Тогтоол №1551·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын тогтоолууд болон аймгийн Засаг даргын захирамжууд хууль бус эсэх тухай маргаан үүссэн. Тогтоолуудаар сумын Засаг даргыг огцруулж, шинээр Засаг дарга томилуулахаар нэр дэвшүүлсэн байна.
- **Нэхэмжлэгч**: Н.М нь Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын тогтоолууд, Засаг даргын захирамжуудыг хүчингүй болгож, Хурлын хуралдааныг хууль бус болохыг тогтоолгохыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Баянхонгор аймгийн Засаг дарга, Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга нар нь нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. Тэд ИТХ-ын тогтоол, Засаг даргын захирамжууд хуулийн дагуу гарсан, ИТХ-ын бүрэн эрхэд халдсан гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-03-21, **Дугаар**: 111/ШШ2018/0010
- **Шийдвэр**: ИТХ-ын 2017 оны 3/06, 03/01, 03/02 дугаар тогтоолууд болон аймгийн Засаг даргын Б/598, Б/664 дугаар захирамжуудыг хүчингүй болгож, ИТХ-ын 2017 оны 8 дугаар сарын 4-ний өдрийн хуралдааныг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан.
- **Үндэслэл**: Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 1.2, Төрийн албаны тухай хуулийн 4.1, Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 8.1, 18.1.1.д, 18.1.2.а, 23.4, 24.3, 32.2, 32.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-15, **Дугаар**: 221/МА2018/0280
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга С.Б.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн хариуцагчийг тодорхойлох эрхэд халдаж, ИТХ-ын тогтоолуудыг хүчингүй болгосон нь буруу, ИТХ-ын тогтоолууд хуулийн дагуу гарсан.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн заалтуудыг өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Төрийн албаны тухай хуулийн 4.1, Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 8.1, 24.3, 32.2, 32.3, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.1, 54.1.8.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-07-09, **Дугаар**: 210/МА2018/0280
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга С.Б, гуравдагч этгээд Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын Засаг дарга Д.М.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Өмнөх шатны шүүхүүд хариуцагчийг буруу тодорхойлж, ИТХ-ын тогтоолуудыг үндэслэлгүй хүчингүй болгосон, мөн нэхэмжлэгч төрийн албанд ажиллах шаардлагыг хангаагүй байхад ИТХ-ын хуралдааныг хууль бус гэж үзсэн нь буруу.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 2017 оны 8 дугаар сарын 04-ний өдрийн хуралдаан нь Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 23.4, 24.3-т заасан журмыг зөрчсөн.
- Хуралдааныг зарлах хугацаа, хэлэлцэх асуудлын төлөвлөгөөг урьдчилан танилцуулаагүй, Засаг даргыг огцруулах болон нэр дэвшүүлэх асуудлыг хэлэлцэхдээ холбогдох баримт бичгийн төслийг төлөөлөгчдөд хүргүүлээгүй, хэлэлцэх асуудлын жагсаалтад ороогүй асуудлыг хэлэлцсэн нь хууль бус.
- ИТХ-ын тогтоолууд хууль бус байсан тул тэдгээрийг үндэслэн гарсан аймгийн Засаг даргын захирамжууд мөн хууль зүйн үндэслэлгүй байна.
- ИТХ-ын хуралдаан нэг өдөр Засаг даргыг огцруулж, шинээр нэр дэвшүүлсэн болон аймгийн Засаг дарга тогтоолыг хүлээн авсан өдөртөө нэхэмжлэгчийг огцруулсан нь буруу гэсэн шүүхүүдийн дүгнэлт үндэслэлгүй боловч энэ нь шийдвэрийн үр дүнг өөрчлөхгүй.
- Нэхэмжлэгчийн төрийн албанд ажилласан хугацаа болон үүрэгт ажлаа хангалтгүй гүйцэтгэсэн эсэх нь захиргааны акт гаргах журмыг зөрчсөн үндэслэлээр шийдвэрлэсэн энэ хэрэгт хамаарахгүй.
- Нэхэмжлэгч хариуцагчийг “Баянхонгор аймгийн Бөмбөгөр сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал”-д холбогдуулж нэхэмжилсэн бөгөөд Хурлыг төлөөлж Хурлын дарга С.Б-ыг оролцуулсан нь захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 54.1.8-д заасан хөөн хэлэлцэх хугацааг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.