвэл эрхгүй хүнээр зуруулсан) гэх үндэслэлээр нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзсан тогтоол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь гарын үсэг хуурамчаар үйлдээгүй, 201-ээс доошгүй гарын үсэгний шаардлага хангасан, Сонгуулийн хороо нотлох баримтгүй татгалзсан нь сонгогдох эрхийг хязгаарласан хэмээн тогтоолыг хүчингүй болгож, нэр дэвшигчээр бүртгэхийг даалгах нэхэмжлэл гаргасан.

АНХАН ШАТ: Дархан-Уул аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, Сонгуулийн хорооны тогтоолын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийн сонгогдох эрхийг сэргээж, бие даан нэр дэвшигчээр бүртгэхийг даалгасан. Шүүх нь Сонгуулийн тухай хуулийн 5.1.1, 5.1.5, 156.2.1-д зааснаар нийт цуглуулсан гарын үсгээс зөрчилтэйг хасаад ч хуульд заасан 201-ээс доошгүй гарын үсэгний шаардлагыг хангасан гэж үзсэн.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч анхан шатны шийдвэрийг гүйцэтгэх арга, хугацааг тодорхой заагаагүйг нэмж оруулахыг хүсэж гомдол гаргасан боловч шүүх хуралдаанд гомдлоосоо татгалзсан. Хариуцагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн, "сонгогдох" эрх нь туйлын эрх биш бөгөөд нэр дэвшигч үнэн зөв баримт бүрдүүлэх үүрэгтэйг зөрчсөн, хуурамч гарын үсгийг хасаж тооцох биш, харин бүртгэхээс татгалзах ёстой байсан гэх үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан. Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн болон хариуцагчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх Сонгуулийн хороо нь Сонгуулийн тухай хуулийн 158.1.4.а "гарын үсэг хуурамчаар үйлдэх" болон 158.1.4.д "сонгуулийн эрхгүй хүмүүсээр гарын үсэг зуруулах" гэсэн зөрчлүүд тус хэрэгт тогтоогдсон болохыг хүлээн зөвшөөрсөн. Тухайлбал, зарим иргэдийн гарын үсгийг өөр этгээд (эхнэр, найз г.м.) зурсан, мөн 17 настай иргэнээр эцэг эхийн нэрээр гарын үсэг зуруулсан нь тогтоогдсон. Гэвч хэргийн онцлог, сонгууль болох хугацаа, иргэний Үндсэн хуулиар баталгаажсан сонгох, сонгогдох эрхийг хангах үүднээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Нэхэмжлэгч давж заалдах гомдлоосоо татгалзсан тул түүний гомдолд холбогдох давж заалдах журмаар хэрэг хянан хэлэлцэх ажиллагааг хэрэгсэхгүй болгосон.